บทโฉมงาม

บทชมโฉมนางมัทนา   โดนท้าวชัยเสนรำพึงรำพันไว้ในวรรณคดีเรื่องมัทนะพาธา

                        เสียงเจ้าสิเพรากว่า                     ดุริยางคะดีดใน

                ฟากฟ้าสุราลัย                                   สุรศัพทะเริงรมย์

                ยามเดินบเขินขัด                                กละนัจจะน่าชม

                กรายกรก็เร้ารม                                 ยะประหนึ่งระบำสรวย

                ยามนั่งก็นั่งเรียบ                               และระเบียบเขินขวย

                แขนอ่อนฤเปรียบด้วย                        ธนุก่งกระชับไว้

                พิศโฉมและฟังเสียง                          ละก็เพียงจะขาดใจ

                                                                                (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)


        บทชมโฉมนางเงือก   ซึ่งติดตามพ่อแม่มาเพื่อพาพระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อสมุทร   จากเรื่องพระอภัยมณี

                        พงศ์กษัตริย์ทัศนานางเงือกน้อย      ดูแช่มช้อยโฉมเฉลาทั้งเผ้าผม

                ประไพพักตร์ลักษณ์ล้ำล้วนขำคม            ทั้งเนื้อนมนวลเปล่งออกเต่งทรวง

                ขนงเนตรเกศกรอ่อนสะอาด                   ดังสุรางค์นางนาฏในวังหลวง

                พระเพลินพิศคิดหมายเสียดายดวง          แล้วหนักหน่วงนึกที่จะหนีไป

                                                                                                          (พระสุนทรโวหาร  (ภู่))

        บทชมกวางทอง  ซึ่งท้าวทุษยันต์พบขณะประพาสป่า  เมื่อติดตามไปท้าวทุษยันต์จึงได้พบนางศกุนตลา  จากวรรณคดีเรื่องศกุนตลา

                        เหลือบเห็นกวางขำดำขลับ          งามสรรพสะพรั่งดังเลขา

                งามเขาเป็นกิ่งกาญจนา                       งามตานิลรัตน์รูจี

                คอก่งเป็นวงราววาด                          รูปสะอาดราวนางสำอางศรี

                เหลียวหน้ามาดูภูมี                             งามดังนารีชำเลืองอาย

                ยามวิ่งลิ่วล้ำดังลมส่ง                          ตัดตรงทุ่มพลันผันผาย

                                                                                (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)