ขณะขับรถกลับบ้านเพื่อไปส่งแม่ไปอินเดีย ผมเอาเทปบันทึกเสียงการเสวนา เรื่อง "วิถีสู่การรู้จักตนเอง เข้าใจผู้อื่น และอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข" ที่เราเชิญ อ.ดร.ประมวล เพ็งจันทร์มาเป็นวิทยากรหลัก อีกครั้ง..... ท่านที่ไม่ได้มาร่วมงาน ดูคลิปนี้ หรือฟังได้ที่นี่ครับ
ไม่น่าเชื่อว่า..... ผมจะต้องฝึก "การฟัง" อีกมากทีเดียว....
อ.ประมวล ท่านพูดคำว่า "ความหมาย" เป็นร้อยครั้งในการเสวนาครั้งนี้ แต่หลังจากที่เอามาฟังซ้ำเป็นรอบที่ ๔ ผมถึงเข้าใจ (คิดว่าตนเองเข้าใจ) ถึงคำว่า "ความหมาย" ที่ท่านพูด .....
- "ความหมาย" ไม่ใช่เพียงนิยาม หรือการให้ความหมาย อันนี้ถือเป็นระดับต้นของการเรียนรู้ของมนุษย์ ที่นำมาสู่ความเข้าใจตรงกันเบื้องต้น
- แม้ไม่ให้คำนิยาม หรือไม่ให้ความหมายกับสิ่งใด คำว่า "ความหมาย" ก็เกิดขึ้นในใจของคนในระดับต่างๆ กว้างขวาง ลึกตื้นต่างกันไปตามการฝึกฝน
- แม้กระนั้น "ความหมาย" ก็ไม่ใช่เพียง "ความยึดมั่นในใจ" หรือ "สัญญาในใจ" ที่จิตใจคนใช้ในการปรุงแต่งร่วมกับ "วิญญาณ" เกิดเป็น "สังขาร" ที่ทำให้เกิดความทุกข์ถ้วนทั่วทุกตัวคน
- แต่...."ความหมาย" ของ อ.ประมวล คือ "ปัญญา" คือ "ความรู้" รู้อารมณ์ รู้เหตุรู้ผล รู้เกิดรู้ดับ แบบที่พ่อแม่ครูอาจารย์สอนลูกสอนหลานอย่างเราว่า เขาเรียก "พุทโธ"....นั่นเอง
ท่านลองฟังดูนะครับ .... จะพบว่า อ.ประมวล พูดคำว่า "ความหมายของ...." กับบุคคลหลายระดับมากๆ ผมคิดว่า คำว่า "ความหมาย" ในประโยคนั้นๆ ที่ท่านพูด .... มีความหมายแตกต่างกันไปตามระดับความเข้าใจของบุคคลที่ท่านพูดถึง.....
ขอบคุณมากครับ ที่นำมาแบ่งปัน