"ผู้มีจิตวิญญาณที่ยิ่งใหญ่" ไม่ได้มีท่านเดียวในอินเดีย

มหาตมา (Mahatma)

 

          ในตอนแรกที่ผู้เขียนศึกษาเรื่องมหาตมา คานธีผู้เขียนเข้าใจว่ามีเพียงท่านคนเดียวที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นมหาตมา  แต่เมื่อไปที่โรงเรียนกุรุกุล กังกรี เมืองหริดวาร ดิฉันได้ไปชมพิพิธภัณฑ์ของมหาวิทยาลัยที่เป็นชื่อเดียวกัน จากภาพประวัติการก่อตั้งโรงเรียนพบว่ามหาตมา คานธีเรียกท่านสวามี ชรัดทนันท์ (Swami Shradhananda) ว่ามหาตมาเช่นกัน สวามีชรัดทนันท์มีความคิดชาตินิยม ต้องการสร้างโรงเรียนที่มีวิธีการสอนระบบกุรุกุลอินเดียโบราณขึ้น โดยยึดหลักการดำเนินงานของอารยา สมาชซึ่งไม่มีวรรณะ ไม่เชื่อในเทพเจ้า ทุกคนเท่าเทียมกัน มีผู้ที่ศรัทธาในแนวคิดของท่านและเป็นสมาชิกกว่า 4 ล้านคนทั่วโลก

         มหาตมา (Mahatma) มาจากคำสันสกฤตว่า mahātmā : mahā- “ยิ่งใหญ่” + ātmā  “ชีวิต, จิตวิญญาณ”  หมายความว่า “ผู้มีจิตวิญญาณที่ยิ่งใหญ่”

      กุรุกุล (Gurukula) เป็นคำสันสกฤต มาจากคำว่า Guru แปลว่า .”ครู”  kul แปลว่า “ขอบเขต” มาจากคำว่า kula แปลว่า “ครอบครัวขยาย”  เป็นโรงเรียนแบบหนึ่งของอินเดีย อาศัยอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ ศิษย์อาศัยอยู่ในบ้านครู (guru) ที่เป็นอาศรม (ashram)  อยู่ใกล้ครู เรียนรู้จากครูและรับใช้ครู

      ระบบครู-ศิษย์ เป็นวิธีการถ่ายทอดความรู้จากครูไปสู่ศิษย์ของศาสนาฮินดู ศาสนาอื่นๆ ในอินเดียประยุกต์แนวคิดนี้เข้าไปใช้ในกรอบของศาสนาเชน พุทธ และซิกข์ ครูไม่รับค่าธรรมเนียมจากศิษย์ แต่ศิษย์มีวิธีตอบแทนครูหลังจากที่เรียนจบไปช่วงหนึ่ง หรือสำเร็จการศึกษาแล้ว เป็นการแสดงความกตัญญู รู้คุณและเคารพครูด้วยการทำงานบางอย่างให้ครูตามที่ครูต้องการ วิธีการตอบแทนนี้เรียก  กูรูดักชินา (Gurudakshina)

     กุรุกุลในปัจจุบันรับนักเรียนแบบกินนอน     นักเรียนใช้ชีวิตแบบพอเพียงไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกอะไรมากนัก ไม่ให้ใช้โทรศัพท์มือถือ ไม่มี internet ให้ใช้ เช้า-เย็นนักเรียนได้ออกกำลังกาย ทำพิธีบูชาไฟเพื่อความสงบสันติสุขทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น นักเรียนมีความอดทน มีสุขภาพแข็งแรง มีจิตสาธารณะ ไม่ฟุ่มเฟือย มีสัมมาคารวะ   น่าชื่นชมที่แนวคิดของสวามีชรัดทนันท์ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นมหาตมาอีกท่านหนึ่งได้มีการสานต่อมาจนถึงยุคปัจจุบัน อย่างน้อยปณิธานของท่านมีส่วนช่วยสร้างเยาวชนที่เป็นเมล็ดพันธุ์ที่ดีที่มีความเข้มแข็งทางจริยธรรมและคุณธรรมให้กับสังคมอินเดีย แม้จะมีจำนวนไม่มากนัก แต่ก็มีส่วนช่วยจรรโลงสิ่งที่ดีงามและพัฒนาให้สังคมคงอยู่ต่อไปในกระแสธารของการเปลี่ยนแปลงที่กำลังเข้ามารบกวนวิถีชีวิตของชาวอินเดียมากขึ้น

        ----------------------------

                   บอกกล่าว  ข่าวแจ้ง

จากสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล

ท่านที่สนใจจะเป็นนักศึกษาระดับปริญญาโท และร่วมทำงานเพื่อเรียนรู้กระบวนการวิจัยในด้านอินเดียศึกษา กรุณาสมัครด่วนในหลักสูตรวัฒนธรรมและการพัฒนา เอกอินเดียศึกษา ที่บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดลด่วน ภายในเดือนกุมภาพันธ์ 2553 โปรดเข้าชมรายละเอียดที่ www.lc.mahidol.ac.th หรือโทร 02-800-2308-14 ต่อ 3101, 3309

________________________________________