บทความวิชาการ (พระพุทธศาสนา)

ธรรมดาว่าสิ่งต่างๆ ที่เป็นรูปธรรมนั้นเข้าใจได้ง่าย เพราะเป็นสิ่งที่สามารถกระทบได้ด้วยผัสสะทั้ง ๕  คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย แต่ตรงกันข้ามสิ่งที่เป็นนามธรรมนั้นไม่สามารถใช้ประสาทสัมผัสทั้ง ๕ ได้ การรู้นามธรรมได้นั้นนอกจากการหาเหตุผลแล้วก็คือการใช้วิธีนำนามธรรมนั้นๆ ไปเปรียบเทียบกับรูปธรรม หรือแม้แต่สิ่งที่เป็นรูปธรรมบางอย่างก็เข้าใจได้ยาก จึงต้องนำไปเปรียบเทียบกับรูปธรรมที่คล้ายคลึงกันจึงถือว่าเป็นการอธิบายสิ่งหนึ่งโดยอาศัยอีกสิ่งหนึ่ง ทำให้เกิดความชัดเจนและเข้าใจได้ง่าย วิธีการนี้เรียกว่า “การเปรียบเทียบหรืออุปมาอุปมัย” (อ่านบทความฉบับเต็ม)