ทุกวันเสาร์และบางสัปดาห์ก็เพิ่มวันอาทิตย์ที่ฉันต้องเดินทางไปหาพระอาจารย์ เพื่อเติมเต็มความรู้เรื่องยาของไทยแต่โบราณ

ก็ยาสมัยโบราณนั้น ส่วนประกอบของยาจำนวนมากมีที่มาจากพืช ผัก หญ้า และต้นไม้ นานาชนิด

รวมทั้งอาหารเพื่อสุขภาพของคนยุคนี้ เช่นมะขามป้อม มะนาว มะปรางค์

แม้ดอกไม้หอมของไทยเราก็เป็นตัวยาที่ใช้กันมาแต่โบร่ำโบราณ เช่นมะลิ คนรุ่นก่อนรู้จักวิธีนำ

พืชสมุนไพรมาใช้รักษาอาการป่วยต่างๆ เช่นคนโบราณมีวิธีรักษาผิว

ที่เกิดจากการเป็นอีสุกสีใสให้ราบเรียบ เป็นปกติ ได้โดยใช้ใบมะลิมาตำหรือขยี้กับฝาละมี

แล้วเอาน้ำที่ได้มาทาตามผิวลดอาการคัน และทำให้แผลที่เกิดจากการอักเสบของอีสุกอิใสให้แห้ง

นอกจากนี้ยังกินยาเขียวกระทุ้งให้ตุ่มอีสุกอีใส รีบๆออกมาโดยเชื่อว่าหากอีสุกอีใสที่ปรากฏบนผิวน้อยเกินไป

จะทำให้เกิดอีสุกอีใสขึ้นใหม่อีกเป็นครั้งที่สองได้ สำหรับประเด็นหลังนี้ ไม่อาจยืนยันได้

เพราะไม่ได้เก็บข้อมูลใดๆไว้เลย เมื่อครั้งลูกสาวเป็นก็ได้แต่ให้แพทย์สมัยใหม่รักษาอาการไข้

แต่ยังคงใช้ใบมะลิมาขยี้เอาน้ำทาผิวให้ด้วยความเชื่อมั่นในสรรพคุณที่จะสมานแผลได้ดีในกรณีเช่นนี้ 

คืนนี้คงนอนดึงสักคืนเพื่อเตรียมตัวเข้าแถวสอบตัวต่อตัวกับพระอาจารย์

โดยโจทย์จะบอกว่าหยิบตัวยา ชั่งยา บอกสรรพคุณฤทธิ์ยา วัตถุส่วนประกอบ

อธิบายวิธีปรุงยาแบบโบราณ ขนาดยาที่ใช้รับประทาน

การคัดเลือก และการเก็บตัวยา การใช้ตัวยาอันตรายประเภทออกฤทธิ์แรง  การสะตุ

การประสะ การฆ่าฤทธิ์ยา รวมทั้งกระสายยา การชั่งยาตามมาตราชั่ง ตวง วัด แบบโบราณ

เช่น

การทำยาประสะจันทน์แดง

ซึ่งมีวัตถุส่วนประกอบคือ

รากเหมือดคน 4 ส่วน

ชื่อสามัญ เหมือดคน

ชื่อท้องถิ่น ดอก /ต้น/ใบ/ผล รากเหมือดคน /กระฮั้น/กะเบาเลือด/กาฮั้น/ชิงชอง/ตีนตัง/มะเลือด/ลาหัน/เลือดม้า/เลือดแรด/สมิงคำราม/สีซวง/หัน/หันลัด

ต้นเหมือดคน

ที่มารูปภาพ :http://www.plantgenetics-rspg.org/schoolbot_club/webboard_upload/1300162384.jpg

เข้าถึงข้อมูลเมื่อ 18 ตุลาคม 2556

 

ดอกเหมือดคน ใช้ส่วนที่เป็นกิ่ง ก้าน

ที่มาของภาพ: http://www.plantgenetics-rspg.org/schoolbot_club/?name=webboard&file=read&id=74

สรรพคุณ แก้ไข้ ถอนพิษสำแดง ถอนพิษเบื่อเมา ไข้กลับไข้ซ้ำ ไข้ปอดบวม

รากมะปรางหวาน 4 ส่วน มะปรางพืชตระกูลเดียวกับมะม่วง

รากมะนาว 4 ส่วน 

เปราะหอม 4 ส่วน

ดอกเปราะหอม ใช้ส่วนที่เป็นหัว

ที่มาของภาพ:http://img211.imageshack.us/img211/9854/27966110.png

โกฐหัวบัว  4 ส่วน

โกฐหัวบัว

ที่มาของภาพ:http://www.thaicrudedrug.com/images/thumbnail/1339544006.jpg

 

จันทน์เทศ  4 ส่วน

ลูกจันทน์เทศ

ที่มาของภาพประกอบ:http://www.oknation.net/blog/home/blog_data/95/95/images/nutmeg/nutmeg1.jpg

หมายเหตุ ทางภาคใต้เป็นผลไม้ประจำรถเข็นที่ขายดีมาก รสเผ็ด เปรี้ยวอมขม กินกับพริกกะเกลืออร่อย เนื้อแข็งและเหนียวเล็กน้อย

ฝางเสน   4 ส่วน

เกสรบัวหลวง 1 ส่วน

ดอกบุนนาค  1 ส่วน

ดอกบุนนาค 

ที่มาภาพประกอบ:http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=67

ดอกสารภี  1  ส่วน

ดอกสารภี

ที่มาของภาพ:http://202.143.132.2/e-learning/digital/thai04/26/mysite6/images/7-53000-001-0209(1).jpg

ดอกมะลิ 1 ส่วน

ดอกมะลิ

ที่มาของภาพ:http://www.bloggang.com/data/m/maipradab/picture/1280453714.jpg

จันทน์แดง 32 ส่วน

ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม
 
ต้นจันทน์แดง
ที่มาของภาพ:http://m-culture.in.th/moc_new/album/168230/%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0
%B8%97%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87/

สรรพคุณยาประสะจันทน์แดง แก้ไข้ตัวร้อน กระหายน้ำ ละลายน้ำสุก หรือน้ำดอกมะลิ

วิธีทำ ยาประสระจันทน์แดง โดยบดเป็นผง 

ขนาดรับประทาน ผู้ใหญ่ ครั้งละ 1 ช้อนกาแฟ

                   เด็ก   ครั้งละ 1/2 ช้อนกาแฟ

ขนาดบรรจุ 15 กรัม

ขอบคุณข้อมูล และภาพเพิ่มเติมจาก

http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_30_3.htm

http://www.baanmaha.com/community/thread47406.html

http://www.thaicrudedrug.com/main.php?action=viewpage&pid=33

http://www.oknation.net/blog/home/blog_data/95/95/images/nutmeg/nutmeg1.jpg

http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_03_5.htm

http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=67

http://www.thaicrudedrug.com/main.php?action=viewpage&pid=49