แหนแดง + ฮอร์โมนไข่
ชื่อไทย : แหนแดง
ชื่อสามัญ : Azolla, Water ferm, Water velvet
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Azolla pinnata R.Br.
ชื่อวงศ์ : AZOLLACEAE
ลักษณะทั่วไป
แหนแดงเป็นเฟิร์นน้ำชนิดหนึ่ง เป็นพืชลอยน้ำขนาดเล็ก ลำต้นทอดราบไปตามผิวน้ำ ใบมีขนาดเล็กเรียงแบบสลับอยู่ตามกิ่งก้าน มีลักษณะคล้ายเกล็ด ยาวประมาณ 1 มิลลิเมตร ใบอ่อนมีสีเขียว ใบแก่เปลี่ยนเป็นสีแดงหรือสีน้ำตาลเข้ม ขยายพันธุ์โดยการแตกหักของใบแยกเป็นต้นใหม่ และแบบใช้สปอร์ ในส่วนช่องว่างของใบและราก จะมีสาหร่ายสีน้ำเงินแกมเขียวพวก Anabaena ซึ่งสามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศได้มาอาศัยรวมอยู่ด้วย
องค์ประกอบที่สำคัญ
คือ โปรตีน ไขมัน และเซลลูโลส แร่ธาตุ แหนแดงต้องการธาตุอาหารหลักที่สำคัญได้แก่ ธาตุฟอสฟอรัส และธาตุโปตัสเซียม และจุลธาตุที่สำคัญได้แก่ เหล็ก และ โมลิบดินัม ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของเอนไซม์ไนโตรจิเนส ในการตรึงไนโตรเจน แหนแดงสามารถเจริญเติบโตอยู่ได้ตั้งแต่อุณหภูมิ 5 – 45องศาเซลเซียส เจริญได้ดีที่สุดที่อุณหภูมิ 20 – 30 องศาเซลเซียส แหนแดงจะเจริญเติบโตได้ดีที่สุดที่มีแสงสว่างประมาณ 50 – 70 เปอร์เซ็นต์ ค่าพีเอชที่เหมาะสมที่ 4.0 – 5.5 ความลึกของน้ำความลึกที่เหมาะสมสำหรับการเจริญเติบโตของแหนแดงคือประมาณ 10 เซนติเมตร
ประโยชน์ของแหนแดง
ใช้เป็นปุ๋ยพืชสดหรือสามารถหมักโดยวิธีหมักทางชีวภาพใช้ทดแทนปุ๋ยเคมีไนโตรเจนได้ ในโพรงใบแหนแดง สามารถดึงเอาไนโตรเจนจากอากาศมาใช้สำหรับการเจริญเติบโตและขยายพันธุ์ อัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจน (C : N) อยู่ระหว่าง 8 – 13 เมื่อย่อยสลายแล้วจะปลดปล่อยธาตุอาหารออกมาทำให้พืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
การทำฮอร์โมนไข่
เพื่อหมักเป็นหัวเชื้อร่วมในการหมักแหนแดงเป็นน้ำหมักประสิทธิภาพสูงเพื่อใช้กับพืชเกษตรอินทรีย์
วัสดุอุปกรณ์ : 1.ไข่ไก่สด 5 กก. 2. กากน้ำตาล 5 กก.
3.นมเปรี้ยว (yogurt) 1 ขวด 4. ลูกแป้งข้าวหมาก 1 ลูก
5.ถังหมักที่มีฝาปิด 1 ใบ
วิธีการทำ : 1.นำไข่ทั้งฟองมาทุบหรือปั่นให้ระเอียด
2.ผสมกากน้ำตาลกับไข่คนให้เข้ากันหลังจากนั้นเติมนมเปรี้ยว (yogurt) ลงไป 1 ขวด คนให้เข้ากันอีกครั้ง
3.นำลูกแป้งข้าวหมาก ใส่ถุงพลาสติกขยี้ให้เป็นผงแล้วใส่ลงไปในถัง คนส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากันจนเป็นเนื้อเดียวกัน
4.ปิดฝาให้สนิทนำไปเก็บไว้ในที่ร่มอากาศถ่ายเทสะดวกทิ้งไว้ 7-10 วันโดยไม่ต้องคนแล้วนำไปใช้เป็นหัวเชื้อผลิตน้ำหมักชีวภาพแหนแดงประสิทธิภาพสูงฯ
น้ำหมักชีวภาพประสิทธิภาพสูงจากภูมิปัญญาชาวบ้าน
วัสดุอุปกรณ์ : แหนแดงสด, หัวเชื้อฮอร์โมนไข่, ถังหมัก 50 ลิตร, น้ำสะอาด, กากน้ำตาล
วิธีทำ : 1. นำแหนแดงสดใส่ลงในถังประมาณ 3 ส่วน 4 ของถัง
2. ผสมน้ำสะอาด 20 ลิตร กับกากน้ำตาล 1 กก. และหัวเชื้อฮอร์โมนไข่ 1 ลิตรให้เข้ากัน
3. เทส่วนผสมลงในถังหมักที่มีแหนแดงอยู่เติมน้ำให้เหลือจากปากถังประมาณ 1 ฝ่ามือ
4. คนให้เข้ากันหมักทิ้งไว้ 7-10 วัน กรองเอาน้ำหมักชีวภาพใช้ทางการเกษตรได้ทั่วไป
ประโยชน์และประสิทธิภาพ : ช่วยในการเจริญเติบโตให้แก่พืชผัก ความแข็งแรงของลำต้น ช่วยในการสร้างตาดอกของไม้ผล และเพิ่มประสิทธิภาพของผลหรือฝักแก่พืชทุกชนิด
วิธีใช้และอัตราการใช้ : ผสมน้ำ 10-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตรฉีดพ่นให้กับพืชตอนเช้าอาทิตย์ละครั้ง
ณัฐพงษ์ พรดอนก่อ
คณะเทคโนโลยีการเกษตรและอาหาร 23/9/2554
