จริงแล้วบอกกับครูนงเมืองคอนว่าจะเริ่มเล่าถอดบทเรียนรายงานความคืบหน้า KM แก้จนเมืองคอน แต่เมื่อวาน สัญญานอินเตอร์เน็ต ไม่สะดวกเลยนำมาเล่าในวันน้ี และต่อเนื่องตามวัตถุประสงค์ของโครงการ อาจจะหลายบันทึกอย่าเพิ่งเบื่อนะครับ...

    การดำเนินงานโครงการจัดการความรู้แก้จนเมืองนคร ตามนโยบายจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้งบประมาณ CEO ซึ่งพื้นที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชได้ดำเนินการ จำนวน  ๓๐  หมู่บ้าน ในจำนวน ๔๐๐ หมู่บ้าน ในปีงบประมาณ  ๒๕๔๙

ในการดำเนินโครงการ คณะทำงานของโครงการตั้งแต่ระดับ คุณเอื้ออำเภอ ได้มีเวทีแลกเปลี่ยนกัน
มาตั้งแต่ต้นโครงการ โดยมีปลัดอำเภอ ซึ่งทำหน้าที่คุณอำนวยระดับอำเภอทำหน้าที่ประสานงาน  ตั้งแต่การนำแผนชุมชนมาร่วมวิเคราะห์และหาแนวทางการดำเนินงาน และเรียกประชุมทีมคุณอำนวยตำบล ที่อยู่ในหน่วยงานเพื่อเตรียมความพร้อม  โดยเฉพาะหน่วยงานที่มีเจ้าหน้าที่รับผิดชอบอยู่ในระดับตำบล เช่น สำนักงานเกษตร  สำนักงานพัฒนาชุมชน  สำนักงานสาธารณสุข  การศึกษานอกโรงเรียน เป็นต้น  ในวงเรียนรู้คุณเอื้ออำเภอครั้งนั้นตกลง ให้  กศน.  ซึ่งเป็นทีมเลขาเดิม รับผิดชอบในการประสานงานกิจกรรมของโครงการ
 หลังจากที่มีการเตรียมความพร้อมของแต่ละหน่วยงาน ก่อนที่จะลงปฏิบัติจริง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชได้จัดให้มีวงเรียนรู้ของคุณอำนวยตำบล  โดยได้จัดประชุมเสวนาคุณอำนวยตำบล  เมื่อวันที่  ๒๒  มิถุนายน  ๒๕๔๙  ณ ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนจังหวัด  ซึ่งในการประชุมเสวนาครั้งนั้นเป็นการเตรียมการในการลุยในพื้นที่  โดยให้คุณอำนวยตำบลแต่ละตำบลจัดทำแผนการลงเวทีปฏิบัติ  ทั้ง  ๖  เวทีของแต่ละหมู่บ้านในตำบลที่รับผิดชอบ เพื่อความเป็นกันเองและสร้างบรรยากาศการเสวนา โดยไม่ยึดติดกับคำว่าราชการ ในวันนั้นจึงมีกิจกรรมถอดหมวกผู้เข้าร่วมเสวนา ตั้งแต่ระดับวงคุณเอื้ออำเภอ ทุกคน และในวงคุณอำนวยด้วย  วันนั้นไม่มีท่าน  มีแต่คำว่าพี่น้อง  เป็นกันเองมากๆ  ซึ่งตอนหลังมีเจ้าหน้าที่ จาก สคส. มาสังเกตการอยู่ด้วย  วันนั้นได้แผนการทำเวทีของแต่ละ หมู่บ้าน  แต่ละตำบล ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นกรอบแนวทางการดำเนินงาน เพราะแผนจริงๆ อยู่ที่ ชาวบ้าน หรือคุณกิจ โดยทีคุณอำนวยตำบลต้องลงไปชี้แจงกับคุณกิจแกนนำ นอกรอบก่อนทำเวทีเพื่อให้คุณกิจแกนนำเตรียมคุณกิจครัวเรือนด้วย
นอกจากกำหนดแผนในการลงปฏิบัติงานในพื้นที่แล้ว วันนั้นยังได้ฝึกการกำหนดเป้าหมายเพื่อนำไปใช้ในพื้นที่อีกด้วย โดยใช้ประเด็นว่า “จะแก้จนด้วยอะไร”  สรุปเป้าหมายที่ได้ในวันนั้นคือ  จะต้องทำให้คุณกิจครัวเรือน  สร้างกิจกรรม ลดรายจ่าย   เพิ่มรายได้  และการรู้จักออม  ทั้ง ๓  เรื่องนี้จึงเป็นเป้าหมายที่ลงไปปฏิบัติในพื้นที่ของ อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชหลังจากประชุมเสวนาวงคุณอำนวยแล้ว เพื่อให้โครงการดำเนินไปได้ด้วยดี จึงได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการใน วงเรียนรู้ของคุณกิจแกนนำทั้ง  ๓๐  หมู่บ้าน  โดยแบ่งเป็น  ๒  โซน  คือ

  • โซนที่ ๑  จัดเวทีที่ สำนักงานพัฒนาฝีมือแรงงาน ที่ตำบลบางจาก
  • โซนที่ ๒ จัดเวทีที่ อาคารประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลกำแพงเซา

ในการประชุมอบรมเชิงปฏิบัติการวงเรียนรู้ คุณกิจแกนนำในครั้งนี้ เพื่อให้คุณกิจแกนนำสามารถนำกระบวนการในกลุ่มย่อยได้  โดยเริ่มตั้งแต่การวิเคราะห์ข้อมูลจากแผนชุมชนมาใช้ในการ กำหนดเป้าหมาย  การอภิปรายในกลุ่มย่อย  การนำเสนอในที่ประชุม  ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมคุณกิจแกนนำ การมอบหมายงานคือการ ให้คุณกิจแกนนำกลับไปหาคุณกิจครัวเรือนเพื่อเข้าร่วมเวทีระดับหมู่บ้าน
    หลังจากประชุมอบรมคุณกิจแกนนำแล้วเป็นการเตรียมความพร้อม ในการทำเวทีของหมู่บ้าน โดยการที่คุณอำนวยตำบลของแต่ละ ตำบลทำเวทีกับคุณกิจแกนนำนอกรอบเพื่อจัดหาคุณกิจครัวเรือน  แล้วลงมือปฏิบัติการ  เวทีหมู่บ้าน  
    ในระหว่างการทำเวทีจัดการความรู้แก้จนของแต่ละหมู่บ้าน และตำบลนั้น  เพื่อเป็นการส่งเสริมการพัฒนาการเรียนรู้ ของคุณกิจครัวเรือน ก็ได้มีการจัดเวทีวงเรียนรู้ของคุณเอื้อตำบล  ได้แก่  นายก  และปลัดขององค์การบริหารส่วนตำบลทั้ง  ๑๓  ตำบล  โดยในวันนั้นคุณอำนวยตำบลได้นำประสบการณ์จากการทำเวที ในแต่ละหมู่บ้านมาเล่าให้คุณเอื้อตำบลฟัง เพื่อที่องค์การบริหาร ส่วนตำบลซึ่งเป็นหน่วยงานที่สามารถเข้าถึง และหนุนเสริมประชาชน ได้ในช่วงที่ดำเนินโครงการและหลังจากจบโครงการ ซึ่งคุณเอื้อตำบลทุกตำบลก็ตอบรับ และพร้อมที่จะหนุนเสริม เป็นอย่างดี
    นอกจากวงเรียนรู้ในระดับต่าง ๆ ที่กล่าวมาแล้ว ในระหว่างเวที  ทีมคุณอำนวยตำบลก็จะนำบันทึกการทำเวทีมาสรุปบทเรียน เพื่อเตรียมวงแผนในการปฏิบัติงาน หรือการลงไปทำกิจกรรมเวที ร่วมกับคุณกิจในเวทีต่อๆ ไป
    จากการดำเนินโครงการจัดการความรู้แก้จนเมืองนคร โดยการที่ให้คุณกิจครัวเรือนสามารถ ลดรายจ่าย  เพิ่มรายได้  และมีการออม  นั้นมีหลากหลายวิธีตามแต่หมู่บ้าน หรือแต่ละพื้นที่จะเลือกใช้  บางเรื่องที่คุณกิจแกนนำอยากเรียนรู้ ก็จัดหาวิทยากรที่รู้เรื่องนั้นมาให้ ซึ่งจะเป็นภูมิปัญญาที่อยู่ในท้องถิ่นนั้น  มีการศึกษาดูงานของคุณกิจครัวเรือน  จากแหล่งเรียนรู้ที่ประสบ ความสำเร็จ  และได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในสถานที่ศึกษาดูงาน  ซึ่งจะทราบรายละเอียดได้จากสรุปเวทีของแต่ละหมู่บ้าน
    ผลจากการดำเนินกิจกรรมตามโครงการจัดการความรู้แก้จน เมืองนครในพื้นที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จำนวน  ๑๓  ตำบล ๓๐  หมู่บ้าน ซึ่งดำเนินการไปแล้ว สามารถนำมาสรุปและถอดบทเรียน เพื่อรายงานความคืบหน้าเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานครั้งต่อไป

     รายละเอียดการถอดบทเรียนที่ทำไม่แน่ใจว่าผิดหรือถูก แต่เห็น ครูนงเมืองคอนบอกว่าแนวน้ีแนวน้ีแหละ คิดว่าน่าจะใช่ จะเสนอเป็นตอนๆ ตามวัตถุประสงค์ของโครงการเริ่ม ตั้งแต่วันพรุ่งนี้ครับ