การศึกษาในศตวรรษที่ 21
เด็กสมัยศตวรรษที่ 21 จะเป็น Generation Z คือ ชอบใช้อินเตอร์เน็ต ซึ่ง ศตวรรษที่ 21 สถานการณ์โลกมีความแตกต่างจากศตวรรษที่ 20 และ 19 ระบบการศึกษา ต้องมีการพัฒนาเพื่อให้สอดคล้องกับภาวะความเป็นจริง ลักษณะของเด็กสมัยใหม่ในศตวรรษที่ 21
1. มีอิสระที่จะเลือกสิ่งที่ตนเองพอใจ
2. ต้องการที่ดัดแปลงสิ่งต่างๆให้ตรงตามความพอใจ
3. ตรวจสอบหาความจริงเบื้องหลัง
4. เป็นตัวของตัวเองและสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
5. ความสนุกสนานและการเล่นเป็นส่วนหนึ่งของงาน
6. การร่วมมือและความสัมพันธ์เป็นส่วนหนึ่งของทุกกิจกรรม
7. ต้องการความรวดเร็วในการสื่อสาร
8. สร้างนวัตกรรมสื่อสารจากสิ่งรอบตัว
ปัจจัยในการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
- Authentic learning ให้ผู้เรียน เรียนรู้จากชีวิตจริงหรือใกล้เคียงกับชีวิตจริงมากที่สุด
- Mental Model Building เป็นการเรียนรู้วิธีการนำเอาประสบการณ์มาสั่งสมจนเกิดเป็นค่านิยมหรือค่านิยม แต่ทักษะนี้ จำต้องมีความสามารถรับรู้ข้อมูลหลักฐานใหม่และนำมาสังเคราะห์เป็นความรู้เชิงกระบวนทัศน์ใหม่ได้
- Internal Motivation ทำให้เกิดการเรียนรู้ในมิติที่ลึกซึ้งและเชื่อมโยง โดยใช้ฉันทะจาดอิทธิบาท4 เป็นแรงบันดาลใจ และทำให้เกิดอิทธิบาท4 ข้ออื่นๆตามมา
- Multiple Intelligenceการจัดการเรียนรู้โดยคำนึงถึงความแตกต่างของเด็กแต่ละคน
- Social Learning สามารถออกแบบกระบวนการทางสังคมเพื่อให้ศิษย์เรียนสนุก และเกิดนิสัยรักการเรียน
ความเข้าใจบทบาทของการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑
บทบาทของการศึกษาเปรียบเทียบยุคเกษตรกรรม ยุคอุตสาหกรรม และยุคปัจจุบันที่เรียกว่ายุคความรู้ ไว้ใน ๔ บทบาท คือ
เพื่อการ
1. ทำงานและเพื่อสังคม
2. เพื่อฝึกฝนสติปัญญาของตน
3. เพื่อทำหน้าที่พลเมือง
4. เพื่อสืบทอดจารีตและคุณค่า
ทักษะครูเพื่อศิษย์ไทยในศตวรรษที่ ๒๑
ครูจึงต้องยึดหลัก “สอนน้อย เรียนมาก” ในการจัดกิจกรรม
ต่าง ๆ ครูจะต้องยึดหลักที่นักเรียนลงมือทำมากกว่าสอนแล้วการเรียนรู้ก็จะเกิดจากภายในใจและสมองของตนเอง การเรียนรู้แบบนี้เรียกว่า PBL (Project-Based Learning)การเรียนรู้สาระวิชาควรเป็นการเรียนจากการค้นคว้าเองของศิษย์ โดยครูช่วยชี้แนะ ออกแบบกิจกรรมที่นักเรียนสามารถประเมินตนเองได้
ทักษะที่ครูควรมีสำหรับการสอนในศตวรรษที่ 21 ดังนี้
1. ทักษะสาระวิชาหลัก
2.ทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรม
3.ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี
4. ทักษะชีวิตและอาชีพ
5.3R*7C ซึ่ง 3R ได้แก่
- Reading อ่านออก
- (W)Riting เขียนได้
- (A)Rithmetics คิดเลขเป็น
และ 7C ได้แก่
- Critical thinking & problem solving
ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา
- Creativity & innovation
ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
- Cross-cultural understanding
ทักษะด้านความเข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์
- Collaboration, teamwork & leadership
ทักษะด้านความร่วมมือการทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ
- Communications, information & media literacy
ทักษะด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ
- Computing & ICT literacy
ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
- Career & learning skills
ทักษะอาชีพ และทักษะการเรียนรู้
ศาสตราใหม่สำหรับครูเพื่อศิษย์
มนุษย์ในศตวรรษที่ ๒๑ ต้องเป็นบุคคลพร้อมเรียนรู้ และเป็น
คนทำงานที่ใช้ความรู้ ในทุกๆสายอาชีพดังนั้น ทักษะสำคัญที่สุดของศตวรรษที่ ๒๑ จึงเป็นทักษะของการเรียนรู้ (learning skills)
การพัฒนาสมองห้าด้าน
1. สมองด้านวิชาและวินัย (disciplined mind) คือ เป็นคนมีระเบียบวินัยบังคับตัวเองให้เรียนรู้เพื่ออยู่ในพรมแดนความรู้
2. สมองด้านสังเคราะห์ (synthesizing mind) คือ ความสามารถในการรวบรวมสารสนเทศและความรู้ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง นำมากลั่นกรองคัดเลือกเอามาเฉพาะส่วนที่สำคัญ
3. สมองด้านสร้างสรรค์ (creating mind) คือ คุณสมบัติสำคัญที่สุดของสมองสร้างสรรค์คือ คิดนอกกรอบ แต่คนเราจะคิดนอกกรอบเก่งได้ต้องเก่งความรู้ในกรอบเสียก่อน ศัตรูสำคัญที่สุดของความคิดสร้างสรรค์ คือ การเรียนแบบท่องจำ
4. สมองด้านเคารพให้เกียรติ (respectful mind) คุณสมบัติด้านเคารพให้เกียรติผู้อื่นมีความจำเป็นในยุคโลกาภิวัตน์ที่ผู้คนเคลื่อนไหวเดินทางและสื่อสารได้ง่าย
5. สมองด้านจริยธรรม (ethical mind) ทักษะเชิงนามธรรม เรียนรู้ซึมซับได้โดยการชวนกันสมมติและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นกันว่าตัวเองเป็นอย่างไรในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
Mind Mapping
