Health information management
21 ธันวาคม 2554
รศ.นพ.สมเดช พินิจสุนทร
Public health Information คือ การประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ทางสารสนเทศเข้ากับเทคโนโลยีทางคอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในการปฏิบัติงาน การวิจัย และการเรียนรู้ทางด้านสาธารณสุขและระบบสุขภาพ
ข้อมูลข่าวสารสุขภาพมีความสำคัญอย่างยิ่งในการดำเนินงานทางสุขภาพ ตั้งแต่การกำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ทางสุขภาพ การจัดสรรทรัพยากรทางสุขภาพ การปฏิบัติการเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพ การเคลื่อนไหวทางสุขภาพ และการสร้างความตระหนักรู้ทางสุขภาพของประชาชน ดังนั้นการมีข้อมูลข่าวสารสุขภาพที่สามารถเข้าถึงได้ และมีการจัดรูปแบบให้เหมาะสมกับผู้ใช้กลุ่มต่างๆ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้อย่างสม่ำเสมอและทันกาล จึงมีความสำคัญและจำเป็น โดยจะต้องมีการบูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูลทั้งระบบ ทั้งในเชิงประเด็นและเชิงพื้นที่ โดยข้อมูลสุขภาพที่มีอยู่ก็ควรจะมีคุณภาพเพียงพอที่จะสามารถสะท้อนสถานการณ์ที่แท้จริง ทั้งในด้านสถานะสุขภาพ ปัจจัยกำหนดสุขภาพ และระบบบริการสุขภาพ ทั้งนี้รวมถึงข้อมูลสถานพยาบาลและทรัพยากรสุขภาพที่จำเป็นต้องมีการพัฒนาและจัดการ ให้มีความครอบคลุมและทันสมัย
สุขภาพที่ดีย่อมเป็นที่ต้องการของทุก ๆ คน การที่เราจะมีสุขภาพที่ดีได้ ต้องเกิดจากการได้รับความรู้ (ข้อมูลสุขภาพ) ที่ถูกต้อง เมื่อได้รับข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้องแล้วก็เกิดความตระหนักถึงความสำคัญของข้อมูลสุขภาพแล้วก็นำข้อมูลสุขภาพเหล่านั้นไปปฏิบัติตามเพื่อให้มีสุขภาพดี ข่าวสุขภาพหรือข้อมูลสุขภาพหาได้ง่ายในชีวิตประจำวันของเราเพราะคนส่วนมากจะหันมาใส่ใจดูแลเรื่องสุขภาพกันมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด การมีสุขภาพดี หมายถึง สุขภาพดีทางร่างกาย และทางจิตใจ ร่างกายแข็งแรง จิตใจแจ่มใส ย่อมพูดได้ว่ามีสุขภาพดีอย่างแท้จริง
ข่าวสุขภาพทำให้เรามีสุขภาพที่ดีได้ จากการได้รับข้อมูลสุขภาพที่ถูกต้องและนำไปปฏิบัติ ข่าวสุขภาพมักจะมีเนื้อหาเกี่ยวกับวิธีดูแลและปฏิบัติตรให้รอดพ้นหรือหลีกเลี่ยงจากปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ที่จะทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคภัยไข้เจ็บ สาเหตุของการเกิดโรคและวิธีป้องกัน-รักษา โรคเหล่านั้น ข่าวสุขภาพยังมีเนื้อหาด้านโภชนาการ เช่น สูตรอาหารที่เหมาะสมกับคนเฉพาะกลุ่ม ตัวอย่างคือ สูตรอาหารลดความอ้วนก็เหมาะกับคนที่ต้องการลดความอ้วน สูตรอาหารสำหรับสตรีมีครรภ์ก็จะมีเนื้อหาในอีกลักษณะหนึ่ง
ข่าวสุขภาพมักจะมีเนื้อหาที่กว้างครอบคลุมถึงทุก ๆด้านที่ทำให้ผู้ที่สนใจได้รับประโยชน์จากข้อมูลสุขภาพ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้รับข่าวสุขภาพมีสุขภาพดี ตัวอย่างข่าวสุขภาพอื่น ๆ เช่น เรื่องที่เกี่ยวกับสมุนไพรไทย โรคหัวใจ โรคอ้วน สูตรอาหารชนิดต่าง ๆ คำแนะนำในการดูแลสุขภาพ การตรวจสุขภาพประจำปี ฯลฯ
การเลือกรับข่าวสุขภาพ เนื่องจากในภาวการณ์ในปัจจุบันเป็นยุคของข้อมูลข่าวสาร ในแต่ละวันมีข้อมูลข่าวสารมากมายจนเกินความสามารถที่จะรับได้หมด ไหนจะข้อมูลข่าวสารในเรื่องงาน เรื่องส่วนตัว และข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพ อย่าลืมว่า การมีสุขภาพดี ร่างกายที่แข็งแรง จิตใจที่แจ่มใส ย่อมมีผลต่อการทำงานและการดำรงชีวิตประจำวันของเรา จงให้ความสำคัญกับข่าวสุขภาพ หรือ ข้อมูลสุขภาพ ถึงแม้ว่าเราไม่สามารถรับข่าวสุขภาพได้หมดทุกเรื่อง ให้จัดลำดับความสำคัญในการเลือกรับข่าวสุขภาพที่ใกล้ตัวเราและจำเป็นกับตัวเราให้มากที่สุดก่อน เช่น เรามีปัญหาเรื่องโรคอ้วน ก็ให้เลือกรับข่าวสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับเรื่องโรคอ้วน หรือ สูตรอาหารลดความอ้วน ไว้ก่อนเป็นต้น
ข่าวสุขภาพที่ดีมีมากมาย เมื่อได้รับข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพมาแล้ว อย่าลืม....นำไปปฏิบัติตามด้วย เพราะถ้ารู้แล้วไม่ทำ ก็ไม่ทำให้คุณมีสุขภาพที่ดีได้ ขอให้ทุกคนเลือกรับข่าวสุขภาพและนำไปปฏิบัติเพื่อให้มีสุขภาพดีทั้งสุขภาพกายและสุขภาพใจ.
Health Information การสำรวจสุขภาพอนามัยของประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย เป็นหนึ่งในโครงการสำรวจระดับประเทศของกระทรวงสาธารณสุขซึ่งได้เริ่มดำเนินการเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2543 ผลการสำรวจแสดงให้ทราบถึงสถานะสุขภาพของประชาชนในกลุ่มประชากรเป้าหมายที่จะนำไปใช้ในการวางแผนและกำหนดนโยบายสุขภาพของประเทศ ตลอดจนใช้เป็นข้อมูลในการติดตามความก้าวหน้าและประเมินผลโครงการสุขภาพต่างๆ
วัตถุประสงค์ของการสำรวจ
- เพื่อแสดงสภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนไทยในระดับประเทศ ภาค และเขตสาธารณสุข เป็นรายหมวดอายุ และเขตการปกครอง
- เพื่อแสดงความชุกของโรคที่สำคัญ ภาวะความเจ็บป่วย ภาวะพิการ ตลอดจนปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชน
- เพื่อจัดทำระบบข้อมูลสำหรับใช้ในการป้องกันและควบคุมโรค
ประชากรเ ป้าหมายในการสำรวจคือประชาชนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไปที่มีชื่อตามทะเบียนบ้านและอยู่อาศัยในประเทศไทย แบ่งประชากรเป็น 4 กลุ่ม คือ วัยแรงงานเพศชาย และหญิงอายุ 15 – 59 ปี กับประชากรวัยสูงอายุเพศชายและหญิง อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป
การสำรวจสุขภาพอนามัยของประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายนั้นมีองค์ประกอบสำคัญ ดังนี้
Health Resource : ทรัพยากรเกี่ยวกับสุขภาพ
1. Personal
2. Material
3. Supply
4. Social and Environment
Information
1. Only few doctor, nurse and other staff
2. Not enough budget
3. Lock of resources building ward, equipments, drug
4. A lot of conflicts
National Health Examination survey (NHES4) โดยมีวัตถุประสงค์
1. Wealth ดูความมั่งมี
2. Health : Physical, Mental, Well being
3. Behavior (Health or not) Social and Physical
Methods in the field
1. Find target sample (by health staff and volunteers)
2. Pre survey and Iodine test
3. Appointment with documents
4. Registration
- name list, consent and pre survey (by staff)
- Identify card , urine in the container (by target)
5. Physical exam : BP and other measurement
6. Blood examination
7. Interview by GN (questionnaire)
8. Health education by team leader
สถานที่ : วัด, รพ.สต. ,โรงพยาบาล, โรงเรียน, โรงแรม
สิ่งที่ต้องเตรียม : โต๊ะ เก้าอี้ ฉากหรือม่านบังตา
Summary การลงมือดำเนินงานต้อง
1. Clear objective
2.Clear tasks, clear activity
3.Team work
4. Cooperation
5.Love and spirit
Purpose ของการจัดการข้อมูล
1. Situation analysis เช่นวิเคราะห์
1.1 Personal
1.2 Material
1.3 Supply
1.4 Social and Environment เช่น social ที่เกี่ยวข้องกับ Health system
2. Planning
3. Data management เช่น QA, HA
4. Monitoring การกำกับติดตาม
ขอบคุณรูปภาพสวยๆ จาก http://www.hiso.or.th/hiso5/report/images/pic100.jpg
