ก่อนจะเข้าเรื่อง Cloud Computing ต้องขอเกริ่นนำถึงการใช้คอมพิวเตอร์ในอดีตก่อน ลองนึกว่าถ้าต้องการใช้งานโปรแกรม Word Processor โปรแกรม Spreadsheetหรือโปรแกรมอื่นๆผ่านเครื่อง PC หรือ Laptop หากต้องการใช้ข้อมูลทั้งหมดจะต้องนำมาจาก Hard disk ถึงแม้ว่าจะมีการเชื่อมต่อ Internet ผู้ใช้ก็ยังคงนั่งทำงานกับตัวเครื่องโดยข้อมูลก็ยังเก็บอยู่ใน Hard disk ของตัวเครื่อง ดังนั้น Cloud Computing คือการเข้าใช้บริการคอมพิวเตอร์ผ่านทางไกลโดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องรู้ ว่าapplication เก็บอยู่ที่ไหน ผู้ใช้เพียงแค่เรียกไปยังผู้ให้บริการที่ได้สมัครไว้ ส่วนทางฝั่งผู้ให้บริการก็มีหน้าที่หลัก คือ จัดสรรทรัพยากรต่างๆให้สัมพันธ์กับจำนวนผู้ใช้บริการ สำหรับบริการของ Cloud Computing ที่พบเห็นได้ในปัจจุบัน ได้แก่ SaaS (Software Level Service) IaaS(Infrastructure Service) และ Platform Level Service (PaaS)
สำหรับวงการห้องสมุด Cloud Computing มีบทบาทต่อการให้บริการเป็นอย่างมาก แต่จะต้องพิจารณาถึงข้อดีและข้อเสียของการนำมาใช้ สาเหตุที่ Cloud Computing ได้รับความนิยมเนื่องจากทำให้องค์กรลดภาระการดูแลและบริหารโครงสร้างไอทีภาย ใน เช่น การบริหารและดูแลฐานข้อมูล การดูแลระบบโปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติหรือศูนย์ข้อมูลและเทคโนโลยีอื่นๆ ไปให้ผู้ให้บริการที่มีความเชี่ยวชาญมาบริหาร ทำให้ลดค่าใช้จ่ายด้านการดูแลด้านการจัดเก็บ การบริหารความปลอดภัยของระบบ เครือข่าย ตลอดจนการปรับปรุงระบบปฏิบัติการให้มีความทันสมัย และอัพเกรด Hardware ให้มีประสิทธิภาพเสมอ
บริการในรูปแบบ Cloud ที่น่าเป็นที่รู้จักของคนในวงการห้องสมุด คือ บริการเครื่องมือการทำรายการสารสนเทศของ OCLC บริการ Union Catalog ที่บริการฐานข้อมูลทรัพยากรสารสนเทศออนไลน์ จาก WorldCat ปัจจุบัน OCLC อยู่ในช่วงของการนำร่องระบบ OCLC WorldShare โดยการไปดำเนินการร่วมกับห้องสมุดอื่นๆมากกว่า 1 พันแห่งด้วยการใช้เครื่องมือการจัดการ license การจัดการบรรณานุกรมของสารสนเทศและการจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ การเข้าถึงข้อมูลทั้งหมดจะเข้าจากส่วนกลางโดยไม่ยึดติดกับอุปกรณ์ Hardware หรือ Software
ข้อดีและข้อเสียของการใช้ Cloud Computing
ข้อดี
1.ลดภาระค่าใช้จ่ายการดูแลโครงสร้างระบบสารสนเทศภายใน ห้องสมุดจะมีเวลาในการนำงบที่มีไปพัฒนาระบบงานที่มีความสำคัญกว่า
2. การเข้าใช้บริการสะดวก สามารถเข้าถึงได้จากทุกที่โดยไม่ต้องมีข้อจำกัดด้าน Software และ Hardware เช่น สามารถเข้าถึงจากอุปกรณ์ Smart Phone ได้
3. การให้บริการมีความยืดหยุ่น สามารถเพิ่มหรือลดได้และสามารถบริหารผู้ใช้ได้จำนวนมาก
ข้อเสีย
1. ศูนย์เสียความเป็นส่วนตัวด้านข้อมูล อาจจะทำให้ความลับขององค์กรโดนเปิดเผย
2. การการันตีด้านความคงสภาพของระบบหรือข้อมูล (Data and System Consistency) ไม่แน่นอน
3. การคิดค่าใช้จ่ายบางครั้งคำนวณยากและอาจจะมากกว่าที่คาดไว้
ที่มา :
Fox, Robert. "Digital Libraries : The systems Analysis Perspective." OCLC Systems & Services. 25.3 (2009): 156-161.
