ประวัติหมู่บ้าน บ.พระยืน ต.พระยืน อ.พระยืน จ.ขอนแก่น

บ้านพระยืน ตำบลพระยืน อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น ตั้งชื่อหมู่บ้านตามพระพุทธรูปยืน เพื่อเป็นมงคลนามหรือตั้งลักษณะเด่นของโบราณวัตถุอยู่ในพื้นที่ผู้คนที่อพยมตั้งบ้านเรือนเป็นกลุ่มแรก ส่วนใหญ่แล้วจะมาจากบ้านชนบท (บ้านชนบท หรือ ชนบถ อยู่ที่อำเภอชนบลจนถึงปัจจุบัน นางทุมมา จันทร์สา ภรรยาของนายพล จันทร์สา ผู้ปกครองหมู่บ้านคนที่ 1 เล่าว่าเจ้าเมืองชนบทได้มีบัญชาให้ผู้คนในบ้านชนบทสร้างบ้านหาที่ทำเลทำมาหากินใหม่ และเพื่อดูแลโบราณวัตถุที่สำคัญ คือ พระพุทธรูปศิลา สมัยขอมทั้งสององค์ที่บ้านพระยืน

บ้านพระยืนก่อตั้งก่อน พ.ศ 2435 (ร.ศ.111) 24 ปีในตอนปลายราชกาลสมัยที่ 4 เพราะมีหลักฐานการปกครองหมู่บ้านคือ ผู้นำคนแรกมีชื่อว่า (หลวงศรีบรีรักษ์ มาพระยืนเป็นผู้นำหมู่บ้านเมื่อปี พ.ศ. 2412-2419) และหลักฐานทางประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์บอกว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้ารัชกาลที่5 ทรงก่อตั้งครองราชย์เมื่อปี พ.ศ. 2411 พระองค์เป็นผู้ทรงบัญญัติให้ใช้ รัตนโกสินศก (ร.ศ.) โดยให้นับวันที่ 1 เมษายน ตามสุริยะคติ เป็นปีเริ่มนับนับศักราช แต่เดิมใช้ในรัชกาลที่6 ให้กลับมาใช้พุทธศักราช (พ.ศ.)ตามเดิม

ผู้นำในยุคแรกๆนั้นมีตำแหน่งหมื่น (ตาแสง) และค่อยเปลี่ยนมาเป็นกำนัน เรียกผู้ใหญ่บ้านและสิ่งหนึ่งที่เป็นที่น่าสังเกตคือ ผู้นำในยุคก่อนๆนั้นมีชื่อพระราชกาทานเป้นหลวงและเป็นขุนรวม 6 คน แสดงว่าผู้นำระดับหมู่บ้านมีความมสำคัญมากที่เป้นหูเป็นตาดูแลหมู่บ้าน ของราษฎรที่อยู่ห่างไกลเมื่อปี พ.ศ. 2463 ได้มีการตั้งหมู่บ้านขึ้นอีก เรียกว่าหมู่บ้านหัวบึง หัวบึง (หมู่ 2 ปัจจุบัน) จะมีการตั้งผู้ใหญ่บ้าน หรืออาจมีการแต่งตัวจาการก็ไม่ทราบ ปรากฎว่าผู้ใหญ่บ้านคนแรกคือ หลวงคิด หลวงนนท์ ศรีเทน เป็นคนเดียวกับผู้ใหญ่บ้นที่ 7 ของหมู่ที่ 1 ดังกล่าว แต่เป็นคนละปี พ.ศ. แต่เมื่อมีหลักฐานเช่นนี้แสดงว่า หลวงนนท์ ได้เป็นผู้นำทั้งสองหมู่บ้าน

อ้างอิงแหล่งข้อมลู นางอระยา เปรมปรี (ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่2 ตำบลพระยืน อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น)


อ้างอิงรูปภาพ https://www.google.co.th/search?q=%E0%B8%A3%E0%B8%...

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ตำนานหมู่บ้าน



ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

นิสิตมีความประทับใจกับเรื่องราวใดในชุมชนบ้านพระยืนบ้างครับ ลองเล่าเพิ่มเติม เพื่อหนุนเสริมเรื่องี่สืบค้นมาก็น่าจะดี นะครับ