การนำเนื้อสัตว์มาแกงเคี่ยวอุ่นพอร้อนนานๆจนเนื้อเปี่อยเรียกันว่า"อ่อม"

มันเป็นวิถีชีวิตของชาวล้านนาหากมีงานปอยหลวงหรืองานวัด  งานบวช งานเลี้ยงแขกเมื่อใดเจ้าภาพมักจะนิยมทำแก๋งอ่อมเลี้ยงผู้คนที่มาร่วมงาน

การทำแก๋ง(แกง)อ่อมส่วนมากจะใช้เนื้อสัตว์ใหญ่เช่นวัว  ควาย  หากไม่มีสัตว์ใหญ่ก็จะนำเนื้อหมู หรือสัตว์ป่า เช่น  ฟาน(เก้ง) กวาง  เป็นต้น

การเรียกขานชื่อแก๋งอ่อมก็ขึ้นอยู่กับเนื้อสัตว์  เช่น   แก๋งอ่อมจิ๊น(เนื้อ)ควาย  แสดงว่าเนื้อสัตว์นั้นคือเนื้อควาย   หรือแก๋งอ่อมจิ๊นฟาน แสดงว่าเนื้อสัตว์นั้นคือเนื้อฟานหรือเก้ง  เป็นต้น

เอกลักษณ์ของการแก๋งอ่อมนั้นต้อง  ทำการต้มเนื้อสัตว์ ให้เปลวไฟอ่อนเคี่ยวจนเปื่อยยุ่ย  ด้วยลักษณะที่ใช้ความร้อนอ่อนๆนี้เองจึงเกิดสำนวนที่นำมาเปรียบเทียบกับการกระทำอย่างอื่นที่ต้องรับเปลวสิ่งที่ร้อน  หรือใช้เวลาที่ต้องให้สำเร็จเสร็จการอย่างใดอย่างหนึ่ง.....

-หน้าหนาวพี่น้องชาวบ้านเมืองไต(ไทยใหญ่)ต่างออกมาอ่อมแดด  หมายความทางภาษาไทยใหญ่ว่า   หน้าหนาวผู้คนต้องออกมาผิงแดดเพื่อรับการอ่อมไออุ่นจากแสงแดดคลายหนาว

-หนุ่มชาวบ้านชื่อพี่อ้ายสีมอยเพิ่งแต่งงานกับเจ้าสาวชื่อคำหอม    กว่าจะลุกขึ้นมาเยียะก๋าร(ทำงาน)  ก็ต้องนอนอ่อมกันอยู่บ่ลุกมาสักเตื้อ(สักที)ปล่อยหื้อ(ให้)พ่อเมีย(พ่อตา)คอยท่าที่ในไฮ่(ไร่)อยู่จ้าดเมิน(นาน).......

- เยียะหยัง(ทำอะไร)บ่ดีอ่อมก๋าร(งาน)...หมายความว่าทำอะไรไม่ควรยืดเยื้อ..........จะทำให้เสียเวลามาก

-พี่อ้ายต๋าคำอู่สาวบัวผัดมาเมิน(นาน)อ่อมกันเป็นเวลาหลายปี...หมายความว่า   พี่อ้ายต๋าคำและสาวบัวผัดจีบกันมานานก็ยังไม่แต่งงานซักที

แก๋งอ่อมนอกจากจะมีเนื้อสัตว์ที่กล่าวแล้ว  ยังมีเครื่องใน เศษเนื้อ  ที่ผู้คนล้านนาเรียกกันว่า  "ไส้ปุ๋มอุมอาม" ก็เอาใส่ลงไป มิให้ทิ้งขว้าง  ด้วยเหตุนี้เองเครื่องปรุงหรือเครื่องแก๋งอ่อมต้องมีใบบ่ะขูด(ใบมะกรูด) เพื่อดับกลิ่นคาวเนื้อสัตว์

ข้อสังเกตอีกอย่างเกี่ยวกับแก๋งอ่อม..หากว่าน้ำแกงเย็นลงเมื่อใดก็จะเห็นไขมันสัตว์ลอยฟูฟ่อง เรียกกันเป็นภาษาล้านนาว่า "มันหยึ้..มันหยึ้ง" เห็นแต่คราบไขมันสีน้ำตาลอมแดง ลอยปิดหน้าน้ำแกง  แต่หากเป็นหน้าหนาวแล้วละก็  แก๋งอ่อมจะกระด้างแข็ง  กลายเป็นแก๋งอ่อมกระด้าง  ..เออถ้าอย่างอี้(อย่างนี้)มันก็ลำ(อร่อย)ไปอีกอย่าง...

บางครั้งละอ่อนร้องไห้งอแง ผู้ใหญ่เอามานอนอ่อมให้ไออุ่นจนละอ่อนหยุดร้องและหลับไป....

แต่หากผู้ใหญ่มัวอ่อมกันอยู่ก็จะเสียเวลาเยียะว่าหากิ๋น(เสียเวลาทำมาหากิน)  ..บ่ควรจะอ่อมกั่นเมินนานเกินเหตุ....เสียเวลาที่กำลังอยู่ในยุคเศรษฐกิจพอเพียงไงครับ...

เออ...เล่ามานานเมินเป็นการอ่อมเวลาผู้อ่าน.งเรื่องแก๋งอ่อมก็ขอจบลงก่อนเน้อ...