บุคคลสำคัญ "สอน คำหล้า"

(สอน  คำหล้า)

  เกิดเมื่อปี  พุทธศักราช  2434  ณ  บ้านโพนค้อ  ตำบลโพนค้อ  อำเภอเมือง

ศรีสะเกษ  จังหวัดศรีสะเกษ    บิดานายทุม  คำหล้า       มารดานางพา    คำหล้า

การศึกษา

- อุปสมบท  เมื่อปี  พ.ศ.  2454

- เรียนภาษา  ธรรม  ภาษาขอม  จากใบลาน  พระอาจารย์ในวัดสอน

- เรียนหนังสือไทย  เลขไทย  เลขหางหมา  และมูลกระจายเบื้องต้น  จาก 

      พระครูธรรมจินดา  วัดพระโต  เทียบชั้นได้  ป.  6พ. ศ.  2460   อาสาเปิดสอนหนังสือไทยขึ้นในวัด ปีแรกรับเฉพาะผู้ชายก่อน  เช่น ครูพรมมา  กัณหะบุตร ,  แพทย์เหล็ก  พรมมาดวง ,  นายสิงห์  โสมา  ,  นายริน  ลันดา  ,  นายเผือก  บ้านทุ่ม ,  หมอลำแจ่ม  และผู้ใหญ่ลี  สิงหล  ฯลฯ

พ.ศ.  2464  ได้ขอจัดตั้งโรงเรียนประชาบาลให้ชื่อว่า  “ โรงเรียนประชาบาล วัดบ้านโพนค้อ ”  ตามพระราชบัญญัติประถมศึกษา  เพื่อใช้บังคับให้กุลบุตร  กุลธิดา  ที่มีอายุย่างเข้าปีที่  8 – 15  ปี  ต้องเรียนอยู่ในโรงเรียนประถมศึกษาอย่างน้อย  4  ปี  จึงจะจบชั้นบริบูรณ์ และได้รับแต่งตั้งเป็นครูใหญ่คนแรก  หมายเลข  1  ตามทำเนียบครูใหญ่ตั้งแต่อยู่ในสมณเพศในนาม  พระอุปัชฌาย์สอน  คำหล้า  ต่อมาท่านลาสิกขาบท  และเป็นผู้ต้นคิดสำนวนเยอว่า...“ นาย...นาย   หุ  เฮาะ  กะเฎือ  แซม  หุ  ซาย  จาละกาย  มวย  ไข  ลึง  กะเฎือ ”  (  คำแปล  ดูทีบทคำนำ )

                ถือว่า  เป็นผู้ริเริ่มวางรากฐานการศึกษาทั้งในระบบและนอกระบบ  ( เอาผู้ใหญ่เข้าเรียน)  ให้แก่ชาวบ้านโพนค้อ – ชาวบ้านใกล้เคียง  และบุคคลทั่วไป  จึงได้รับนามจากทางราชการว่า...“ เจ้าคณะราษฎร์ ”