เมื่อวานที่ 14 กันยายน 2549

        ได้รับเชิญไปบรรยายพิเศษ เรื่อง เทคโนโลยีการศึกษาและการสื่อสารกับการจัดการฐานความรู้ที่คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม...พอไปถึงทราบว่ารูปแบบการบรรยายเปลี่ยนไปเป็นการเสวนา...แต่นั่นก็ไม่ได้ทำให้เราต้องกังวล...ที่เตรียมไปบรรยายพิเศษก็สามารถนำมาใช้ได้เพราะประเด็นยังอยู่ที่เดิม...ว่าบทบาทนักเทคโนโลยีการศึกษามาเกี่ยวข้องหรือมีบทบาทอย่างไรต่อการส่งเสริมให้เป็นสังคมฐานความรู้ (Knowledge Base Society)

       การเสวนาครั้งนี้ร่วมกับท่านผู้อำนวยการพื้นที่การศึกษามหาสารคามเขต 1 ดร.สุรัตน์  ดวงชาทม  โดยมี รศ.ดร.ไชยยศ เรืองสุวรรณ ท่านนายกสมาคมเทคโนโลยีการศึกษาแห่งประเทศไทยร่วมด้วย กลุ่มเป้าหมาย...ที่ร่วมฟังการเสวนา และเป็นนักเทคโนโลยีการศึกษา นักศึกษาหลักสูตรเทคโนโลยีการศึกษาทุกระดับตั้งแต่ ป.ตรี-ป.เอก...ศิษย์เก่าและผู้สนใจทั่วไป...

 

ในทัศนะของดิฉันที่มีมุมมองต่อ การพัฒนาไปสู่สังคมแห่งการเรียนรู้จะต้องดำเนินการไปพร้อมกัน 2 ด้าน คือ
1. การพัฒนาที่นำไปสู่สังคมข้อมูลข่าวสาร หรือสังคมสารสนเทศ (Information Society) ซึ่งจะต้องมีการพัฒนาทางด้านกายภาพให้มีศักยภาพ และมีประสิทธิภาพสูงเพียงพอที่จะรองรับข้อมูลข่าวสารเป็นจำนวนมากได้ อีกทั้งมีการสร้างฐานข้อมูลความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เหมาะสม สร้างโอกาสการรับรู้และกระจายข้อมูลข่าวสารอย่างทั่วถึง
2. การพัฒนาที่นำไปสู่สังคมที่มีฐานแห่งความรู้ (Knowledge – based Society) ซึ่งจะต้องมีการปรับระบบการศึกษาเพื่อเพิ่มขีดความสามารถและโอกาสในการเรียนรู้ มีการพัฒนาคนเพื่อการปรับปรุงทักษะอย่างต่อเนื่อง

       จากกระแสการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมฐานความรู้ ดังกล่าว สิ่งสำคัญจึงอยู่ที่การทำอย่างไรที่จะให้คนได้เกิดการเรียนรู้ และการสร้างสภาพแวดล้อมแห่งการเรียนรู้ให้บุคลากรสามารถพัฒนาตนเองได้ตลอดเวลา รวมทั้งการพัฒนาบุคลากรให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และทัศนคติที่ดีต่อการปฏิบัติงาน ให้สามารถปฏิบัติงานตามเป้าหมายของสังคมนั้นๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสิ่งสำคัญประการหนึ่ง คือ การปรับเปลี่ยนวิธีคิดจากแบบเดิมที่เน้นแยกส่วนมาเป็นคิดแบบเชื่อมโยงและบูรณาการ อีกทั้งสามารถทำงานเป็นทีมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

   

       การบูรณาการ ICT มาใช้ในการจัดการความรู้ในสังคมฐานความรู้ยังมีจุดมุ่งหมายของการใช้ระบบการจัดการความรู้
1. เพื่อทำให้เกิดการแบ่งปันและการประยุกต์ใช้ความรู้
2. ระบุผู้เชี่ยวชาญและเครือข่ายบุคคลอย่างไม่เป็นทางการ
3. เพื่อการมีส่วนร่วมในเครือข่ายและชุมชน
4. เพื่อการสร้างและการแลกเปลี่ยนความรู้ในเครือข่ายต่างๆ
5. เพื่อเพิ่มความสามารถของคนในการเรียนรู้
6. เพื่อเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ คน และกระบวนการ

       ดังนั้น บทบาทของนักเทคโนโลยีต่างๆ โดยเฉพาะนักเทคโนโลยีการศึกษาหรือนักเทคโนโลยีการสอนที่มีบทบาทหน้าที่ที่สำคัญในการออกแบบสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ของมนุษย์นั้น ต้องเน้นตระหนักในการให้ความรู้ได้เกิดการถ่ายโอนความรู้ หรือมีการเคลื่อนย้ายของความรู้ เพื่อให้เกิดการเคลื่อนย้ายความรู้จากภายในสู่ภายนอก จากภายนอกสู่ภายนอก จากภายนอกสู่ภายใน และจากภายในสู่ภายใน เพื่อก่อให้เกิดการพัฒนาและนำความรู้ที่มีมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด

เมื่อการเสวนาจบลงทางผู้จัดได้มีการแบ่งกลุ่มย่อยสัมมนาเป็น 5 ห้อง คือ
1. ห้อง Computer Base Learning and Knowledge Based Society (CBL and KBS)
2. ห้อง Learning Object and Knowledge Based Society (LO and KBS)
3. ห้อง Learning Mangement System and Knowledge Based Society (LMS and KBS)
4. ห้อง e-Learning and Knowledge Based Society (e-learning and KBS)
5. ห้อง Distance Learning and  Knowledge Based Society (DL and KBS)

       จากบทสรุปการสัมมนาย่อยในแต่ห้องทำให้นักเทคโนโลยีการศึกษาทราบบทบาทของตนเองได้ชัดเจนยิ่งขึ้นว่า...ในการแต่ส่วนของการออกแบบสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้นี้ไปช่วยเสริมสร้างการเกิดเป็นสังคมฐานความรู้ได้อย่างไรบ้าง...