โจทย์ตัวอย่างการหา genotype

   การหา Genotype จากตัวอย่างการทดลองของ Punnett and Bateson 

               ในปี พ.ศ. 2448 Punnett and Bateson ได้ทำการทดลองผสมพันธุ์พืชตระกูลถั่ว โดยได้นำเอาต้นถั่วที่มีดอกสีม่วงและ
ละอองเรณูยาว  ซึ่งเป็นลักษณะเด่นทั้งสองลักษณะ และมีสภาพเป็นฮอมอไซกัส  ผสมกับต้นถั่วที่มีดอกสีแดงและละอองเรณูกลมซึ่งเป็น
ลักษณะด้อยทั้งสองลักษณะ ได้ลูกรุ่น F1 ทั้งหมดมีดอกสีม่วงละอองเรณูยาว แต่เมื่อให้รุ่น F1 ผสมกันเองต่อไปได้รุ่น F2 ซึ่งมีลักษณะ
แตกต่างกันดังนี้

 

ดอกสีม่วงละอองเรณูยาว   296  ต้น

ดอกสีม่วงละอองเรณูกลม    19  ต้น

ดอกสีแดงละอองเรณูยาว    27  ต้น

ดอกสีแดงละอองเรณูกลม    85  ต้น

V เป็น ยีนที่ควบคุมลักษณะสีม่วงของดอกถั่ว
v เป็น ยีนที่ควบคุมลักษณะสีแดงของดอกถั่ว
L เป็น ยีนที่ควบคุมลักษณะละอองเรณูแบบยาว
l เป็น ยีนที่ควบคุมลักษณะละอองเรณูแบบกลม

               การหา genotype สามารถทำได้ โดยการกำหนดสัญลักษณ์ให้

รุ่นพ่อแม่ (P)	ดอกสีม่วง  ละอองเรณูยาว V V       L L	X	ดอกสีแดง  ละอองเรณูกลม v v       l l
เซลล์สืบพันธุ์ (gamete) ที่ได้
รุ่นลูก (F1)		ดอกสีม่วง  ละอองเรณูยาว V v       L l

เซลล์สืบพันธุ์ (gamete) ที่ได้

               การหา genotype ของตัวอย่างนี้ ให้อาจารย์พิจารณาจาก คำอธิบายในหนังสือ ซึ่งผมพิมพ์ไว้โดยใช้สีฟ้าเป็นสีเน้น ดังนี้

               "ซึ่งเป็นลักษณะเด่นทั้งสองลักษณะ และมีสภาพเป็นฮอมอไซกัส  ผสมกับต้นถั่วที่มีดอกสีแดงและละอองเรณูกลมซึ่งเป็น
ลักษณะด้อยทั้งสองลักษณะ ได้ลูกรุ่น F1 ทั้งหมดมีดอกสีม่วงละอองเรณูยาว แต่เมื่อให้รุ่น F1 ผสมกันเองต่อไปได้รุ่น F2 ซึ่งมีลักษณะ..."

               จากคำอธิบายลักษณะดังกล่าว ทำให้สามารถเขียน genotype ได้ดังภาพด้านบน คือ ลักษณะเด่นทั้งสองลักษณะ จะได้ V และ L เมื่อโจทย์กำหนดว่ามีสภาพเป็นฮอมอไซกัส จะได้เป็น VV และ LL และลักษณะด้วยทั้งสองลักษณะ ก็จะได้เป็น vv และ ll
และจากตัวอย่างนี้ เมื่อพิจารณาอัตราส่วนของ genetype ที่ได้จะเห็นได้ว่า อัตราส่วนของ genotype ไม่เป็นไปตาม Mendelian ratio คือ 9: 3: 3: 1