ความคิดสร้างสรรค์
ความคิดสร้างสรรค์หมายถึง การคิดสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ที่แตกต่างไปจากเดิม โดยอาศัยพื้นฐานของสิ่งที่มีอยู่เดิม เช่น ธรรมชาติ กฎเกณฑ์ ความรู้ วิทยากร วัสดุ และเทคโนโลยีเป็นข้อมูลสำคัญในการค้นคิดสิ่งใหม่ๆ ที่ให้ความรู้สึกแปลกใหม่ตื่นตาตื่นใจ ไม่เคยเห็นจากที่ใดมาก่อน และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้เหมาะสมกว่าสิ่งที่มีอยู่เดิม เช่น ปืนใหญ่ที่มาจากพลุ รถยนต์ที่มาจากรถม้า เครื่องบินที่มาจากนก เป็นต้น การคิดสร้างสรรค์อาจจะเป็นการสร้างสิ่งใหม่ๆ โดยไม่ซ้ำแบบใคร หรือไม่เคยมีผู้ใดเคยคิดทำมาก่อนเลยก็ได้ หรือจะเป็นการนำสิ่งที่มีอยู่แล้วมาต่อเติมเสริมแต่ง ดัดแปลงให้เกิดเป็นสิ่งใหม่ขึ้นก็ได้เช่นกัน การที่เราจะกำหนดว่าสิ่งใดเกิดจากความคิดสร้างสรรค์นั้นสามารถพิจารณาได้จากองค์ประกอบสำคัญ อันได้แก่ ความคิดนั้นต้องเป็นสิ่งใหม่ (original) ใช้การได้ (workable) และมีความเหมาะสม (appropriate) ลงตัวพอดีกับปัญหาที่ต้องการการแก้ไข
องค์ประกอบของความคิดสร้างสรรค์
เป็นความคิดที่มีลักษณะอเนกนัย หรือคิดได้กว้างไกล หลายทิศทาง ซึ่งประกอบด้วย
1. ความคิดริเริ่ม (Originality) มีลักษณะแปลกใหม่แตกต่างจากของเดิม คิดดัดแปลงประยุกต์เป็นความคิดใหม
2. ความคิดคล่องตัว (Fluency) เป็นความคิดที่มีลักษณะถูกต้องแม่นยำ สามารถทำความเข้าใจได้
- ความคิดด้านถ้อยคำ (Word Fluency) สามารถใช้ถ้อยคำจากความคิดได้เหมาะสมเข้าใจถูกต้อง
- ความคิดด้านความสัมพันธ์(Associational Fluency) สามารถแสดงความสัมพันธ์จากสิ่งที่ริเริ่มออกมาได้อย่างเหมาะสม
- ความคิดด้านการแสดงออก(Expressional Fluency) สามารถนำความคิดริเริ่มนั้นมาแสดงออกให้รับรู้หรือเข้าใจได้อย่างรวดเร็ว
- ความคิดคล่องเชิงสร้างสรรค์(Creative Fluency) เป็นการสร้างความคิดใหม่ให้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว แก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
3. ความคิดยืดหยุ่น (Flexibility) มีความเป็นอิสระทางความคิด คิดได้หลายทางหลายแบบ
4. ความคิดสวยงามละเอียดละออ(Elaboration) มีความรอบคอบ สวยงาม มีคุณภาพ มีความประณีตในความคิด สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีคุณภาพในทุกๆด้าน
ที่มา รองศาสตราจารย์สุภัทรา น.วรรณพิณ.(2555).การคิดสร้างสรรค์เพื่อการจัดการคุณค่า(พิมพ์ครั้งที่ 1).กรุงเทพมหานคร:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
