การเลือกใช้กล้องสองตา

ค่ำดูดาว เช้าดูนก

(ภาพ:http://www.thailandoutdoor.com/OutdoorGear/Binocular/binocular.html)

กล้องสองตา (Binocular) เป็นกล้องส่องทางไกลที่ถือว่าเป็นอุปกรณ์เอนกประสงค์สำหรับนักเดินทางทีเดียว การเลือกใช้กล้องสองตาควรรู้ว่าขนาดของเลนส์วัตถุและเลนส์ตามีความหมายต่อการใช้งานมากทีเดียว ก่อนอื่นควรรู้จักค่าที่ระบุบนตัวกล้องก่อนครับ

ผมขอยกตัวอย่างกล้องสองตาที่ผมใช้นะครับ ยี่ห้อ...(ไม่ระบุแล้วกันครับ)...ด้านข้างกล้องเขียนว่า 8x45  Grossfield 150m/1000m

               8x45 => Magnification factor x Diameter of objective lens

จากตัวเลขแรก 8 เป็นค่า Magnification factor หมายถึงอัตราขยายขนาดวัตถุ เป็นค่าที่ได้จากอัตราส่วนของทางยาวโฟกัสของเลนส์วัตถุ(Objective)ต่อทางยาวโฟกัสเลนส์ตา(Eyepieces) ยิ่งมีค่ามากยิ่งทำให้ Field of view แคบมากขึ้นแต่จะเห็นวัตถุโตมากขึ้น

ตัวเลข 45 เป็นเส้นผ่านศูนย์กลางของเลนส์วัตถุ(Objective lens) มีความสำคัญในแง่ความสามารถในการรับแสงที่เข้ามา ยิ่งมีค่ามากก็จะทำให้ภาพมีความสว่างมาก

ค่า Exit pupil เป็นค่าที่บอกขนาดลำแสงที่จะเข้าสู่ตา เกิดจากการนำเอา ค่าเส้นผ่านศูนย์กลางเลนส์วัตถุหารด้วยค่า mahnification factor ในที่นี้คือ 45/8 = 5.625 ซึ่งโดยปกติค่าที่เหมาะสมควรมีค่าใกล้เคียงกับขนาดของท่านตา(Iris) ของเราที่เปิดกว้างมากที่สุดมีค่า 7 mm. ดังนั้นหากใช้กล้องส่องในเวลากลางวันม่านตาคนเราจะหรี่ลงเหลือประมาณ 3 mm. ทำให้การใช้งานกล้องที่มีค่า exit pupil เท่ากับหรือมากกว่า iris diameter จะเห็นภาพที่ชัดเจน แต่ถ้าค่า exit pupil มีค่าน้อยกว่า iris diameter เช่นในเวลากลางคืน (iris=7mm.แต่ exit pupil ของกล้องตัวนี้มีค่า 5.625) ทำให้การใช้งานกล้องตัวนี้เวลากลางคืนจะไม่ค่อยสว่าง แต่การเลือกค่า exit pupil ที่มากจะดีกว่าค่าน้อย แต่ไม่ควรเกินขนาดของ iris diameter

Field Of View(FOV) เป็นค่าที่อาจแสดงตัวเลขเป็นค่ามุม เช่น 65^๐ หรือแสดงค่าเป็นตัวเลข เช่น 150m./1000m. แสดงว่ามองเห็นวัตถุที่มีความยาว 150 m.จะเห็นทั้งความยาววัตถุนั้นที่ระยะ 1000 m. เป็นต้น และถ้าอยากทราบว่ามุมรับภาพเป็นเท่าไหร่ก็ ถ้าหน่วยเป็นเมตรก็เอา 17 ไปหาร แต่ถ้าเป็นหลาก็ใช้ 52.5 ไปหาร) อย่างกล้องผมก็จะมีค่ามุมรับภาพเท่ากับ 150/17 = 8.8 องศา

สรุปอย่างง่ายสำหรับการเลือกใช้คือ

1. กำลังขยายมากการจับกล้องด้วยมือภาพจะไม่ค่อยนิ่ง ขนาดที่เหมาะสำหรับการดูนก วิวทิวทัศน์ ภูมิประเทศ ควรเลือกค่าอัตราขยาย 8-10 เท่า (เช่น 7x35, 8x45) ถ้าดูนกไม่ควรเกิน 7-8 เท่า

2. ค่าเส้นผ่านศูนย์กลางเลนส์วัตถุ ยิ่งมากยิ่งดี แต่น้ำหนักมากตาม กล้องจะไม่นิ่ง ขนาดที่เหมาะสมทั่วๆป ดูนก ดูวิว ควรเลือกประมาณ 40-50 mm.

3. FOV ควรเลือกประมาณ 150m/1000m. หรือ 120m/1000m หรือใกล้เคียง หรือคิดเป็นองศาช่วงประมาณ 7-12 องศา

4. ราคาขึ้นกับคุณภาพวัสดุ กับขนาดเลนส์ หรือชนิดเลนส์

สำหรับกล้องส่องทางไกลบางรุ่นอาจมีค่าเป็นช่วงซึ่งสามารถปรับ zoom ได้ แต่วิธีคำนวณต่างๆยังเป็นหลักการเดิมครับ

สำหรับการนำไปดูดาวด้วยตอนกลางคืนก็อย่าคิดว่าจะดูรายละเอียดของดาวเคราะห์ได้นะครับแต่กล้องสองตาเหมาะสำหรับดูกลุ่มดาว หมู่ดาว หรืออาจดูกลุ่มเนบิวรา แต่ต้องเป็นคืนเดือนมืดจริงๆ