สื่อนวัตกรรมการศึกษา (คณิตศาสตร์เพื่อวัยซน)
กระบวนการผลิตสื่อการสอน
1. สำรวจความต้องการ ผู้ใช้โดยวิเคราะห์และประเมินได้จากการเรียนรู้ของเด็กวัยเริ่มต้น โดยการเข้าไปมีส่วนร่วมสัมผัสการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็กระดับอนุบาล -ประถมศึกษา ปีที่ 1 ในรายวิชา คณิตศาสตร์ อยู่ระหว่างช่วงอายุ 3 – 7 ปี ซึ่งเป็นวัยเริ่มต้นการเรียนรู้ก้าวจากเตรียมอนุบาล เป็นวัยที่สามารถจดจำได้จากการฟังเป็นหลัก และภาพประกอบกับการฟัง คำ ตัวเลขต่างๆ ทำนองเพลง ทำให้เด็กเกิดความสนใจ ไม่เบื่อหน่าย สนุกสนานไปกับการเรียนรู้ ผู้จัดทำจึงคิดที่จะออกแบบสื่อการสอน เกี่ยวกับคณิตศาสตร์ การรู้จักตัวเลข การนับเลข การบวกเลข การลบเลข โดยการสอดแทรกภาพ เสียง ทำนองเพลง ตัดต่อวีดีโอการเรียนรู้เสริมเข้าไป ที่สำคัญได้มีการอัดเสียงเพื่ออธิบายวิธีการใช้สื่อ เพื่อให้ผู้ใช้ได้เข้าใจง่ายมากขึ้น เนื่องจากผู้ใช้ในที่นี้คือเด็กที่ยังไม่สามารถอ่านคำเชื่อมได้หมด ผู้จัดทำจึงคิดว่าการอัดเสียงประกอบการใช้สื่อจึงเป็นวิธีที่ดีและเหมาะสมที่สุดกับเด็กในวัยนี้ และได้มีแบบทดสอบหลังการเรียนรู้เพื่อให้ทราบพัฒนาการหลังการเรียนรู้ได้อีกด้วย
2. กำหนดเป้าหมายการผลิต โดยการออกแบบสื่อการเรียนรู้เรียงรูปแบบสื่อตามลำดับความสำคัญที่กล่าวมา และได้สอดแทรกภาพ เพลง เสียงพูด วิดีโอ สีสันต่าง ๆเพื่อให้เด็กเกิดความสนใจไม่เบื่อหน่ายในการเรียนรู้สื่อการสอน
3. วิเคราะห์กลุ่มเป้าหมาย
ผู้เรียน - กลุ่มเป้าหมาย มุ่งเน้นเด็กช่วงอายุระหว่าง 3 – 7 ปี
ผู้สอน - ครู อาจารย์ ประชาชนทั่วไป.......(สามารถนำสื่อไปใช้ในการสอนบุตรหลานได้)
4. กำหนดจุดมุ่งหมายเชิงพฤติกรรม
- เด็กเกิดการสนใจไม่เบื่อหน่าย สนุกกับการเรียนรู้สื่อการสอน
- เด็กสามารถรู้จัด จดจำ และเข้าใจตัวเลข การนับเลข การบวกเลข การลบเลขในสื่อการสอนได้
5. วิเคราะห์และจัดทำเนื้อหา โดยนำเนื้อหาที่จะผลิตสื่อมาวิเคราะห์หาความเหมาะสมในการจัดรูปแบบการนำเสนอและจัดลำดับเรื่องราว
การออกแบบหน้าจอของบทเรียน เนื่องจากการจัดทำบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เป็นการนำเสนอผ่านคอมพิวเตอร์ ดังนั้นการออกแบบหน้าจอ จึงเป็นประเด็นสำคัญด้วย เพื่อดึงดูดความสนใจ และช่วยให้จัดรูปแบบการนำเสนอที่สมดุลกันขององค์ประกอบต่างๆ บนจอภาพ เพราะถ้าเนื้อหาถึงจะดีเพียงใดก็ตาม หากหน้าจอไม่ดี หรือไม่ดึงดูด ก็ส่งผลต่อการใช้โปรแกรมได้ คุณค่าของสื่อก็จะลดลงด้วย โดยองค์ประกอบเกี่ยวกับการออกแบบหน้าจอ ได้แก่
ความละเอียดของจอภาพ ปัจจุบันความละเอียดของจอภาพที่นิยมใช้ จะมีสองค่า คือ 640x480 pixel และ 800x600 pixel ดังนั้นควรพิจารณาถึงความละเอียดที่จะดีที่สุด เพราะหากออกแบบหน้าจอ สำหรับจอภาพ 800x600 pixel แต่นำมาใช้กับจอภาพ 640x480 pixel จะทำให้เนื้อหาตกขอบจอได้ แต่ถ้าหากจัดทำด้วยค่า 640x480 pixel หากนำเสนอผ่านจอ 800x600 pixel จะปรากฏพื้นที่ว่างรอบเฟรมเนื้อหาที่นำเสนอ
การใช้สี เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนั่งดู และศึกษาบทเรียนได้ดี ควรใช้สีในโทนเย็น หรืออาจจะพิจารณาองค์ประกอบร่วมกัน คือ สีของพื้น (Background) ควรเป็นสีขาว, สีเทาอ่อน ในขณะที่สีข้อความ ควรเป็นสีในโทนเย็น เช่น สีน้ำเงินเข้ม, สีเขียวเข้ม หรือสีที่ตัดกับสีพื้น จะมีการใช้สีโทนร้อน กับข้อความที่ต้องการเน้นเป็นพิเศษเท่านั้น และไม่ควรใช้สีเกิน 4 สีกับเนื้อหาข้อความ ไม่ควรสลับสีไปมาในแต่ละเฟรม
รูปแบบของการจัดหน้าจอ รูปแบบของการจัดหน้าจอ ที่สมดุลกันระหว่างเมนู, รายการเลือก, เนื้อหา, ภาพประกอบ จะช่วยให้ผู้ใช้สนใจเนื้อหาได้มาก โดยมากมักจะแบ่งจอภาพเป็นส่วนๆ ได้แก่ ส่วนแสดงหัวเรื่อง, ส่วนแสดงเนื้อหา, ส่วนแสดงภาพประกอบ, ส่วนควบคุมบทเรียน, ส่วนตรวจสอบเนื้อหา, ส่วนประกอบอื่นๆ เช่น นาฬิกาแสดงเวลา, หมายเลขเฟรมลำดับเนื้อหา, คะแนน เป็นต้น
การนำเสนอเนื้อหาที่เป็นข้อความ ซึ่งแรกที่ควรคำนึงถึงคือ ฟอนต์ที่นำมาใช้งาน ควรเป็นฟอนต์มาตรฐาน มีรูปแบบที่ชัดเจน มีการกำหนดขนาดที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย นำเสนอด้วยข้อความนำแบบสั้นๆ เพื่อดึงเข้าเนื้อหาจริง หลีกเลี่ยงการนำเสนอแบบจัดกึ่งกลาง ควรนำเสนอภาพพอประมาณ ไม่มาก หรือน้อยเกินไป จุดเน้นให้ใช้การตีกรอบสี หรือเน้นด้วยสีตัวอักษรด้วยสีโทนร้อน
รูปแบบการนำเสนอ และควบคุมบทเรียนรูปแบบการนำเสนอ อาจจะใช้แบบรายการเลือก หรือแบบเรียงลำดับเนื้อหา หรืออาจจะใช้การคลิกไปยังส่วนประกอบต่างๆ ของภาพที่นำเสนอก็ได้ ขึ้นอยู่กับเนื้อหาที่นำเสนอนั้นๆ
เครื่องมือที่ใช้สร้างสื่อมัลติมีเดียเพื่อการศึกษา
1.ตัวอักษรการได้มา
- ข้อความที่ได้จากการพิมพ์ เป็นข้อความปกติที่พบได้ทั่วไป ได้จากการพิมพ์ด้วยโปรแกรมประมวลผลคำ (Word Processor) เช่น Notepad และ Microsoft Word
2. ภาพเคลื่อนไหวการได้มา
1. Clip Art จากซีดีรอมต่าง ๆ
2. คัดลอกจากอินเตอร์เน็ต
3.วีดีโอการได้มา
- VDO CD Clip
4.เสียงการได้มา
1. บันทึกผ่านไมโครโฟนเข้าคอมพิวเตอร์โดยตรง
2. เสียงจาก Audio CD
3. ไฟล์เสียงสำเร็จ (Effect ต่างๆ) โปรแกรมที่ใช้ในการบันทึกและตัดต่อเสียง
5.กราฟฟิกการได้มา
1. สร้างจากโปรแกรมสร้างภาพ ตัดต่อภาพ เช่น Photoshop
2. จากแผ่น CD-ROM รวมภาพ และคลังภาพ (Clip Art) แหล่งภาพของเราสามารถ หาได้จากแผ่น CD-ROM ที่รวบรวมภาพ ที่วางขายอยู่ทั่วๆ ไป
3. จากแหล่งอื่น ๆ เช่น อินเตอร์เน็ต VDO CD