อภิมหาโครงการด้านอุดมศึกษาและวิจัย (9)

        โปรดอ่านตอนที่ 1 (click) , ตอนที่ 2 (click) , ตอนที่ 3 (click) , ตอนที่ 4 (click) , ตอนที่ 5 (click) , ตอนที่ 6 (click) , ตอนที่ 7 (click) , และตอนที่ 8 (click) ก่อนนะครับ

        ในตอนที่ 9 นี้ จะเสนอความเห็นเรื่องระบบข้อมูลและระบบ ICT

        ย้ำอีกทีนะครับ   ว่าพึงอ่านเรื่องนี้อย่างมีวิจารณญาณ   อย่าเชื่อเนื่องจาก (1) ผมมีความรู้ความเข้าใจจำกัด   (2) ความคิดเห็นของผมอาจจะผิดหรือมีอคติ   (3) ความรู้หลายอย่างจะเกิดขึ้นตอนลงมือทำ (tacit knowledge)

        ผมมีความเห็นว่า   ระบบข้อมูลและระบบ ICT ของโครงการนี้   มีเป้าหมายหรือหวังผล 4 ประการ
1. เพื่อใช้ขับเคลื่อนเครือข่ายการทำงาน   ดังนั้นต้องมีข้อมูลของหน่วยงาน/บุคคลที่มีศักยภาพสูงในการเข้ามาร่วมทำงานในโครงการ   และต้อง update ให้ทันสมัยอยู่เสมอ
2. เพื่อใช้ในการบริหารจัดการโครงการ   ลดการใช้คน   ลดการใช้กระดาษ
3. เพื่อใช้เชื่อมโยงเครือข่ายที่มีชีวิต   ให้ข้อมูล/ความรู้/ข่าวสารไหลเวียนไปมาระหว่างกันอย่างอิสระ   แต่เจ้าหน้าที่ของโครงการสามารถ capture เอามาจัดระบบและใช้ประโยชน์ได้ (data mining)
4. เพื่อใช้ monitor กิจกรรม,  ผลลัพธ์,  และผลกระทบของโครงการอย่างเป็นรูปธรรมและอย่างเป็นนามธรรม (เช่นวัฒนธรรมวิชาการ)

        ยุทธศาสตร์สำคัญยิ่งก็คือ   นำ ICT มาเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการสมัยใหม่   และเอามาเป็นเครื่องมือของการสร้างความรู้แบบใหม่   จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์การทำงานในรูปแบบต่าง ๆ

        ผมมองว่าโครงการนี้จะต้องเตรียมจัดให้มีระบบ database ขนาดใหญ่มากด้านการวิจัย   ทุนวิจัย   นักวิจัยและด้านบัณฑิตศึกษา   ที่ส่วนหนึ่งเป็นข้อมูลภายใน   อีกส่วนหนึ่งเป็นข้อมูลสาธารณะเปิดให้บุคคลทั่วไปเข้ามาดูได้

        เช่นสมมติว่ามีคนอยากรู้ว่า   ณ วันที่ 20 มกราคม 2553 มีใครบ้างกำลังทำปริญญาเอกด้านคณิตศาสตร์ในประเทศไทย   ศึกษาที่สถาบันใด   ใครเป็นอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์   ก็สามารถเข้ามาค้นข้อมูลจาก database นี้ได้   เพราะเป็นข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะ

        หรือทางจุฬาฯ ต้องการทราบว่า ณ วันที่ 20 มกราคม 2553   จุฬาฯ ได้รับ scholaship ระดับปริญญาเอกสำหรับรับนักศึกษากี่ทุน   มีนักศึกษาเข้าเรียนอยู่แล้วกี่คน   เป็นสาขาใดบ้าง   เจ้าหน้าที่ของจุฬาฯ ก็สามารถใช้ password ของตนเข้ามาตรวจสอบใน database นี้ได้   โดยที่ถ้าตกลงกันว่าในระดับชั้นรายละเอียดขนาดนี้มหาวิทยาลัยอื่นเข้าดูไม่ได้และสาธารณชนก็เข้าไม่ได้   ก็จะเป็นข้อมูลที่เจ้าของข้อมูลเท่านั้นที่เข้าดูได้   รวมทั้งผู้บริหารของโครงการก็จะสามารถเข้าดูได้ทุกมหาวิทยาลัย

        ข้อมูลเหล่านี้จะเชื่อมโยงกับข้อมูลการบริหารการเงิน   การอนุมัติการเดินทางและค่าใช้จ่ายสำหรับไปฝึกทำวิจัยในต่างประเทศ ฯลฯ   รวมทั้งข้อมูลรายงานความก้าวหน้าของวิทยานิพนธ์หรือโครงการวิจัย   โดยนักศึกษาหรือหัวหน้าโครงการวิจัยเป็นผู้รับผิดชอบ upload ข้อมูล

        ระบบ ICT ควรเชื่อมโยงกับบล็อก Gotoknow.org เพื่อส่งเสริมให้นักศึกษาปริญญาเอก   อาจารย์ที่ปรึกษา   และนักวิจัยในสาขาเดียวกันหรือสาขาเชื่อมโยงได้รวมกลุ่มกันเป็นชุมชนแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านบล็อก   เรื่องนี้ ดร. จันทวรรณ  น้อยวัน & ดร. ธวัชชัย ปิยะวัฒน์  แห่งคณะวิทยาการจัดการ มอ. คงจะช่วยออกแบบระบบให้ตอบสนองความต้องการได้

        ระบบการนำเสนอข้อเสนอโครงการ,  การอนุมัติโครงการ,  การส่งโครงการแก่ reviewer,  การส่ง progress report,  การแจ้งโอนเงินควรผ่านระบบ ICT เพื่อลดแรงงานคนและลดความผิดพลาดที่เป็น human error

        ระบบข้อมูลด้าน publication,  Thai Social Impact Factor,  นักวิจัยฝีมือดีด้านต่าง ๆ รวมทั้งผลงานในภาพรวมของแต่ละสถาบันอุดมศึกษาจะต้องอยู่ในสภาพที่เอื้อให้ผู้บริหารโครงการนี้สามารถใช้สารสนเทศนี้ในการทำงานเชิงรุก   เพื่อชักชวนหรือเชื้อเชิญนักวิจัย/อาจารย์ระดับยอดมาช่วยกันคิดโจทย์วิจัย   สำหรับแนะนำให้เป็นโจทย์วิทยานิพนธ์ที่มีผลกระทบต่อสังคมไทย 

        ในตอนต่อไปจะให้ความเห็นเรื่องการบริหารเครือข่ายวิชาการ

วิจารณ์  พานิช
 26 ต.ค.48