ชาวนาอยากเลี้ยงโคจะต้องทำอย่างไร                 จากเมื่อวานที่ตั้งคำถามไว้ว่าถ้าชาวบ้านอยากเลี้ยงโคต้องทำอะไร  นั่นก็คือการตั้งคำถามกับตัวเองในเรื่องความพร้อมด้านต่าง ๆ เช่น เลี้ยงแบบไหน พันธุ์อะไร เลี้ยงอย่างไร ลงทุนเท่าไร รายได้เป็นอย่างไร เหมาะกับเราแค่ไหน ปัญหาอยู่ตรงไหน ความรู้มีพอหรือยัง ถ้ายังไม่มีความรู้ และอยากเลี้ยง ชาวบ้านจะต้องหาคำตอบ ด้วยวิธีการต่าง ๆ ดังนี้                พูดคุยกับชุมชน  เป็นการเก็บข้อมูลเบื้องต้นว่าในชุมชนมีใครบ้างที่เลี้ยงโค                พบปะกับผู้เลี้ยงโคในชุมชน  หาข้อมูลพื้นฐานด้านต่าง ๆ จากผู้เลี้ยงโคเกี่ยวกับวิธีการเลี้ยง การตลาด และสภาพปัญหา ที่เกิดในชุมชน เพื่อจะได้นำมาวางแผนการจัดการให้เหมาะสมกับตนเอง                ศึกษาวงจรชีวิตของโคแต่ละสายพันธุ์ เพื่อหาความเหมาะสมกับกับสภาพแวดล้อมในชุมชนและความพร้อมของตนเอง                ศึกษากระแสและความนิยมการเลี้ยงโค  เพื่อจะได้ไม่ตกรุ่น  แต่ไม่ควรตามกระแสมากเกินไป ควรเลี้ยงโคที่เหมาะสมกับสภาพท้องถิ่นและชุมชนตัวเองมากกว่า เพราะการตามกระแสมากเกินไปโอกาสเสี่ยงต่อการขาดทุนจะสูงตามไปด้วย                 ศึกษาดูงานการเลี้ยงโคนอกพื้นที่   เพื่อศึกษาหาข้อมูลและแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิธีการใหม่ ๆ และนำมาพัฒนาการเลี้ยงโคสำหรับตนเองและเผยแพร่แก่ชุมชน                 หาตัวช่วยในท้องถิ่นและในส่วนกลาง  โดยเฉพาะการหาข้อมูลในเชิงวิชาการที่ชาวบ้านทั่วไปไม่รู้  เช่น ความรู้เกี่ยวกับอาหารชนิดต่าง ๆ  การผสมพันธ์ จากกรมวิชาการการเกษตร กรมปศุสัตว์ เพราะเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านนี้โดยตรง

                หาเครื่องมือในการสืบค้นหาความรู้  โดยเฉพาะการหาความรู้ทางอินเทอร์เน็ต เพราะเป็นแหล่งรวมความรู้ที่หลากหลายและรวดเร็ว ซึ่งเกษตรกรควรจะพัฒนาทักษะในด้านนี้ด้วย ( ถ้าศึกษาเองไม่ได้ก็ให้ลูกหลานช่วยค่ะ)

               ท่านใดมีความคิดเป็นอย่างอื่น ช่วยชี้แนะด้วย  ขอบคุณค่ะ