1. นวัตกรรม : เรื่อง การวิเคราะห์รูปแบบนวัตกรรมการเรียนการสอน
ผู้วิจัย: นาง พันธณีย์ วิหคโต
ปีการวิจัย : พ.ศ.2535
2. ที่มาและวัตถุประสงค์ในการพัฒนา
ที่มา รายงานวิจัย เรื่อง การวิเคราะห์รูปแบบนวัตกรรมการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพระดับมัธยมศึกษา กองวิจัยทางการศึกษา กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ 2535
วัตถุประสงค์
1. เพื่อจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพต่อการพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา
2. เพื่อพัฒนานักเรียนให้มีความรู้ ความสามารถในด้านความรู้ ความคิดทักษะ และ เจตคติในการเรียนวิชาต่างๆ
3. เพื่อใช้เป็นเครื่องช่วยสร้างบรรยากาศในการเรียนให้น่าเรียนมากขึ้น
3.ขั้นตอนการพัฒนา
1. ประเมินความต้องการนวัตกรรม (need analysis) โดยประเมินสภาพปัญหาเพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างชัดเจนเพื่อค้นหาความ บกพร่อง ความไม่สมบรูณ์ของสิ่งที่มีอยู่ และก่อให้เกิดปัญหาในการปฏิบัติ/ การบริหารงาน รวมทั้งปัจจัยอุปสรรคที่อาจมีผลขัดขวางการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนจากการใช้ นวัตกรรม
2. กำหนดประเด็นหรือหัวข้อ ที่ต้องการพัฒนานวัตกรรม ให้มีความเฉพาะเจาะจง ไม่ศึกษาหลายเรื่องในเวลาเดียวกัน โดยนวัตกรรมที่จะพัฒนาอาจเป็น กลวิธี เทคนิค โปรแกรม วัสดุ/อุปกรณ์ การปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อม
3. ทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบโดยตรวจสอบว่ามีกี่วิธีที่สามารถช่วยแก้ไขปัญหาให้ดีขึ้น การประเมินคุณภาพข้อมูลเชิงประจักษ์ทำโดย
3.1 สืบค้นวรรณกรรมที่สนับสนุนความเข้าใจเกี่ยวกับการออกแบบนวัตกรรม
3.2 ประเมินระดับความน่าเชื่อถือของข้อมูลเชิงประจักษ์ (level of evidence) หากมีประเด็นที่ยังไม่มีการทำวิจัยหรือพบความขัดแย้งในผลงานวิจัยจึงใช้ ความเห็นสอดคล้องของผู้เชี่ยวชาญการวิจัยหรือการเทียบเคียงผลของการปฏิบัติ งานต่างหน่วยงาน
4. สังเคราะห์ข้อความรู้ที่ได้จากวรรณกรรมที่มีคุณภาพเมื่อนำมาบูรณาการวางแผนและการออกแบนวัตกรรม
5. ออกแบบนวัตกรรมเพื่อเปลี่ยนแปลงการปฏิบัติหรือการบริหารจัดการให้ดีขึ้น
6. กำหนดวิธีวัดประสิทธิภาพของนวัตกรรมซึ่งอาจมาจากตัวชี้วัดการสอบของนักเรียนหรือตัวชี้วัดคุณภาพของผู้สอนและองค์กร วิธีวัดส่วนใหญ่เป็นการวัดผลโดยใช้ข้อมูลเชิงปริมาณ
7. กำหนดรายละเอียดของวิธีการใช้นวัตกรรมในชั้นเรียนหรือในโรงเรียน
8. ดำเนินการศึกษานวัตกรรมในหน่วยงานหรือองค์กรเป้าหมาย ตามแผนที่วางไว้ในข้อ5 ข้อ6 และข้อ7
9. ประเมินประสิทธิภาพของนวัตกรรม ทั้งในด้านกระบวนการ รูปแบบและผลลัพธ์ทางความสามรถของผู้เรียน
10. บันทึกโดยสรุปผลพร้อมแหล่งอ้างอิงที่ใช้ในการสร้างนวัตกรรมการเรียนการสอนและการอภิปรายผลลัพธ์ของนวัตกรรม
4.ลักษณของนวัตกรรม
กระบวนการพัฒนานวัตกรรมการศึกษา ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนลำดับ ดังนี้
1. ศึกษาสภาพปัญหา ทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพเพื่อหาลักษณะของปัญหาและนำมาใช้เป็นข้อมูลพื้นฐาน สำหรับการศึกษาหรือเปรียบเทียบผลของการใช้นวัตกรรมการศึกษา ในภายหลัง
2. ออกแบบนวัตกรรม ในด้านต่อไปนี้
2.1 โครงสร้าง/ส่วนประกอบ เช่น นวัตกรรมนี้ควรประกอบด้วย คู่มือครู กิจกรรมและ
สื่อ เครื่องมือวัดพฤติกรรม แบบทดสอบ เป็นต้น
2.2 ลักษณะของนวัตกรรม เช่น บอกที่มาของแนวคิด/ทฤษฎีที่นำมาพัฒนาบอกถึง
ลักษณะของนวัตกรรม สื่อ และเครื่องมือที่ใช้ เป็นต้น
2.3 ลักษณะการนำไปใช้ เช่น มีการอบรมครู มีการวัดหรือทดสอบนักเรียนก่อนและ
หลัง การใช้ ช่วงเวลาการใช้ประมาณ 1 ภาคเรียน เป็นต้น
3. สร้างหรือพัฒนานวัตกรรม ตามแนวหรือกรอบของรูปแบบนวัตกรรมที่กำหนดไว้
4. ทดลอง แบ่งเป็น 2 ระยะ คือ
4.1 นำนวัตกรรมไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างขนาดเล็ก เพื่อตรวจสอบคุณภาพของตัว
นวัตกรรมเอง เพื่อการปรับปรุงในแต่ละส่วน เช่น ภาษา ลำดับขั้นตอนของเนื้อหาวิชาความเป็นไปได้ของกระบวนการความถูกต้องของเนื้อเรื่อง ความเหมาะสมกับสถานการณ์จริง
4.2 นำไปทดลองกับกลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในสถานการณ์จริง เป็นการทดลองเพื่อหาประสิทธิภาพและประสิทธิผลของนวัตกรรมนั้นเพื่อการพัฒนาต่อไป
5. ประเมินผล
5. ผลการนำไปใช้
ทำให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น มีทักษะทางการเรียน มีเจตคติที่ดีต่อการเรียน และช่วยลดปัญหาการเรียนการสอนลงได้
6. ความคิดเห็นของผู้รายงาน
เป็นการช่วยพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นและยังทำให้ผู้เรียนมีการพัฒนาในการเรียนในต่าง ๆ ขึ้น