หากจิตเรามีเหตุผลบนพื้นฐาน
เปรียบดังควาญคอยบังคับกับหัตถี
จิตมนุษย์ประดุจหนึ่งซึ่งหัสดี
ย่อมจะมีดื้อดันนั้นธรรมดา
ที่หลงถูกหลงผิดจิตไม่เที่ยง
ย่อมเอนเอียงสารพันเหตุปัญหา
แต่หากมีเหตุผลค้นปัญญา
พิจารณาถี่ถ้วนล้วนเที่ยงตรง
ขอเอาควาญเปรียบประหนึ่งซึ่งเหตุผล
คอยฝึกฝนบังคับจิตมิคิดหลง
รู้จักต่อลดปั่นขั้นปลดปลง
เด็กก็คงมาตรฐานการอบรม
สอนเหตุผลข้อเดียวกวดเกลียวแน่น
สิ่งอื่นแสนดีตามงดงามสม
ยังเป็นฐานต่อยอดอื่นที่ชื่นชม
เร่งระดมเรื่องใดไม่ยากเย็น
คุณธรรมหลายข้อเข้าต่อยอด
หายมืดบอดตาสว่างมองทางเห็น
เรื่องไม้เรียวทิ้งไปไม่จำเป็น
เร่งประเด็นสำคัญสู่สันดาน
รับผิดชอบหน้าที่ที่ปฏิบัติ
เทียบบรรทัดเที่ยงตรงคงมาตรฐาน
ฝึกนิสัยใจสมัครรักทำงาน
ตัวเกียจคร้านปลดวางขว้างลอยไกล
ในหน้าที่นักเรียนเพียรศึกษา
รีบเร่งหาแหล่งเรียนรู้ผู้ขานไข
แหล่งเรียนรู้เหลือคณาใต้ฟ้าไทย
มีที่ใจบากปั่นหมั่นพากเพียร
สร้างนิสัยใฝ่รู้อยู่เนืองนิตย์
ชั่วชีวิตอย่าพลาดขาดอ่านเขียน
เสริมการอ่านติดนิสัยในวัยเรียน
ประหนึ่งเทียนเธอมีชี้นำทาง
เมื่ออ่านมากรอบรู้เปรียบผู้ปราชญ์
ชาญฉลาดรู้หลีกเป็นปีกหาง
สิ่งใดเพิ่มใดลดปลดละวาง
มองโลกกว้างผิดพลาดอาจไม่มี
ฟังสำคัญใช่สองรองการอ่าน
ต้องพบพานเช้าเย็นมิเว้นหนี
ในห้องเรียนฟังครูผู้พาที
เข้าใจดีต้องมีหลักเป็นนักฟัง
หลักสำคัญหนึ่งหนาสมาธิ
จิตสติปล่อยว่างต้องวางตั้ง
ใจสงบห้ามคิดจิตภวังค์
ถึงกระทั่งสงบกายให้คู่กัน
สองเนตรมองสบตาหน้าผู้พูด
พหูสูตยึดหลักประจักษ์มั่น
พระอานนท์ตัวอย่างอ้างสำคัญ
บรรลุโสดาบันจากการฟัง
ทั้งสติทั้งกายให้สงบ
จึงประสบสำเร็จเสร็จสมหวัง
จงยึดมั่นขันติไว้จีรัง
เป็นพลังยิ่งใหญ่ในตัวเรา
ฟังเรื่องยากดูง่ายได้รู้เรื่อง
เพิ่มประเทืองปัญญาพาหายเขลา
ข้อมูลใหม่ใส่เพิ่มดังเสริมเชาว์
ยามจะเอาออกใช้ได้ทันกาล
ความคิดอ่านลื่นไหลไม่ติดขัด
ช่างคมชัดเฉียบขาดมาตรฐาน
อุดมด้วยความคิดวิจารณญาณ
คิดวิจารณ์งานวิจัยให้แน่นอน
ในสังคมยอมรับนับมีค่า
ภูมิปัญญาใดเทียบเปรียบครูสอน
เก่งศาสตร์ศิลป์เทียบค่าวิทยากร
เป็นทุนรอนความรู้คู่สังคม
อันความรู้คู่คุณธรรมแสนล้ำเลิศ
สิ่งประเสริฐใดเทียบเปรียบได้สม
ขาดคุณธรรมทุกสิ่งจะดิ่งจม
ค่านิยมต้อยต่ำมาซ้ำเติม
โอ้ลูกศิษย์ที่รักจักขอฝาก
ใช้เรื่องยากคุณธรรมนำสร้างเสริม
จงตั้งจิตคิดตั้งใจไม่เหิมเกริม
นั้นก็เริ่มคุณธรรมนึกทำดี
คนให้ทานจานเจือคิดเผื่อแผ่
โอ้เที่ยงแท้เห็นแก่ตัวจะกลัวหนี
เรื่องจะงกโลภหลงคงไม่มี
เอื้ออารีดวงฤทัยใฝ่ธรรมทาน
หากท่านสนใจบทกลอนทั้งหมด คลิก (link) ด้านบน บรรทัดแรก หากท่านสนใจเรื่องอื่น ๆ คลิก http://www.nature-dhrama.com
จะฉ้อโกงโรงศาลพาลให้วุ่น
คนใจบุญไร้พิษขั้นคิดผลาญ
อิจฉาริษยาจิตสามานย์
ไม่แผ่วพานแต่นิดจิตเหนือธรรม
