ช่วง 1 สัปดาห์ที่ผ่านมานี้ ทีมขับเคลื่อน PLC มหาสารคาม ลงพื้นที่ไปตาม สพป. ทั้งในมหาสารคาม และกาฬสินธุ์ ที่เวที สพป.เขต กาฬสินธุ์ ผู้บริหารท่านหนึ่ง กล่าว "ปิดวง" ด้วยวิธีการ ที่สุดยอดมากๆ .... จึงอยากนำมาบันทึกไว้ให้อ่านเผื่อจะมีประยชน์ เผื่อท่านที่กำลังขับเคลื่อน PLC อยู่ในขณะนี้ครับ
หลังจากที่ผมเรียนเชิญท่าน เพื่อกล่าวปิดโครงการ.......ท่านบอกให้ผมยืนถือไมค์ไว้ก่อน อย่าเพิ่งวางไมค์ แล้วก็ถาม 2 คำถามกับผม ให้ผมตอบต่อหน้าทุกคนในวง....
คำถามแรกคือ ..... ตกลงวันนี้สรุปว่าวันนี้เราได้อะไรบ้าง จะให้ ผอ. และ ศน. ทำอะไรบ้าง?
ในใจผมคิดว่า คำถามนี้ไม่จำเป็นต้องตอบ และไม่ควรตอบ เพราะยิ่งตอบยิ่งไปเพิ่มเสริมให้ "วง" นี้จะเหมือนกับเวทีอบรมทั่วไป ที่คนเข้าอบรมจะมาพร้อมกับคำถามว่า "ฉันจะได้อะไร จะให้ฉันทำอะไร" (อาจเป็นความคุ้นชิน จากเวทีแบบอบรมนั้นๆ ที่ทำกันมาเป็น 10 ปี ก็เป็นได้) แต่ในสถานการณ์ที่เป็นทางการแบบนั้น ถ้าไม่ตอบคงไม่ดี ต่อนี้คือคำตอบแบบสรุปนะครับ....
ผมตอบว่า เรา (หมายถึง ศน. ผอ. และ ทีมจากมหาวิทยาลัย) ได้ข้อตกลงว่า จะเปลี่ยนตนเอง 2 อย่างเพื่อเปลี่ยนครู 3 อย่าง ..... ปรับตนเอง 2 อย่างคือ
- ผอ. หันมาใช้ "กระบวนการเชิงราบ"
- ศน. หันมาเป็น "กัลยาณมิตร" ในใจครูให้ได้
เพื่อช่วยครูเปลี่ยนตนเอง 3 อย่างคือ
- ครู เน้น จิตวิทยาเชิงบวก
- ครู เน้น กระบวนการ มากกว่าเนื้อหา
- ครู เน้น ทำงานและเรียนรู้เป็นทีมมากกว่าเดี่ยว
ปรับ 2 เพื่อเปลี่ยน 3 มีความเชื่อมโยงกันไปสู่เป้าหมายของครูเพื่อศิษย์ ที่จะพัฒนาใหันัเรียนมีอุปนิสัยพอเพียง มี ความรู้ (K)และทักษะตามสมรรถนะ 5 ด้าน (P) และ ลักษณะที่พึงประสงค์ 8 ด้าน (A) ตรงตามหลักสูตรแกนกลาง ดังรูปด้านล่าง
ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช ท่านย่อ ทักษะในศตวรรษที่ 21 ลงเป็น ๓ ร. ๑ ว. ได้แก่น แรงบันดาลใจ เรียนรู้ ร่วมมือ และวินัยในตนเอง
ถึงวันนี้ผมมั่นใจว่า ผมสามารถอธิบายได้ว่า คำ 3 คำที่เป็นกระแสหลัก คือ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ทักษะในศตวรรษที่ 21 และ อาเซียน ได้รวมอยู่แล้วในหลักสูตรแกนกลาง ปัญหาไม่ใช่หลักสูตรแกนกลางไม่ดี แต่ปัญหาคือเราไม่เข้าใจ เราเข้าไม่ถึง จึงพัฒนากันไม่ค่อยได้ผลนัก
ผมเขียนรายละเอียดของเด็กในรูปนี้ไว้แล้วที่นี่ การเปลี่ยนแปลงของครูที่จะสามารถ ส่งเสริมแรงบันดาลใจของนักเรียนได้คือ ใช้จิตวิทยาเชิงบวก ซึ่งเขาทำสำเร็จกันมาแล้วทั่วไป แต่สำหรับทักษะการเรียนรู้ครูต้องฝึกตนเองให้มีทักษะการแยกแยะ "กระบวนการ" กับ "เนื้อหา" ออกจากกัน เพื่อที่จะสามารถปฏิบัติคำว่า "เน้นกระบวนการมากกว่าเนื้อหา" ได้ และ การทำงานเป็นทีมของครูแบบ PLC ก็จะค่อยๆ เปลี่ยนวิถีการเรียนรู้ของนักเรียนไปด้วยในอีกทางหนึ่ง
