อารักขกัมมัฏฐาน คือ กัมมัฏฐานที่ควรเจริญทุกวัน ได้แก่
๑. พุทธานุสสติ ระลึกถึงคุณพระพุทธเจ้าที่มีในพระองค์และทรงเกื้อกูลผู้อื่น
๒. เมตตา แผ่ไมตรีจิตคิดจะให้สัตว์ทั้งปวงเป็นสุขทั่วหน้า.
๓. อสุภะ พิจารณาร่างกายตนและผู้อื่นให้เห็นเป็นไม่งาม เป็นสิ่งสกปรกของส่วนประกอบต่างๆในร่างกาย
๔. มรณัสสติ นึกถึงความตายอันจะมีแก่ตน
************************************
การระลึกถึงพระคุณ ๓ อย่างของพระพุทธเจ้าคือ พระปัญญาคุณพระบริสุทธิคุณ และพระมหากรุณาธิคุณที่พระองค์ทรงมีเมตตาเกื้อกูลต่อโลกเรียกว่า พุทธานุสสติ
การแผ่เมตตาจิตที่ไม่มีเวรไม่มีพยาบาท ปรารถนาให้คนอื่นเป็นสุขทั่วหน้ากัน โดยปราศจากราคะไปในสัตว์ทั้งปวงเรียกว่าเมตตา การแผ่เมตตานี้มี ๒ อย่าง คือ แผ่ไปโดยเจาะจง และแผ่ไปโดยไม่เจาะจง
การพิจารณาร่างกายโดยละเอียดแยกออกเป็นส่วนต่าง ๆ เช่น ผมขนเล็บฟันเป็นต้นให้เห็นว่าเป็นของไม่สวยงามไม่สะอาดน่ารังเกียจ เป็นของปฏิกูลมีกลิ่นเหม็นเป็นต้นเรียกว่า อสุภะ
การระลึกถึงความตายอยู่เสมอ ๆ ว่า เราจะต้องตายแน่ ๆ ไม่วันใดก็วันหนึ่งดังนี้ อันเป็นเหตุให้เป็นผู้ไม่ประมาทให้ได้รีบทำกุศลไว้ก่อนตาย เรียกว่า มรณัสสติ
กัมมัฏฐาน ๔ อย่างนี้ ควรเจริญเป็นนิตย์
