คนป่วย [patient (n.) = คนไข้; (adj.) = อดทน; เนื่องจากคุณธรรมสำคัญของคนไข้ คือ ความอดทน ไม่บ่นไปเรื่อยจนทำญาติ พยาบาล หมอปวดหัวไปทั่้ว] ที่ฟื้นตัวหลังผ่าตัด เพิ่มเสี่ยงหลอดเลือดอุดตันไปนานจนถึง 3 เดือนหลังผ่าตัด [ Mailonline ]
...
หลอดเลือดดำอุตัน (deep vein thrombosis) หรือที่นิยมเรียกว่า 'DVT' เป็นสาเหตุการตายที่ป้องกันได้มากที่สุดอย่างหนึ่งทั้งใน และนอกโรงพยาบาล
ภาวะนี้เพิ่มเสี่ยงในคนที่ีขาดน้ำ, เดินทางไกล (4 ชั่วโมงขึ้นไป), นั่ง-ยืน-หรือนอนติดต่อกันนานๆ (เคลื่อนไหวน้อย), หลังกระดูกหัก, และหลังผ่าตัด
...
คณะนักวิจัย จากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด UK พบว่า ความเสี่ยง DVT เพิ่มหลังผ่าตัดได้มากถึง 70 เท่าใน 6 สัปดาห์แรก หลังผ่าตัดกรณีผ่าตัดใหญ่ เช่น ดมยาสลบ-เปิดช่องท้อง ฯลฯ
ถ้าผ่าตัดเล็กประเภท "ไปเช้า-เย็นกลับ" (day surgery), ความเสี่ยงก็ยังเพิ่มถึง 10 เท่า
...
ความเสี่ยงสูงสุดในสัปดาห์ที่ 3 และเพิ่มติดต่อไปจนถึง 12 สัปดาห์ หรือ 3 เดือน
อังกฤษ (UK) ซึ่งมีประชากรมากพอๆ กับไทย มีคนไข้ตายจาก DVT 25,000 ราย/ปี มากกว่าโรคติดเชื้อ (เช่น เชื้อดื้อยา MRSAฯลฯ) เกิน 5 เท่า คนไข้ UK ตายจาก DVT มากกว่ามะเร็งเต้านม เอดส์ อุบัติเหตุจราจรรวมกัน
...
สาเหตุสำคัญ ของ DVT คือ การอยู่นิ่งนาน-ไม่เคลื่อนไหว (immobility; im- = ไม่; mobile = เคลื่อนไหว หมายถึงโทรศัพท์มือถือที่ถือไปมาได้ด้วย; -ability = ความสามารถ)
ธรรมดา ของธาตุน้ำ เช่น เลือด ฯลฯ ในร่างกาย คือ นิ่งนานแล้วจะเน่า หรือนิ่งนานแล้วจะป่วย, เลือดที่อยู่นิ่งๆ นานๆ เพิ่มโอกาสจับตัวเป็นลิ่มเลือด ทำให้เกิดหลอดเลือดอุดตันที่ขา และอาจหลุดลอยไปในกระแสเลือด ไปอุดปอด อุดหลอดเลือดอื่นๆ เช่น สมอง ฯลฯ ทำให้ตายได้
...
คนไข้ DVT ที่ไม่ได้รับการรักษา 30% จะเสียชีวิต
การศึกษานี้ทำในผู้หญิง UK 947,000 คนพบว่า ผู้หญิงวัยกลางคนที่เข้ารับการผ่าตัดใหญ่ (คนไข้ในหรือ 'in-patient') จะมีโอกาสเป็น DVT = 1/140 หรือถาผ่าตัด 140 ครั้งจะเป็น DVT 1 คน
...
การผ่าตัดที่ เสี่ยง DVT มากเป็นพิเศษ คือ การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกหรือเข่า (hip or knee replacement; hip = สะโพก; knee = เข่า; replace = แทนที่ เปลี่ยนใหม่; replacement = การเปลี่ยน)
แม้แต่คนไข้กระดูกหักก็มีความเสี่ยง DVT สูงขึ้น โดยส่วนหนึ่งอาจเป็นไขกระดูกที่มีไขมันหลุดลอยไปอุดหลอดเลือด ทำให้ตายเฉียบพลันได้
...
การป้องกันโรค กระดูกโปร่งบาง-กระดูกพรุน, ป้องกันอุบัติเหตุ เช่น เมาไม่ขับ-ง่วงไม่ขับ, ป้องกันหกล้มในคนสูงอายุ ฯลฯ การดื่มน้ำให้พอ การเคลื่อนไหวร่างกายบ่อยๆ เป็นมาตรการป้องกัน DVT ที่สำคัญ
และถ้าเข้ารับการผ่าตัด... ถีบ (active = เคลื่อนไหวร่างกายบ่อย) ให้มาก, อย่าอยู่นิ่งนานๆ
...
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
...
ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]
ที่มา
-
Thank Mailonline / Dailymail.co.uk > Risk of DVT after surgery could last for three months. 4 December 2009.
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า > 4 ธันวาคม 2552.
-
ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
