เช้าวันที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๑ ผมไปร่วมประชุมกลุ่มสามพราน เรื่องหนึ่งที่มีการนำเสนอและเสวนากันคือ เรื่อง ตำบลปลอดภัย ที่ ศ. นพ. ประเวศ วะสี จินตนาการจากจิตใหญ่ของท่าน โดยหน่วยงานดำเนินการคือ สพฉ. (สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ)
วันที่ ๓๐ - ๓๑ สิงหาคม ๒๕๖๑ สพฉ. จะจัดการประชุมวิชาการการแพทย์ฉุกเฉินเครือข่ายภาคประชาชน ครั้งที่ ๒ “ยุทธศาสตร์ตำบลปลอดภัย หัวใจการแพทย์ฉุกเฉิน” โดย ศ. นพ. ประเวศ วะสี เป็นประธานเปิดและกล่าวปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “ตำบลปลอดภัย”
เป็นการตีความวิธีทำงานเรื่องการแพทย์ฉุกเฉินจากการตั้งรับ เป็นทำงานเชิงรุก ยึดเป้า “ความปลอดภัย” ไม่ใช่เป้า “ความฉุกเฉิน” และใช้กลไกเชิงยุทธศาสตร์ดำเนินการระดับพื้นที่ ไม่ใช่ระดับรวมศูนย์
คุณสุเมธ แสงสินชัย หัวหน้าฝ่ายสาธารณสุข เทศบาลตำบลป่าสัก อ. เมือง จ. ลำพูน ไปเล่าวิธีทำงานแบบใช้พลังคนในท้องถิ่น ว่า ข้อมูลเป็นเรื่องสำคัญ ทำให้ชาวบ้านคิดว่า อุบัติเหตุเป็นเรื่องใกล้ตัว ต้องช่วยกัน ข้อมูล พฤติกรรม ปลูกฝังวินัย (จราจร) ข้อมูลด้านสภาพแวดล้อม จุดเสี่ยง ชาวบ้านช่วยกันแจ้งจุดเสี่ยง พบ ๑๗๕ จุด แก้ไขแล้วร้อยละ ๓๐ เมื่อเกิดอุบัติเหตุจราจร ชาวบ้านฟ้องด้วยภาพ ทางหลวงรีบมาแก้ไข
แทนที่จะรองบประมาณจากราชการ ที่ตำบลป่าสักใช้งบชาวบ้าน ร่วมกันบริจาค ร่วมกันดำเนินการ คุ้มต้นแบบน่าอยู่ (หมู่บ้านน่าอยู่) สู่ตำบลน่าอยู่ สู่ตำบลปลอดภัย มีการทำ KM ระหว่าง ๑๘ หมู่บ้าน เช่น แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันเรื่องการทำลูกระนาดชลอความเร็ว
ในตำบลมี ๒๗ โรงงาน เข้ามาร่วมดำเนินการ ออกกติกาให้คนงานต้องสวมหมวกกันน็อค ๑๐๐% กลุ่ม อสม. ก็เข้ามาเป็นกำลังสำคัญ
สื่อสาร ๒ ทาง ระหว่างหน่วยงานต่างๆ ชาวบ้านช่วยกันทำป้ายจราจร ใช้เศษวัสดุเหลือใช้ ร่วมกันจัดระเบียบจราจรในชุมชน ร่วมกันออกกฎระเบียบของชุมชน
มีการพูดคุยกันว่า สพฉ. จะดำเนินการขยายผลไปทั่วประเทศ
วิจารณ์ พานิช
๑๐ ส.ค. ๖๑
