ความหมายของ "สุคโต"

สุคโต  หมายถึง ตรัส วาจาโดยชอบ

ตรัสแต่วาจาที่สมควร ในฐานะอันสมควร อันได้แก่

  1. หากวาจาเป็นจริง ไม่แท้ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่เป็นที่รัก ไม่เจริญใจ ของคนอื่นๆ ตถาคต ไม่ตรัสวาจานั้น
  2. วาจาใดเป็นวาจาจริง เป็นวาจาแท้ แต่ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่เจริญใจ ของคนอื่นๆ แม้วาจานั้น ตถาคตนั้นก็ไม่ตรัส
  3. ตถาคต รู้ว่าจาใดเป็นวาจาจริง เป็นวาจาแท้ ซึ่งประกอบด้วยประโยชน์แต่ไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่เจริญใจของคนอื่นๆ ในข้อนั้นๆ ตถาคตย่อมรู้จักกาลอันควรในการตรัสวาจานั้น
  4. ตถาคตรู้ว่าวาจาใดอันไม่จริง ไม่แท้ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ แต่เป็นที่รัก ที่เจริญใจ ของคนอื่นๆ ตถาคตไม่ตรัสวาจานั้น
  5. ตถาคตรู้วาจาใดแม้เป็นความจริง เป็นวาจาแท้ แต่ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ แต่เป็นที่รัก เป็นที่เจริญใจของคนอื่นๆ แม้วาจานั้น ตถาคตก็ไม่ตรัส
  6. ตถาคต รู้ว่าวาจาใด เป็นวาจาจริง เป็นวาจาแท้ และด้วยประโยชน์ เป็นที่รัก เป็นที่เจริญใจของคนอื่นๆ ข้อนั้น ตถาคตย่อมรู้กาลอันวคร ในการตรัสวาจานั้น

 

ข้อที่

ความจริง แท้

ประโยชน์

เป็นที่รัก

เป็นสิ่งเจริญใจ

ข้อพิจารณาของตถาคต

1

×

×

×

×

ไม่พูด

2

/

×

×

×

ไม่พูด

3

/

/

×

×

พูดในเวลาที่สมควร

4

×

×

/

/

ไม่พูด

5

/

×

/

/

ไม่พูด

6

/

/

/

/

พูดในเวลาสมควร

บทสรุป ตถาคต สอนให้พูดในส่ิงที่เป็นประโยชน์ และพูดในเวลาที่เหมาะสม