ผศ.ดร.สุชาดา ภัยหลีกลี้
ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
การบริการสาธารณสุขมีลักษณะเฉพาะ ความแตกต่างจากบริการอื่น เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ผู้กำหนดเวลาไม่ได้ ไม่สามารถเลือกบริการเองได้ทั้งหมด
È ลักษณะพิเศษของบริการสาธารณสุข (Special characteristics of health services)
ได้แก่ Externalities ผลภายนอก, Merit goods เป็นสินค้าคุณธรรม, Public goods สินค้าสาธารณะ, Non excludability ไม่จำกัดสมาชิก, Nom-rival ness ไม่หมดเปลือง ยิ่งมากยิ่งดี
È Market failure in health care: Information asymmetry ข้อมูลไม่เท่ากันระหว่างผู้ให้และผู้รับ,
No freedom of entry-exit ไม่มีอิสรภาพในการเข้า-ออกจากตลาด
È Health Insurance system: Patients ปัญหาอาจเกิดจากไม่ได้ป่วยจริง, Providers สถานบริการ, Payers: สปสช. บริษัทประกัน, Governmant/Medical assoc. ตรวจสอบรพ. หน่วยงาน
È Health care Financing: ทำไมต้องเรียน มีความสำคัญอย่างไร, กระบวนการเป็นอย่างไร, เป้าหมายคืออะไร
È คำถามที่เกี่ยวข้อง : มีคำถามว่าใครจ่าย เงินที่จ่ายาจากไหน จ่ายเพื่อเป็นประโยชน์ของใคร มากน้อยแค่ไหน
ใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์คนกลุ่มไหนอย่างไร นโยบายการศึกษา
- กองทุนการศึกษา ส่งเสริมการเรียน เมื่อให้ฟรีไปแล้วจะขาดการพึ่งพิงตัวเอง
- การบริการสุขภาพ การรักษาแบบไหนให้ฟรี เช่นการควบคุม ส่งเสริมสุขภาพ แต่การรักษา ต้องดูว่ามีประโยชน์ต่อคนหมู่มากหรือไม่
- ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่ ช่องทางเหมาะสมหรือไม่ ในประเทศทางยุโรปชักคิดมากตรงการรักษาผู้ป่วย กรณีแบบไหนให้ฟรี แบบไหนไม่ให้
- ใครจ่าย - จ่ายเอง, นายจ้าง, เอ็นจีโอ องค์กรระหว่างประเทศ, รัฐบาล เช่นรัฐบาลกลางของอเมริกา
ระบบประกันสุขภาพแบบสมัครใจ, ประกันเอกชน บัตรประกันสุขภาพที่รับทำขึ้น, การรวมกลุ่มรวมกองทุนของชาวบ้านกันเอง เช่นที่สงขลา ชาวบ้านตั้งกองทุน วิธีการคล้าย ๆ กับเงินฌาปนกิจ, เงินประกันภาคบังคับ เช่น ประกันสังคม กองทุนเพื่ออนาคต ., PROVIDENCE FUND Medisave
- เมื่อผู้จ่ายเป็นภาครัฐบาล ภาษีทั่วไปกับภาษีหมายหัว เช่น ภาษีบุหรี่ สุรา บางประเทศเก็บไปเพื่อรักษาบริการ การจ่ายออกมาในรูปข้าราชการ เงินอุดหนุนรพ. ส่วนใหญ่เอกชน รัฐอุด ไม่ให้แพงเกินเหตุ , ปกส. นายจ้าง ลูกจ้าง และรัฐบาล, เอ็นจีโอ กองทุนเอดส์
- ใครได้รับประโยชน์: จำแนกตามอาชีพ, อายุ, เพศ, สังคม community national regional global
- เพื่ออะไร: Primary health care: water supply, Sanitation, Disease prevention
Basic curative service, Health sevice
- จ่ายเท่าไหร่ มากน้อยแค่ไหนอย่างไร: เหมาจ่ายรายหัว (capitation)
- จ่ายผ่านช่องทางไหน: จ่ายตรง หรือดูแลโดยภาครัฐ ผ่านระบบภาษี
- ความเป็นธรรมในสังคม ความเป็นธรรมในการบริหารจัดการ
ใครจ่าย financical intermediary who benefit
Source of finance Government , Health insurance Users of fund
