ความคิดต่าง ๆ จึงสะดุดหยุดลง แต่การเดินทางครั้งสำคัญในชีวิตกำลังเริ่มขึ้น

          เย็นวันที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๑๙  ฉันนัดพบน้อง ๆ ที่บ้านญาติคนหนึ่ง เพื่อล่ำลาและฝากจดหมายถึงพ่อกับแม่ เราพี่น้องต่างกอดกันและร้องไห้ แม้ขณะนั้นในหัวใจจะเจ็บปวดทุกข์ทน แต่ในความคิดก็เต็มไปด้วยความมุ่งมั่นในสิ่งที่ตัดสินใจ  ฉันเดินจากน้อง ๆ ไปยังจุดนัดหมายด้วยกระเป๋าเดินทางใบย่อม กับความคิดและคำถามมากมายที่วิ่งวนอยู่ในสมอง  พ่อแม่จะทุกข์ทนขนาดไหน ทางบ้านจะต้องเผชิญกับอะไรบ้าง จะถูกข่มขู่คุกคามเหมือนครอบครัวเพื่อน ๆ หลายคนหรือเปล่า ฉันจะได้พบใคร(เพื่อน ๆ พี่ ๆ คนรัก)ในฐานที่มั่นบ้างไหม จะมีโอกาสกลับมาพบหน้าพ่อแม่และน้อง ๆ หรือไม่ ฯลฯ จนกระทั่งมีเสียงคนเรียกชื่อดังขึ้น “หลิว  ทางนี้” ความคิดต่าง ๆ จึงสะดุดหยุดลง แต่การเดินทางครั้งสำคัญในชีวิตกำลังเริ่มขึ้น

          รถแลนด์โรเวอร์ที่ติดเครื่องหมายหน่วยงาน และข้อความใช้ในราชการเท่านั้น ทำให้การเดินทางในเที่ยวนี้ของเราสะดวกขึ้น และยิ่งง่ายดายขึ้นไปอีกเมื่อมีคณะเดินทางที่ประกอบไปด้วยผู้ใหญ่ ๖ คน คือน้านวล น้าพัน บิน แจ่ม น้อย และฉัน กับเด็ก ๆ ลูกของน้านวลน้าพันที่อายุไล่เรียงกันไปตั้งแต่ ๗ – ๑๔ ขวบ อีก ๔ คน รวมไปถึงการแต่งเนื้อแต่งตัวของพวกเรา กลายเป็นรูปแบบการเดินทางท่องเที่ยวพักผ่อนของครอบครัวใหญ่ ในวันหยุดยาวปลายปีพอดีพอดิบ

          รถแล่นพาเราไปตามถนนลาดยางแคบ ๆ  ยิ่งนานสภาพสองข้างทางก็ดูเป็นชนบทป่าเขามากขึ้นทุกทีจนกระทั่งพลบค่ำ ก่อนสิ้นแสงสุดท้ายของวัน  คนขับก็จอดรถแอบเข้าข้างทาง แล้วนำเอาจดหมายฉบับหนึ่งออกมาอ่านให้ทุกคนฟัง  เนื้อความบอกให้รู้ว่าสหายที่อยู่บนฐานที่มั่นยินดีอย่างยิ่งกับการเดินทางสู่ฐานที่มั่นของพวกเรา และบอกให้เราได้รู้ล่วงหน้าว่าเขตที่เราจะเดินทางเข้าไปนี้ เป็นเขตประชาชน ม้ง และ ทปท. (ทหารปลดแอกประชาชนแห่งประเทศไทย)ที่เดินทางมารับพวกเรา แทบทั้งหมดเป็นสหายม้ง จึงอาจจะพูดภาษาไทยได้ไม่ชัด ดังนั้น ไม่ต้องสงสัยว่าจะเป็นพวกต่างชาติอย่างที่รัฐบาลกล่าวหา และไม่ต้องตกใจ  เด็ก ๆ เริ่มหน้าถอดสี และออกอาการเหวอ ส่วนพ่อแม่นั้นก็มีสีหน้าเคร่งเครียดอย่างชัดเจน

          ฉันนั่งด้านหน้าคู่กับคนขับ เขามอบหมายให้ฉันทำหน้าที่สังเกตเครื่องหมายสัญญาณแสดงจุดนัด ที่อยู่ระหว่างกิโลเมตรที่กำหนดกันไว้  แต่ด้วยความที่ตื่นเต้นมากกับฟ้าที่เริ่มมืดแล้ว ทำให้ฉันพลาดมองไม่เห็นเครื่องหมายริมทางจนต้องกลับรถ วนมาอีกรอบจึงจะเจอท่อนไม้วางเป็นสัญญาณเอาไว้  คนขับรถรีบจอดรถแอบข้างทางและปิดไฟหน้ารถทันที พวกเรารีบลงจากรถอย่างเงียบเชียบและรวดเร็ว