|
เฟื่องที่ใช้เป็นชิ้นส่วนเครื่องจักรกลมีหลายชนิด แต่ละชนิดจะทำหน้าที่ส่งกำลังให้กับชิ้นส่วนอื่นๆของเครื่องจักรกลต่อไป เฟืองจะตรง ความตรงของฟันเฟืองจะขนานกับรูเพลา เฟืองตรงจะมีลักษณะ ดังรูป
1.2 เฟื่องสะพาน (RACK GEARS)เป็นเฟื่องตรงชนิดนี้ มีลักษณ่ะรูปร่างยาวเป็นเส้นตรงเหมือนสะพาน ฟันเฟืองทำมุมกับลำตัว 90 องศา โดยประมาณ และต้องใช้คู่กับเฟื่องตรงเฟื่องสะพานที่ใช้งานกันทั่วไปมีรูปร่างลักษณะ ดังรูป
1.3 เฟื่องวงแหวน (INTERNAL GEARS)เป็นเฟืองตรงชนิดหนึ่งมีรูปร่างลักษณะกลมเช่นเดียวกับเฟืองตรง แต่ฟันเฟื่องจะอยู่ด้านบนของวงกลม และต้องใช้คู่กับเฟืองตรงที่มีขนาดเล็กกว่าขบอยู่ภายในเฟื่องวงแหวนจะมีรูปร่างลักษณะ ดังรูป
1.4 เฟืองเฉียง (HELICAL GEARS)จะมีลักษณะรูปร่างคล้ายเฟืองตรง คือ จะเป็นล้อกลมเช่นกัน แต่เฟืองเฉียงฟันของเฟืองจะเอียงไปมุมทำที่ต้องการ อาจเอียงไปทางซ้ายหรือเอียงไปทางขวาขึ้นกับใช้การใช้งาน เฟืองเฉียงจะมีรูปร่างลักษณะ ดังรูป
1.5 เฟื่องเฉียงก้างปลา(HERRINGBONE GEARS)เป็นเฟื่องที่มีลักษณะคล้ายกับเฟื่องตรงแต่ของเฟื่องจะเอียงสลับกันเป็นฟันปลาเฟื่องชนิดนี้จะมีรูปร่าง ลักษณะ ดังรูป
1.6 เฟื่องดอกจอก(BEVEL GEARS)ลักษณะของเฟื่องคล้ายกับกรวย ฟันของเฟื่องดอกจอกมีทั้งแบบตงและแบบเฉียง เฟื่องดอกจอกมีลักษณะ ดังรูป
1.7 เฟื่องหนอน(WORM GEARS)เป็นชุดเฟื่องประกอบด้วยเกลียวและเฟื่องที่ใช้ในการส่งกำลัง รูปร่างลักษณะของเฟื่องหนอนจะรูปร่าง ดังรูป
1.8 เฟื่องเกลียวสกรู(SPIRAL GEARS)เป็นเฟื่องเกลียวที่ใช้ส่งกำลังระหว่างเพลาที่ทำมุม 90 องศา เฟื่องเกลียวชนิดนี้มีลักษณะ ดังรูป
เฟื่องแต่ละชนิดมีหน้าที่หลักที่เหมือนกัน คือ ใช้ในการส่งกำลังจากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งแล้วแต่ลักษณะการใช้งาน แต่การใช้งานของเฟื่องแต่ละชนิดจะมีหน้าที่รองต่างกันดังรายละเอียดต่อไปนี้
2.1 หน้าที่การใช้งานของเฟื่องตรง เป็นเฟื่องที่ใช้ส่งกำลังกับเพลาที่ขนานกัน เฟื่องตรงเหมาะสำหรับการส่งกำลังที่มีความเร็วรอบต่ำ หรือความเร็วรอบปานกลางไม่เกิน 20 เมตร ต่อนาที เช่น ชุดเฟื่องทดลองของเครื่องกลึงเพื่อเดินกลึงอัตตราโนมัติ หรือชุดเฟื่องทดลองของเครื่องจักรกลการเกษตรที่ความเร็วรอบต่ำๆ ข้อดีของเฟื่องตรงขณะใช้งานจะไม่เกินแรงในแนวแกน ประสิทธิภาพในการทำงานสูง หน้ากว้างของเฟื่องตรงสามารถเพิ่มได้เพื่อให้เกิดผิวสัมผัสที่มากขึ้น เพื่อลดการสึกหรอให้น้อยลง ข้อเสียของเฟื่องตรงขณะใช้งาน คือ ขณะที่เฟื่องหมุนตัวอย่างการใช้งานของเฟื่อง ดังรูป
2.3 หน้าที่การใช้งานของเฟืองวงแหวน เฟืองชนิดนี้เป็นเฟืองเฉพาะอย่าง ที่ใช้งานกับเครื่องจักรกล เช่นเป็นเฟืองสำหรับปั๊มเฟืองสำหรับปั๊มน้ำมันเครื่องของเครื่องยนต์ โดยที่เฟืองตัวเล็กที่อยู่ภายในเป็นตัวขับส่วนตัวใหญ่จะหมุนในลักษณะการเยื้องศูนย์ เพื่อดูดน้ำมันเครื่องส่งไปใช้งาน
ดังรูปตัวอย่าง
2.4 หน้าที่การใช้งานเฟืองเฉียง เฟื่องเฉียงมีหน้าที่การใช้งานเหมือนกับเฟืองตรงทุกอย่าง แต่มีข้อดีกว่าเฟื่องตรงทุกอย่าง แต่มีข้อดีกว่าเฟืองตรงที่เมื่อส่งกำลังด้วยความเร็วรอบสูงๆแล้วจะไม่เกิดเสียงเฟืองตรง ลักษณะการใช้งานของเฟืองเฉียง ดังรูป
2.5 หน้าที่การใช้งานของเฟื่องก้างปลา เฟืองก้างปลาเป็นเฟืองที่ออกแบบมาเพื่อ ลบล้างแรงดันที่ปลายฟันเฟือง เนื่องจากเฟืองก้างปลาเป็นเฟืองเฉียงที่สร้างมาให้คู่ติดกัน เฟืองก้างปลาใช้ส่งกำลังกับเพลาที่ขนานกันเท่านั้น ข้อดีของเฟื่องชนิดนี้ คือ เฟืองจะเลื่อนออกจากกันไม่ได้ ลักษณะการใช้งาน ดังรูป
2.6 หน้าที่การใช้งานของเฟืองตอกจอก เฟืองตอกจอกเป็นที่ใช้ส่งกำลังเพื่อเปลี่ยนทิศทางของเพลา หรือเพลาสามารถทำมุมได้ 90 องศา และเป็นเฟืองที่ให้กำลังในการส่งมาก ส่วนใหญ่เป็นเฟืองของรถยนต์ เฟืองเกียร์รถยนต์ ดังตัวอย่าง
2.7 หน้าที่การใช้งานของเฟืองหนอน เฟืองหนอนประกอบด้วยเกลียวหนอนเพื่อให้เฟืองหนอนส่งกำลังไป เฟืองหนอนเป็นการส่งกำลังระหว่างเพลาที่ทำมุมกัน 90 องศา เป็นการส่งกำลังจากความเร็วรอบสูงให้มาเป็นความเร็วรอบต่ำ การส่งกำลังของชุดเฟืองหนอนของชุดหัวแบ่งเพื่อเฟืองของเครื่องกัด ลักษณะการใช้งาน ดังรูป
2.8 หน้าที่การใช้งานเฟืองสกรูเกลียว เป็นเฟืองที่ทำหน้าที่ใช้เพื่อต้องการเปลี่ยนทิศทางของเพลาให้ทำมุมกัน 90 องศา คล้ายกับชุดเฟืองหนอน แต่สามารถส่งกำลังได้น้อยเนื่องจากด้านข้างของฟันมีพื้นที่สัมผัสกันน้อยมาก สามารถให้อัตราทดได้ระหว่าง 1 ถึง 5 ลักษณะการทำงาน
ก่อนที่จะคำนวณเฟืองจะต้องทราบส่วนประกอบต่างๆของเฟืองก่อนจึงสามารถคำนวณได้ ส่วนต่างๆ เฟืองแต่ละชนิดมีส่วนประกอบต่างๆ ดังต่อไปนี้
3.1 ส่วนประกอบต่างๆของเฟืองตรง(SPUR GEAR)ส่วนประกอบของเฟืองตรงเพื่อใช้สำหรับการคำนวณ มีดังต่อไปนี้
3.1.2 การคำนวนในเฟืองตรงระบบเมตริก(โมดูล M)
3.2 ส่วนประกอบต่างๆของเฟืองสะพาน(RACK GEAR)ส่วนประกอบของเฟืองตรงเพื่อใช้สำหรับการคำนวณ มีดังต่อไปนี้
3.2.1 การคำนวณเฟืองสะพานระบบอังกฤษ(DP)
3.2.2 การคำนวณเฟืองสะพานระบบเมตริก (โมดูล M)
|
