การจัดการเรียนการสอนโดยใช้สื่อสารสนเทศ
ปัจจุบันระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ เข้ามามีบทบาทในการปฏิบัติงานในโรงเรียนมากขึ้น โดยเฉพาะคอมพิวเตอร์ เป็นเครื่องมือในการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ จนอาจกล่าวได้ว่าคอมพิวเตอร์เป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียนในประเทศไทย ในทุกระดับ
คำว่า “เทคโนโลยีสารสนเทศ” มิได้หมายถึงเฉพาะคอมพิวเตอร์เท่านั้น ดังจะเห็นได้จากคำจำกัดความของคำว่า “เทคโนโลยีสารสนเทศ” (Infornation Technology )หมายถึงเทคโนโลยีที่ใช้จัดการสารสนเทศ เป็นเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องตั้งแต่การรวบรวมการจัดเก็บข้อมูล การประมวลผล การพิมพ์ การสร้างรายงาน การสื่อสารข้อมูล ฯลฯ เทคโนโลยีสารสนเทศจะรวมไปถึงเทคโนโลยีที่ทำให้เกิดระบบการให้บริการ การใช้ และการดูแลข้อมูล
เทคโนโลยีสารสนเทศได้เข้ามามีบทบาทต่อการศึกษาอย่างมาก โดยเฉพาะเทคโนโลยีทางด้านคอมพิวเตอร์ และการสื่อสารโทรคมนาคมมีบทบาทที่สำคัญต่อการพัฒนาการศึกษา เทคโนโลยีที่เข้ามามีส่วนช่วยในเรื่องการเรียนรู้ปัจจุบันมีเครื่องมือเครื่องใช้ที่ช่วยสนับสนุนการเรียนรู้หลายอย่าง มีระบบคอมพิวเตอร์ช่วยสอน (CAI) มีระบบมัลติมีเดีย (Multimedia) ระบบวิดีโออนนดีมานด์ (Video on Demand) วิดีโอเทเลคอนเฟอเรนซ์ (Video Teleconference) และอินเตอร์เน็ต (Internet) เป็นต้น ระบบเหล่านี้เป็นระบบสนับสนุนการรับรู้ข่าวสารและการค้นหาข้อมูลข่าวสารเพื่อการเรียนรู้ เทคโนโลยีที่เข้ามาสนับสนุนการจัดการศึกษาในการจัดการศึกษาสมัยใหม่จำเป็นต้องอาศัยข้อมูลข่าวสารเพื่อการวางแผนการดำเนินการ การติดตามและประเมินผลคอมพิวเตอร์และระบบสื่อสารโทรคมนาคมเข้ามามีบทบาทที่สำคัญ
เทคโนโลยีสารสนเทศที่นำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนเพื่อทำให้การเรียนการสอนมีความสมบูรณ์ ได้แก่
- คอมพิวเตอร์ช่วยสอน เป็นการนำเอาเทคโนโลยีรวมกับการออกแบบโปรแกรม การสอนมาใช้ช่วยสอน ซึ่งเรียกกันโดยทั่วไปว่าบทเรียน CAI สอนโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอน เหมาะกับการศึกษาด้วยตนเองและเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถโต้ตอบกับบทเรียนได้ ทำให้เข้าใจบทเรียนได้อย่างถูกต้อง
- อินเทอร์เน็ต เป็นเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ซึ่งประกอบด้วยเครือข่ายย่อยโดยใช้ในการติดต่อสื่อสาร ข้อความรูปภาพ เสียงและอื่น ๆ โดยผ่านระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ที่มีผู้ใช้งานกระจายกันอยู่ทั่วโลก ซึ่งสะดวกต่อการเรียนรู้ สามารถค้นคว้าหาข้อมูลได้อย่างสะดวกรวดเร็ว
ส่วนสื่อสารสนเทศที่นำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนเพื่อทำให้การเรียนการสอนมีความสมบูรณ์ ได้แก่
- ภาพถ่าย จะทำให้ผู้เรียนเข้าใจได้ง่ายทุ่นเวลาในการสอน เพราะภาพ 1 ภาพแทนความหมายได้เป็น 1000 คำ ซึ่ง หมายความว่าผู้เรียนสามารถคิด เข้าใจ และวิเคราะห์ได้ว่าครูสอนอะไร และครูก็มีขอบเขตของการสอนอีกด้วย
- การจัดทำโปรแกรม ที่นำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน เป็นรูปแบบการจัดทำข้อมูลให้มีความน่าสนใจมากขึ้น เช่น การทำ powerpoint จะทำน่าสนใจกว่าเขียนบนกระดานดำกับนั่งอ่านให้ผู้เรียนฟัง เป็นต้น
- ภาพและเสียงจากวีซีดี เป็นรูปแบบสื่ออย่างหนึ่งที่ทำให้การสอนมีความสมบรูณ์แบบ เช่น การใช้เสียงในการสอนภาษาอังกฤษ ทำให้ผู้เรียนได้เห็นภาพได้เรียนรู้และฝึกสำเนียงของชาวต่างชาติ ทำให้การใช้ภาษาของผู้เรียนมีความถูกต้อง ตรงกับเป้าหมายของการสอน
การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน สิ่งที่สำคัญที่สุดที่ทำให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้และมีความเข้าใจในสาระนั้นๆ ได้เป็นอย่างดี ก็คือ สื่อการเรียนการสอนที่มีความหลากหลาย ดังนั้นทุกท่านพอจะทราบแล้วว่าสื่อสารสนเทศนั้นมีประโยชน์ต่อการการจัดการเรียนรู้ให้กับผู้เรียนเป็นอย่างมาก แต่อย่างไรก็ตามการใช้สื่อสารสนเทศก็ต้องมีการควบคุม ไม่ใช้สื่อกับผู้เรียนมากจนเกินไปเพราะถ้าใช้สื่อมากไปก็จะทำให้ผู้สอนขาดมนุษยสัมพันธ์กับผู้เรียนหรือใช้สื่อน้อยเกินไป ก็จะทำผู้เรียนเกิดอาการเบื่อหน่ายกับการยัดเยียดเนื้อหาได้ เพราะฉะนั้นต้องใช้สื่ออย่างเหมาะสมสอดคล้องกับกิจกรรมในแผนการจัดการเรียนรู้ของครู
ดังนั้น การนำเอาเทคโนโลยี เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนจึงเป็นการเพิ่มพูน ประสิทธิภาพทางการเรียนรู้แก่ผู้เรียน และในสภาพปัจจุบันการเรียนการสอนก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงสิ่งนี้ได้ ครูจะต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการสอนของตนเอง ต้องยอมรับความเปลี่ยนแปลงที่ เกิดขึ้น จึงต้องเรียนรู้เทคโนโลยีต่าง ๆ แล้ววิเคราะห์ความเป็นไปได้ ใช้ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ให้เหมาะสมกับสภาพของโรงเรียน ที่มีความพร้อมในระดับหนึ่ง ครูควรต้องพัฒนาตนเองเพื่อพัฒนาผู้เรียนได้อย่างเหมาะสม และยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง เพื่อนำพาผู้เรียนให้สามารถเรียนรู้ ดำรงตนอยู่ได้อย่างมีความสุข
