หนังสือเรื่อง ชินกาลมาลีปกรณ์ เป็นวรรณกรรมรัตนโกสินทร์เล่ม๔ หมวดศาสนจักร พระรัตนปัญญาเถระ ชาวล้านนา ได้แต่งขึ้นเป็นภาษีบาลี ระหว่าง พ.ศ.๒o๖o-๒o๗๑ ต่อมาสำเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ราชบัณฑิต ๕ ท่าน คือ พระยาพิมล พระวิเชียรปรีชา หลวงอุดมจินดา หลวงราชาภิรมย์ และ หลวงธรรมาภิมณฑ์ ช่วยกันแปลออกมาเป็นภาษาไทยจนจบ สำหรับหนังสือเรื่อง ชินกาลมาลีปกรณ์ ได้รวบรวมความสำคัญไว้๒ ประการ คือ ประการแรกเป็นเรื่องประวัติศาสนา ได้กล่าวถึง ประวัติของพระพุทธเจ้า คือ พระสมณโคดมไว้อย่างละเอียด โดยเริ่มต้นตั้งแต่ความปรารถนาของพระองค์ที่ทรงปารรถนาอยากเป็นพระพุทธเจ้า ทรงสะสมบารมี ตลอดถึงทรงได้รับพุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆมาเป็นลำดับ จนในพระชาติสุดท้าย ทรงอุบัติในพระราชสกุลศากยวงศ์ โคตมโคตร แล้วทรงออกผนวช ทรงบำเพ็ญความเพียรจนได้ ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ได้บำเพ็ญพุทธกิจจนถึงเสด็จดับขันธปรินิพพาน ประการที่สอง กล่าวถึงประวัติศาสตร์ของแคว้นลานนา ที่มีเมือง เชียงใหม่ เชียงแสน เชียงราย ลำพูน ชินกาลมาลีปกรณ์ จึงเป็นหนังสือที่ให้ความรู้ความเข้าใจทั้งด้านพุทธศาสนา และประวัติศาสตร์ของบ้านเมือง ควบคู่กันไป
หนังสือเรื่อง ชินกาลมาลีปกรณ์ ต้นฉบับภาษาบาลี เมื่อแปลออกมาเป็นภาษาไทยครั้งแรกชื่อชินกาลมาลินี ต่อมาปีพ.ศ.๒๔๙๙ กรมศิลปากรได้มอบให้ศาสนาจารย์ ร.ต.ท. แสง มนวิทูร ขณะรับราชการอยู่กรมศิลปากร แปลจากต้นฉบับบาลีฉบับเดียวกันที่ใช้แปลครั้งแรกแปลอีกครั้งครั้งที่๒ โดยเรียกชื่อตามตนฉบับบาลีว่า ชินกาลมาลีปกรณ์ โดยใช้ชื่อนี่ในการจัดพิมพ์
ทั้งนี้ ได้การนำต้นฉบับบาลี และสำนวนการแปลทั้ง๒ครั้งมาพิมพ์ รวมไว้ด้วยกัน พร้อมคำชี้แจงในการพิมพ์ครั้งแรก เป็นพระนิพนธ์ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และคำชี้แจงในการแปลครั้งที่๒ ของศาสตราจารย์ร.ต.ท. แสง มนวิทูรมาพิมพ์ไว้ด้วย
(จากหนังสือวรรณกรรม สมัยรัตนโกสินทร์ เล่ม๔ ชินกาลมาลีปกรณ์ พิมพ์ครั้งที่๑ ศิลปากร,กรม,กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ หน้า๓ กรุงเทพ ๒๕๓๙. ๕๘๙หน้า )
หนังสือเรื่อง ชินกาลมาลีปกรณ์ เป็นวรรณกรรมรัตนโกสินทร์เล่ม๔ หมวดศาสนจักร พระรัตนปัญญาเถระ ชาวล้านนา ได้แต่งขึ้นเป็นภาษีบาลี ระหว่าง พ.ศ.๒o๖o-๒o๗๑ ต่อมาสำเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ราชบัณฑิต ๕ ท่าน คือ พระยาพิมล พระวิเชียรปรีชา หลวงอุดมจินดา หลวงราชาภิรมย์ และ หลวงธรรมาภิมณฑ์ ช่วยกันแปลออกมาเป็นภาษาไทยจนจบ สำหรับหนังสือเรื่อง ชินกาลมาลีปกรณ์ ได้รวบรวมความสำคัญไว้๒ ประการ คือ ประการแรกเป็นเรื่องประวัติศาสนา ได้กล่าวถึง ประวัติของพระพุทธเจ้า คือ พระสมณโคดมไว้อย่างละเอียด โดยเริ่มต้นตั้งแต่ความปรารถนาของพระองค์ที่ทรงปารรถนาอยากเป็นพระพุทธเจ้า ทรงสะสมบารมี ตลอดถึงทรงได้รับพุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าองค์ก่อนๆมาเป็นลำดับ จนในพระชาติสุดท้าย ทรงอุบัติในพระราชสกุลศากยวงศ์ โคตมโคตร แล้วทรงออกผนวช ทรงบำเพ็ญความเพียรจนได้ ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ได้บำเพ็ญพุทธกิจจนถึงเสด็จดับขันธปรินิพพาน ประการที่สอง กล่าวถึงประวัติศาสตร์ของแคว้นลานนา ที่มีเมือง เชียงใหม่ เชียงแสน เชียงราย ลำพูน ชินกาลมาลีปกรณ์ จึงเป็นหนังสือที่ให้ความรู้ความเข้าใจทั้งด้านพุทธศาสนา และประวัติศาสตร์ของบ้านเมือง ควบคู่กันไป
หนังสือเรื่อง ชินกาลมาลีปกรณ์ ต้นฉบับภาษาบาลี เมื่อแปลออกมาเป็นภาษาไทยครั้งแรกชื่อชินกาลมาลินี ต่อมาปีพ.ศ.๒๔๙๙ กรมศิลปากรได้มอบให้ศาสนาจารย์ ร.ต.ท. แสง มนวิทูร ขณะรับราชการอยู่กรมศิลปากร แปลจากต้นฉบับบาลีฉบับเดียวกันที่ใช้แปลครั้งแรกแปลอีกครั้งครั้งที่๒ โดยเรียกชื่อตามตนฉบับบาลีว่า ชินกาลมาลีปกรณ์ โดยใช้ชื่อนี่ในการจัดพิมพ์
ทั้งนี้ ได้การนำต้นฉบับบาลี และสำนวนการแปลทั้ง๒ครั้งมาพิมพ์ รวมไว้ด้วยกัน พร้อมคำชี้แจงในการพิมพ์ครั้งแรก เป็นพระนิพนธ์ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และคำชี้แจงในการแปลครั้งที่๒ ของศาสตราจารย์ร.ต.ท. แสง มนวิทูรมาพิมพ์ไว้ด้วย
(จากหนังสือวรรณกรรม สมัยรัตนโกสินทร์ เล่ม๔ ชินกาลมาลีปกรณ์ พิมพ์ครั้งที่๑ ศิลปากร,กรม,กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ หน้า๓ กรุงเทพ ๒๕๓๙. ๕๘๙หน้า )
