หลักการของพระพุทธศาสนากับหลักวิทยาศาสตร์

หลักของวิทยาศาสตร์

  วิทยาศาสตร์ คือ วิชาที่เกิดจากการศึกษาค้นคว้าหาหลักฐานและเหตุผลแล้วจึงนำมาจัดเข้าเป็นระเบียบหรือวิชาที่มนุษย์พยายามศึกษาเรื่องราวของตนเองและจักรวาลจนเกิดความรู้ ซึ่งได้มาโดยการสังเกตและค้นคว้าจากธรรมชาติแล้วนำมาจัดระเบียบ หลักการของวิทยาศาสตร์ มีดังนี้

  1. วิทยาศาสตร์เน้นด้านวัตถุนิยม คือสสารและพลังงาน และความสุขทางวัตถุ

  2. วิทยาศาสตร์เชื่อว่าความจริงรับรู้ได้ด้วยประสาทสัมผัส ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย

  3. วิทยาศาสตร์ไม่ยอมรับความจริงที่เป็นนามธรรม (หรือจิตใจ) ซึ่งสัมผัสจับต้องไม่ได้

  4. วิทยาศาสตร์เน้นให้คนแสวงหาความสุขทางกาย

  5. วิทยาศาสตร์ให้ความสำคัญกับมูลค่า หรือผลสำเร็จคิดเป็นราคา ต้นทุน และกำไร

หลักการของพระพุทธศาสนา

  หลักการสำคัญของพระพุทธศาสนา คือ การเข้าถึงความหลุดพ้นจากความทุกข์ โดยจำแนกเป็นข้อ ๆ ได้ดังนี้

  1. พระพุทธศาสนายอมรับความจริงอื่นนอกจากวัตถุ

  2. พระพุทธศาสนายอมรับความจริงที่เป็นนามธรรม (จิตใจ) เช่น กรรมดี กรรมชั่ว

  3. พระพุทธศาสนายอมรับในประสาทสัมผัสทั้งห้า และประสาทสัมผัสทางจิต

  4. พระพุทธศาสนาเน้นให้คนเป็นคนดี โดยมุ่งฝึกฝนอบรมทางจิต

  5. พระพุทธศาสนามุ่งเน้นความสงบสุขทางใจ หรือความสุขจากการสละกิเลสตัณหา

  6. พระพุทธศาสนามีเป้าหมายให้ชาวพุทธหลุดพ้นจากความทุกข์ ทั้งในการดำเนินชีวิตประจำวัน (การดำรงชีวิตในสังคม) และดับทุกข์โดยสิ้นเชิง (นิพพาน)

เปรียบเทียบหลักการของพระพุทธศาสนากับหลักวิทยาศาสตร์

  หลักการของพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์ มีทั้งเหมือนกันและแตกต่างกัน ดังนี้

  1. หลักการที่เหมือนกัน มี 3 ประการ คือ

  (1) ความจริงที่ค้นพบ เกิดจากการพิสูจน์ให้ประจักษ์ด้วยประสบการณ์ของตนเอง

  (2) จุดมุ่งหมาย มุ่งแสวงหาความจริงที่เกิดประโยชน์ต่อมนุษยชาติ

  (3) วิธีการแสวงหาความจริง เน้นการลงมือปฏิบัติ ทดลอง และพิสูจน์

   2. หลักการที่แตกต่างกัน คือ พระพุทธศาสนามุ่งค้นหาความจริงที่เป็นประสบการณ์

ด้านจิตใจแต่วิทยาศาสตร์มุ่งแสวงหาความจริงหรือคำตอบที่ต้องการเป็นวัตถุ (สสารและพลังงาน)