คำที่ใช้เรียกพระพุทธเจ้า

มีหลายคำดังจะกล่าวต่อไปนี้

  • พระบรมโพธิสัตว์, พระโพธิสัตว์ หมายถึง ท่านผู้ที่กำลังบำเพ็ญ บารมี ๑๐ คือ ทาน ศีล เนกขัมมะ ปัญญา วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิฐาน เมตา อุเบกขา และ จะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

  • อังคีรส หมายถึง ท่านผู้มีรัศมีแผ่ออกมาจากพระกาย

  • สิทธัตถะหมายถึง ท่านผู้ที่มีความเพียรพยายาม เมื่อต้องการสำเร็จ เป้าหมายที่ประสงค์จะทำ

  • พระมหาบุรุษ เป็นคำที่ใช้เรียก พระพุทธเจ้าก่อนตรัสรู้ อีกความหมายหนึ่งคือ บุรุษผู้ยิ่งใหญ่

  • ตถาคต เป็นคำที่พระพุทธเจ้าตรัสถึงพระองค์เองมี ความหมาย ๘ อย่างคือ

๑. พระผู้เสด็จมาแล้วอย่างนั้น

๒. พระผู้เสด็จไปแล้วอย่างนั้น

๓. พระผู้เสด็จมาถึงตถลักษณะ

๔. พระผู้ตรัสรู้ตถธรรมตามที่มันเป็น

๕. พระผู้ทรงเห็นอย่างนั้น

๖. พระผู้ตรัสอย่างนั้น

๗. พระผู้ทำอย่างนั้น

๘. พระผู้เป็นเจ้า

  • ตถาคตโพธิสัทธา หมายถึง การเชื่อถือปัญญาตรัสรู้ของพระตถาคต

  • ธรรมกาย หมายถึงท่าน ผู้มีธรรมในกาย

  • ธรรมราชา หมายถึง ท่านผู้เป็นราชาแห่งธรรม

  • ธรรมสวามิศร, ธรรมสามิสร หมายถึง ท่านผู้เป็นใหญ่โดยเป็นเจ้าของธรรม

  • ธรรมสามี หมายถึง ท่านผู้เป็นเจ้าของธรรม

  • ธรรมิศราธิบดี หมายถึง ท่านผู้เป็นอธิปดีในธรรม เป็นคำกวีหมายถึงพระพุทธเจ้า

  • บรมศาสดา, พระบรมศาสดา หมายถึง ท่านผู้เป็น ศาสดาอันยอดยิ่ง พระผู้เป็นครูสูงสุด พระบรมครู

  • พระผู้มีพระภาคเจ้า

  • พระพุทธเจ้าหมายถึง ท่านผู้รู้ดี รู้ชอบ ด้วยตนเองก่อนแล้ว สอนประชุมชนให้ประพฤติชอบด้วยกาย วาจา ใจ

  • พระศาสดา หมายถึง ท่านผู้ทรงสอนชนทั้งปวง

  • พระสัมพุทธเจ้า, พระสัมมาสัมพุทธเจ้า, พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า, สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หมายถึง พระผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ

  • ภควา หมายถึง ท่านผู้เป็นผู้มีโชค หรือ ท่านผู้จำแนกแจกธรรม

  • มหาสมณะ

  • โลกนาถ, พระโลกนาถ หมายถึง พระผู้เป็นที่พึ่งแห่งโลก

  • สยัมภู, พระสัมภู หมายถึง ท่านผู้ตรัสรู้ได้โดยตนเอง ไม่มีใครมาสั่งสอน

  • สัพพัญญู, พระสัพพัญญูสัมพุทธเจ้า หมายถึง ท่านผู้รู้ทุกสิ่งทุกอย่าง

  • พระสุคต, พระสุคโต หมายถึง ท่านผู้เสด็จไปดีแล้ว