แม่น้ำบ่มีฝาย ข้าวจ๊างต๋ายแดด

คำอ่าน  แม่น้ำบ่มีฝาย ข้าวจ๊างต๋ายแดด

ศัพท์     ฝาย  คือ ฝายน้ำล้น

           จ๊าง   คือ มักจะ  

อธิบาย   การทำนาต้องอาศัยน้ำมากตั้งแต่เริ่มลงมือไถ  หว่าน ดำนา ไปจนถึงการเก็บเกี่ยวต้องใช้เวลานาน ๔ เดือน  แหล่งน้ำต้องมาจากแม่น้ำ ชาวนาต้องใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านแบ่งน้ำเข้านาตนเองโดยการทำฝายกั้นน้ำ เพื่อแบ่งน้ำจากแม่น้ำสายใหญ่เข้าลำเหมือง และเหมืองใส้ไก่  เข้านาของชาวนาทุกๆคน  ถ้าทำนาโดยไม่มีน้ำก็จะทำให้ข้าวแห้งตายโดยง่าย เป็นการลงทุนโดยเปล่าประโยชน์ ประสบปัญหาการขาดทุน

ความหมาย  การทำงานใดๆก็ตาม ถ้าไม่ไตรตรอง ไม่มีเหตุผล มักจะเกิดผลเสียหายภายหลัง หรือเป็นคนลุแก่อำนาจ