การแถลงการณ์ต่อศาลโลก

ผมฟังการแถลงการณ์ต่อศาลโลกของฝ่ายไทยเราแล้วมีความเห็นว่า

๑. จังหวะการพูดเร็วเกินไป ...เราต้องไม่ลืมว่า คณะศาลนั้นมีหลายหลายภาษา ต้องมีการแปลเป็นภาษาต่างๆ  การพูดที่เร็วเกินไปอาจทำให้แปลไม่ทัน  หรือ ผิดเพี้ยนไปจากใจความเดิม  แม้เป็นภาษาเดียวที่ฟังกันรู้เรื่องดีก็ตาม  การนำเสนอยังต้องช้ากว่านี้เลย  เพื่อให้ฟัง แล้วย่อยตามทัน  โดยเฉพาะในจุดสำคัญ ๆ  ต้องยิ่งช้าลง และเน้นเสียงบ้าง ทนายฝ่ายไทยส่วนใหญ่พูดแบบเรื่อยๆ  ไม่ค่อยมีการเน้นเสียง 

๒.  พูดแบบน้ำท่วมทุ่งมากไป....ดูเหมือนว่าต้องการแสดงให้เห็นว่าทำงานการบ้านมามาก คุ้มค่าเงินจ้างอย่างนั้นแหละ  ไม่ต้องเต้นวนมากก็ได้ท่านทนาย ขอหมัดเด็ดหนักๆ  แบบหลับคาเวทีเลยสักหมัดเดียวได้ไหม  ส่วนคำว่า “พระวิหาร”  ก็ออกเสียง เป็น “เปรี๊ยะวิเหียร” อยู่นั่นแหละ  แสดงวาฝ่ายไทยเรา ทั้งที่เป็นผู้จ้าง ไม่ใส่ใจเรื่องนี้เลยหรือไร

๓.  ทนายไทย..ที่พูดเปิดคดี นั้น ..ดูเหมือนท่านจะพูดทั้งฝรั่งเศส และ อังกฤษ  สำนวนอังกฤษของท่าน ด้วยความเคารพ  ไม่ดีเลย  คนเป็นทูตระดับนี้น่าจะออกสำเนียงได้ดีกว่านี้  และยังพูดเร็วเกินไปอีกด้วย  คล้ายๆ จะโชว์ว่าพูดเก่งยังงั้นแหละ  ผมฟังดร.ปราโมทย์ นาครทรรพ  พูด  ยังดีกว่านี้มากๆ  ทั้งที่ท่านไม่ได้เป็นทูตสักหน่อย

๔. ส่วนล่ามไทยที่แปลนั้น...แย่มากๆ  มีคนเดียวที่พอฟังได้ (ผู้หญิง)  ...ก็เห็นใจครับ  เพราะภาษาที่ใช้เป็นภาษากฎหมายชั้นสูง แปลยาก แล้วเขายังพูดเร็วอีกด้วย  แต่อย่างไรก็ควรเฟ้นคนหน่อย ไม่ใช่ว่าเก่งภาษาอย่างเดียว มันต้องเข้าใจบริบทด้วย จึงจะแปลได้เนียน ...บางช่วงถ้านำเสนอเป็นอังกฤษ ผมเข้าเน็ตไปฟังเสียงดั้งเดิม เข้าใจได้ง่ายกว่าแปลเป็นไทยเสียอีก 

๕.  เป็นผมเป็นผู้กำกับรายการนี้..ผมจะสั่งสืบประวัติตุลาการทุกคนให้ลึก  ว่าเป็นลูกเต้าเหล่าใคร  เกิดที่ไหน ประวัติการศึกษา ทำงาน  บทความงานเขียนเก่าๆ  คำตัดสินเก่าๆ  เอามาดูให้หมด  แล้ววางเกมส์การนำเสนอให้สอดคล้องกับนิสัยและความเชื่อของตุลาการเหล่านี้ด้วย 

๖.  เรื่องตัวบทกฎหมาย  การตีความ ...ก็ว่ากันไป  แต่ผมอยากให้ใส่อารมณ์ทางประวัติศาสตร์เข้าไปด้วย  ว่าเราเป็นผู้เสียหาย  เป็นผู้ถูกรุนรานจากลัทธิล่าอาณานิคม เป็นลูกแกะ ที่ถูกหมาป่าฝรั่งเศสรังแก  แต่เท่าที่ฟัง ไม่เห็นมีเรื่องนี้เลย  ทั้งที่มันสอดแทรกได้สบายๆ 

๗. โหงวเฮ้ง ของประธานศาล  บอกตรงๆว่าไม่ชอบเลย  ไม่ว่าดวงตา จมูก  (สงสัยว่าจะเป็นฝรั่งเศส)  และบุคลิก  สังเกตสิ นั่งไม่เคยนิ่ง  หลุกหลิกไปมาตลอด  ส่วนท่านอื่นๆ นั่งกันนิ่งดี สมกับเป็นตุลาการศาลโลก ที่ต้องนิ่ง

...คนถางทาง (๑๗ เมย ๒๕๕๖)