มิตรภาพบำบัด

สรุปการประชุม มิตรภาพบำบัด 

หัวหน้าพยาบาลพบเครือข่าย ...เพื่อร่วมกันสร้างบริการด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์

ผู้จัด  สปสช. ร่วมกับ เครือข่ายชมรมผู้บริหารการพยาบาล

 

วันที่ 1-2 เมษายน 53                                                                                     ณ. โรงแรมรามาการ์เดนท์

.....................................................................................................................................................................

วันที่ 1 เมษายน 53

ช่วงเช้า เป็นการบรรยายเกี่ยวกับการดำเนินงานของศูนย์ มิตรภาพบำบัด ดีเด่นระดับภาคในแต่ละกลุ่มเครือข่ายโรค

                    I.      เครือข่ายผู้พิการ

-          พยาบาลที่ได้รับรางวัล เป็นพยาบาลที่ประจำการดูแลผู้ป่วยในหอผู้ป่วยโดยใช้ดนตรีของภาคเหนือเป็นสื่อ มีการรวมกลุ่มกันทำกิจกรรมทางด้านตนตรีโดยให้ผู้ป่วยเรื้อรังมีส่วนร่วมอาจเป็นการร้องเพลงหรือเล่นดนตรีที่ผู้ป่วยสามารถเล่นได้ และมีการออกเยี่ยมผู้ป่วยที่เป็นผู้ป่วยพิการหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลเพื่อฟื้นฟูสภาพและให้กำลังใจผู้ป่วย การดำเนินงานดังกล่าวทำด้วยใจที่เป็นจิตอาสาจะดำเนินการในวันหยุด หรือวันที่ลงเวรดึก จะไม่ทำในวันที่ปฏิบัติงานการพยาบาล การทำงานโดยใช้หลัก เป็นงานที่ชอบ เป็นงานที่ง่ายและเป็นงานที่ได้ประโยชน์

-          ผู้ป่วยที่ได้รับรางวัลเป็นผู้ช่วยพยาบาล เป็น อัมพาต ครึ่งท่อนล่าง ต้องใช้ชีวิตอยู่บนรถเข็นตลอดเวลา ได้พัฒนามอเตอร์ไซด์ ให้สามารถบรรทุกรถเข็ญคนพิการและออกเยี่ยมผู้ป่วยผู้พิการให้คำแนะนำในการดูแลตนเอง ปัญหาของคนพิการครึ่งท่อนล่างที่สำคัญท้องผูกและต้องสวนอุจาระด้วย Unison เป็นประจำ ผู้พิการอยากให้สปสช. สนับสนุนเรื่อง Unison

                 II.      เครือข่าย โรคเอดส์ พยาบาลที่ได้รับรางวัลเป็นพยาบาลที่ ดูแลผู้ป่วยที่ได้รับยาต้านไวรัส ส่วนผู้ป่วยที่ได้รับรางวัลเป็นผู้ป่วยโรคเอดส์ที่เป็นจิตรอาสาในการดูแลผู้ป่วยโรคเอดส์และติดตามผู้ป่วยที่ขาดนัดเพื่อให้มารับยาอย่างต่อเนื่อง โดยทำงานทั้งในโรงพยาบาลและออกเยี่ยมผู้ป่วยในชุมชน และยังทำงานกับผู้ป่วยเอดส์เด็กที่ได้รับเชื้อจากแม่สู่ลูก  

               III.      เครือข่าย การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ผู้ที่ได้รับรางวัลเป้นพยาบาลและจิตอาสาที่ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายในชุมชน โดยใช้ ธรรมชาติบำบัด รับประทานมังสะวิรัต ดูแลช่วยเหลืออำนวยความสะดวกอื่นๆ และเมื่อผู้ป่วยใกล้เสียชีวิตจะไปดูแลและบอกทางให้ผู้ป่วยจะอยู่กับผู้ป่วยจนกระทั่งเสียชีวิต การดำเนินงานที่ผ่านมามีทั้งผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายที่กลับมาแข็งแรงขึ้น จนสามารถร่วมดำเนินงานจิตอาสาเพื่อดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายด้วยกันกับทีมและผู้ป่วยบางคนก็เสียชีวิตอย่างสงบและสมศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ที่บ้าน

               IV.      เครือข่าย Hemophilia พยาบาลที่ได้รับรางวัลเป็นพยาบาลที่มีลูกเป็น Hemophilia ดำเนินงานช่วยเหลือผู้ป่วยให้สามารถฉีดยาได้ด้วยตนเอง มีการรวมกลุ่มกันและยังให้ข้อมูลกับ สปสช.เกี่ยวกับความจำเป็นต้องใช้ยาและสามารถนำยาเข้าในบัญชียาหลักได้ และยังเป็นจิตรอาสาสอนผู้ป่วยและญาติให้สามารถฉีดยาเองได้

                 V.      เครือข่ายเบาหวาน ผู้ที่ได้รับรางวัลเป็นพยาบาลที่ปฏิบัติงานที่คลินิกเบาหวานและจิตอาสาที่เป็นผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นเบาหวานตั้งแต่อายุสามสิบกว่าปีในระยะแรกไม่สามารถควบคุมน้ำตาลได้จนกระทั่งมาปรับเปลี่ยนแบบแผนการดำเนินชีวิต เรื่อง การรับประทานอาหารและการออกกำลังกาย

-           การดำเนินงานของคลินิกเบาหวาน มีความคับคั่งของผู้ป่วยจำนวนมาก มีการรอคอยและเกิดความไม่พึงพอใจแต่เมื่อนำผู้ป่วยที่มารับบริการมีส่วนร่วมในการให้บริการเกี่ยวกับการชั่งน้ำหนัก  และการรับยา ทำให้บรรยากาศในการให้บริการเปลี่ยนไป มีความเป็นมิตรกันมากขึ้น พูดคุยกันอย่างเป็นกันเอง มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การดำเนินชีวิตที่สามารถควบคุมน้ำตาลในเลือดได้ และมีการรวมกลุ่มผู้ป่วยเบาหวาน จัดตั้งกันเป็นกลุ่มอย่างชัดเจน มีตารางการปฏิบัติหน้าที่อย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม มีการเยี่ยมผู้ป่วยเบาหวานที่เข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล กิจกรรมกลุ่มทั้งหมด คิด และดำเนินงานโดยผู้ป่วยเบาหวานเอง 

                               

ช่วงบ่าย เป็นการบรรยายวิชาการ เกี่ยวกับการทำงานการพยาบาลด้วยจิตอาสาและมิตรภาพบำบัด ซึ่งประกอบด้วย

1. การให้การพยาบาลเพื่อให้ผู้ป่วยปลอดภัย (Safety)
2. การให้การพยาบาลเพื่อให้ผู้ป่วยสุขสบาย(Comfort)
3. การให้การพยาบาลเพื่อการช่วยเหลือสนับสนุนให้ผู้ป่วยช่วยเหลือตัวเองได้ (Support)
4. การให้การพยาบาลโดยการสอนให้สามารถปฏิบัติได้ (Coaching )
5. การให้การพยาบาลต้องมีการติดตามอย่างต่อเนื่อง หรือกาติดตามการดูแลที่บ้าน (Continuing)

 หลักการทำงานที่ดี

-          พบประชาชน

-          รักประชาชน

-          เรียนรู้จากประชาชน

-          สร้างสิ่งที่เขาต้องการจากสิ่งที่เขามี

“ปรารถนาสารพัด ด้วยไมตรี นำไมตรีแลกได้ดังใจปอง” 

การดำเนินงานมิตรภาพบำบัด ควรมีความร่วมมือระหว่าง พยาบาลกับชุมชน จะเป็นวิธีที่ทำให้มีคนเข้ามาร่วมได้ มากขึ้นและขยายงานได้ง่าย การดำเนินงานมิตรภพบำบัด จะทำให้มีชัยชนะ 3 อย่าง (Triple Win) คือ

1. จิตอาสามีความสุข ผู้รับบริการมีความสุข
2. ระบบบริการสามารถให้บริการเกินความคาดหวังซึ่งส่วนมากจะเป็นปัจจัยด้านจิตสังคม
3. ขอบเขตที่ชัดเจนระหว่าง ผู้ป่วย ผู้ดูแล และผู้ให้บริการเริ่มลดลงและเป้าหมายของแต่ละกลุ่มเริ่มเบนเข้าหากันและจะกลายเป็นเป้าหมายเดียวกันในที่สุด โดยตระหนักถึงคุณค่าความเป็นมนุษย์

 

 

 

 

-          ความร่วมมือระหว่างจิตอาสากับเจ้าหน้าที่ ในอนาคตจิตอาสาจะเป็นกำลังสำคัญของโรงพยาบาล โรงพยาบาลจะต้องดูแลจิตอาสาให้เกียรติ และ ให้อิสระในการทำงาน

-          โครงสร้างที่สนับสนุนการทำงานของมิตรภาพบำบัด ต้องรวมทุกอย่างเข้าด้วยกัน มีความหลากหลายของการกำหนดกิจกรรมตามความสามารถของแต่ละบุคคล ใช้ศักยภาพของแต่ละบุคคลให้ได้ประโยชน์มากที่สุด

-          ผลลัพธ์ของการดำเนินงานมิตรภาพบำบัด บางครั้งเป็นรูปธรรมที่ชัดเจน บางครั้งไม่ชัดเจนเท่าไหร่นัก ต้องใช้กระบวนการทำงาน ข้อมูลเชิงคุณภาพ จะทำให้เกิดคำตอบด้านคุณภาพ

-          การเจ็บป่วย เป็นทั้งโอกาสและความท้าทาย ความพิการ โรคเรื้อรัง บางครั้งการเข้านอนในโรงพยาบาลเป็นความทุกข์มากกว่ากรเจ็บป่วย

-          มิตรภาพบำบัด กับ การสร้างเสริมพลังชุมชนเป็นเรื่องเดียวกัน มิตรภาพบำบัดอาจต้องใช้การ เสริมสร้างพลังอำนาจ (Empowerment)

-          จิตวิญญาณ มิตรภาพ สามารถเกิดขึ้นได้ทุกวัน ทุกช่วงเวลา การทำงานประจำ ถ้าทำด้วยจิตใจที่ เป็นมิตร พฤติกรรมการทำงานของเราก็จะเปลี่ยนไป

 

การดำเนินงานมิตรภาพบำบัดให้ประสบความสำเร็จ

-          ความตั้งใจของผู้ปฏิบัติ ต้องมีใจรักที่จะทำ และ ยากที่จะทำ

-          ผู้บริหารสนับสนุน

-          สหสาขาวิชาชีพเห็นความสำคัญ

-          อาจมีรางวัลเป็นการตอบแทนบ้าง 

 

วันที่ 2 เมษายน 53

                บรรยายพิเศษ เรื่อง มิตรภาพบำบัด ทิศทางของระบบบริการสุขภาพ ที่มีหัวใจความเป็นมนุษย์ หัวใจเพื่อเพื่อนมนุษย์ คนหลายคนที่อยู่รวมกัน ต้องมีใจปรารถนาให้คนรอบข้างเรามีความสุข องค์ประกอบที่ทำให้งานมิตรภาพบำบัดเป็นไปด้วยดี คือ

1. ความรู้ มีการใช้ความรู้ การจัดการความรู้ การศึกษาวิจัย การเผยแพร่ กระบวนการทำงานที่จะก้าวหน้ามั่นคง จะต้องมีความรู้เป็นพ้นฐาน
2. เครือข่าย ต้องมี ความร่วมมือที่ประสานงานกัน จะทำให้เกิดความเกี่ยวโยงและสัมพันธ์กัน
3. การสื่อสาร ต้องมีการสื่อสารและความเข้าใจร่วมกันอย่างชัดเจน
4. การจัดการ เป็นเครื่องมือที่สำคัญมาก การดำดำเนินกิจกรรมใดๆก็ตามต้องมีกรจัดการที่ดี
5. นโยบาย การทำงานต้องอาศัยนโยบายที่เหมาะสม และ ชัดเจน รวมถึงการจัดสรรงบประมาณเพื่อการดำเนินงานที่ชัดเจน
6. แกนนำ เป็นทหารเอก หรือ เป็นหัวใจสำคัญ ที่จะเป็นกำลังสำคัญของการปฏิบัติหน้าที่ให้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี

บรรยายธรรม โดยท่าน ว.วชิรเมธี

                พระพุทธเจ้าได้กล่าวไว้ว่า “ใครอยากบำรุงเราตระตถาคต ขอให้บำรุงภิกษุอาภาสเถิด”

หลักการทำงานขอให้ยึดถือ พรหมวิหาร 4 ประการ คือ

1. ความเมตตา มีความเมตตาต่อทุกคนต้องการช่วยเหลือทุกคนให้มีความสุข
2. กรุณา เป็นภาคปฏิบัติของความเมตตา เป็นการปฏิบัติให้ความช่วยเหลือกับบุคคลอื่น
3. มุทิตา มีความสุข เมื่อเห็นผู้อื่นพ้นทุก หรือเห็นผู้อื่นมีความสุข

-          อยากช่วย ก็มีความสุข

-          ช่วยแล้วก็มีความสุข

-          เมื่อเห็นคนอื่นพ้นทุกข์ก็มีความสุข

1. อุเบกขา ช่วยผู้อื่นอย่างเต็มที่แล้วไม่สามารถช่วยได้ จงวางใจให้เป็นกลางและมีความสุขกับสิ่งที่ทำอย่างดีที่สุดแล้ว 

............................................................................................................................................