ปุ๋ยเป็นธาตุอาหารที่มีอยู่ในดิน พืชใช้เป็นเวลานานก็จะหายไป จำเป็นต้องหามาเติม

ศูนย์บริการถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรตำบลท่าเรือ จัดอบรมเกษตรกรโครงการผลิตสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยและได้มาตรฐาน ปี 2553 กิจกรรมเตรียมความพร้อมเกษตรกรสู่ระบบ GAP ปี 2554 ในวันที่ 27 เมษายน 2553 โดยได้กำหนดหัวข้อตามความต้องการของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการนั้นคือเรื่อง ปุ๋ย ซึ่งสรุปเป็นบทเรียนได้ดังนี้

ปุ๋ย เป็นธาตุอาหารที่โดยทั่วไปมีอยู่ในดินอยู่แล้ว เมื่อพืชนำไปใช้เป็นเวลานานก็อาจหายไป จึงจำเป็นต้องเติมในรูปของปุ๋ย ธาตุอาหารที่จำเป็นต่อพืชมี  16 ธาตุ ประกอบด้วย

  • ออกซิเจน ไฮโตรเจน คาร์บอน พบอยู่ในน้ำและอากาศ

  • ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โปรตัสเซียม (ธาตุอาหารหลัก) พืชนำไปใช้ในปริมาณมาก ในดินอาจไม่เพียงพอ จึงจำเป็นต้องเติมลงไป

  • กำมะถัน แคลเซียม แมกนีเซียม (ธาตุอาหารรอง)  พืชนำมาใช้ในปริมาณมาก แต่ในดินมีเพียงพอ

  • เหล็ก สังกะสี แมงกานีส ทองแดง โมลิบดีนัม โบรอน คลอรีน (ธาตุอาหารรอง)

ปุ๋ย แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ

ปุ๋ยอินทรีย์ ได้แก่ ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก และปุ๋ยพืชสด มีธาตุอาหารครบแต่น้อย แต่มีคุณสมบัติทำให้ดินร่วน ถ่ายเทอากาศดี ปรับโครงสร้างดิน ทำให้ดินดูดซับปุ๋ยเคมีได้ดี แต่ไม่สามารถระบุธาตุอาหารได้แน่นอน ตัวอย่างเช่น

  • ปุ๋ยชีวภาพ ปุ๋ยที่มีจุลินทรีย์ที่มีประสิทธิภาพสูงผสมอยู่ในปริมาณมาก เมื่อเติมลงในดินพืชได้รับประโยชน์มากเนื่องจากกิจกรรมของจุลินทรีย์

  • ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพการนำจุลินทรีย์มาฆ่าเชื้อ นำไปร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์หรือเคมี ป้องกันโรคพืช สร้างภูมิต้านทานให้พืช

ปุ๋ยเคมีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นสารอนินทรีย์ ยกเว้น ยูเรียองค์ประกอบเป็นสารอินทรีย์ ให้ธาตุอาหารสูง ระบุธาตุอาหารหลัก รอง และเสริมได้แน่นอน ให้ผลรวดเร็ว ชัดเจน แต่ข้อเสีย คือ หากใช้ติดต่อกันนานจะทำให้ดินเสื่อมสภาพ ปุ๋ยชนิดนี้แบ่งตามการใช้งานได้ดังนี้ ทางใบ และทางดิน