ปัญหาไรรำคาญในโรงเห็ด เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ผมมีโอกาสได้พบปะ พูดคุยกับกลุ่มเกษตรกรผู้เพาะเห็ดกว่า 200 คน ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี  และหนึ่งในหลายคนได้เข้ามาพูดคุยเป็นการส่วนตัว คือพ่อคำดี   สายแวว เกษตรกรจากตำบลขี้เหล็ก อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี  ซึ่งตอนนี้กำลังเพาะเห็ดฟางในโรงเรือนอยู่ และมีปัญหาเรื่องไรรำคาญระบาดมากในโรงเรือนเพาะเห็ด เวลาเข้าไปเก็บผลผลิตทำให้เกิดความรำคาญมาก จะมีวิธีการป้องการแก้ไขอย่างไร เนื่องจากหากจะพ่นสารเคมีในการกำจัดก็ไม่ได้เพราะเห็ดกำลังออกดอก และที่สำคัญเกรงว่าจะมีพิษตกค้างไปถึงผู้บริโภค           

                แก้ไขปัญหาไรได้แล้ว  เป็นเสียงของพ่อคำดี ที่ส่งผ่านมาตามสายโทรศัพท์หมายเลข 081-8773460 ถึงตัวผมเมื่อเช้า ผมก็เลยตอบว่า...ยินดีด้วยครับที่สามารถกำจัดได้ ผมก็เลยถามตามสายกลับว่า...พ่อทำอย่างไร ? ถึงหายได้ พ่อคำดีเริ่มสาธยายให้ฟังอย่างมีรีรอว่า ทำตามที่อาจารย์แนะนำนั่นแหละ อันดับแรกก็ไปเก็บเอาใบน้อยหน่าที่มี่ทั้งแก่และอ่อนประมาณ 1 กิโลกรัม  ต่อมานำใบน้อยหน่ามาขยี้หรือโขลกให้ละเอียด แล้วนำไปหมักกับน้ำประมาณ 5 ลิตร ปล่อยทิ้งไว้ 2-3 วัน จึงนำผาผสมกับน้ำให้ได้ 10 ลิตร จึงนำไปฉีดพ่นในโรงเรือนเพาะเห็ด และในเวลาเดียวกันก็ไปเอาใบน้อยหน่า มาขยี้ให้ได้กลิ่น แล้วนำไปวางเป็นจุดๆ ในโรงเรือน จากนั้นไรรำคาญก็จะลดลง 

              นี่แหละการจัดการความรู้กับภูมิปัญญาท้องถิ่น จริงๆ แล้ววิธีการกำจัดไรโดยวิธีนี้ไม่ใช่ เทคโนโลยีใหม่แต่อย่างใด หากแต่เป็นเทคนิคที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของพี่น้องจังหวัดยโสธรคือพ่ออุทัย   (จำนามสกุลไม่ได้) บ้านโสกขุมปูน ตำบลนาโส่ อำเภอกุดชุม ที่ผมเคยไปร่วมงานด้วยเมื่อปีที่แล้ว เป็นวิธีการที่มีความปลอดภัยทั้งผู้ใช้ และผู้บริโภคผลผลิตเห็ดฟางของเรา ที่ผมใคร่อยากเล่าให้พี่น้อง KM ได้รับทราบกันครับ

ขอบคุณครับ

อุทัย   อันพิมพ์

2 กันยายน 49