นาวินเมืองพยัคฆ์
นาย เทพตรีชา ครูฉันท์ ศรีคุณ

การคำนวณผสมสูตรปุ๋ย


การคำนวณเพื่อผสมปุ๋ยจะได้สูตรปุ๋ยที่เหมาะกับการเจริญเติบโตของพืช
 

วิธีคำนวณผสมปุ๋ยวิทยาศาสตร์

 คำบางคำที่เกี่ยวข้องกับการผสมปุ๋ย

  1. N     P     K    หมายถึง   ธาตุไนโตรเจน    ธาตุฟอสฟอรัส    ธาตุโพแทสเซียม
  2. อาหารธาตุ     หมายถึง  ธาตุหรือส่วนที่เป็นอาหารของพืชที่มีอยู่ในปุ๋ยชนิดหนึ่งๆ   เช่น   ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต    มีธาตุ  N   20    กก.  ในปุ๋ยหนัก  100  กก.  เป็นต้น
  3.   เกรดปุ๋ย     หมายถึง  เปอร์เซ็นต์ธาตุอาหาร   เช่น   ปุ๋ยผสมที่มีเกรด  7 – 10 – 10  หมายความว่า   ปุ๋ยนี้มีธาตุ   N   7 %      P   10 %     K    10  %  เป็นต้น
  4. ความเข้มข้นของอาหารธาตุ  หมายถึง ในวงการปุ๋ยถือว่า  ถ้าปุ๋ยผสม N  P   K   มี เปอร์เซ็นต์ธาตุอาหารรวมกัน   25 %   =  ปุ๋ยเกรดธรรมดา     25 – 30 %  เกรดสูง  และมากกว่า 30  %  เรียกว่ามีอาหารธาตุเข้มข้น
  5. Filler  หมายถึง วัตถุที่ใช้เติมให้เต็มเพื่อให้ได้เกรดตามที่ต้องการ  โดยเลือกวัสดุที่ไม่ทำให้ปุ๋ยเสื่อมคุณภาพ เช่น   ทราย  ขี้เลื่อย   เป็นต้น
  6. Ratio  หมายถึง  อัตราส่วนระหว่างปุ๋ย  N :  P : K    เช่น    ปุ๋ยสูตร  12 – 24  - 12  หมายถึงปุ๋ยที่มี Ratio  1 : 2  :  1    ปุ๋ยสูตร   8 – 24  - 8  หมายถึงปุ๋ยที่มี Ratio  1 : 3  :  1 เป็นต้น
  7. Formula  ( สูตรปุ๋ย ) หมายถึงปริมาณและเกรดของปุ๋ยผสม  ที่ใช้กับพืชชนิดใดชนิดหนึ่งโดยเฉพาะ  เช่น   ปุ๋ยมันสำปะหลังใช้สูตร  8 – 8 – 4  เป็นต้น

วิธีคำนวณปุ๋ย

ตัวอย่าง ที่ 1

ถ้าจะทำการผสมปุ๋ย 100  กก.  ให้ได้สูตร   4 – 10 –  4  จะต้องใช้ปุ๋ยเหล่านี้อย่างละเท่าไร  คือ

  1. ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต        N          20  %     
  2. ปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต             P O5    20 %
  3. ปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส         K 2 O     50  %

และถ้าจำเป็นจะต้องเติม Filler จะต้องเติมเท่าไร  จึงจะได้ปุ๋ย   100  กก.  พอดี   และได้สูตรปุ๋ยตามต้องการ

  วิธีทำ

    1.  ธาตุ   N  20  กก.      จากปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต     =    100 กก.

      ต้องการธาตุN  4  กก.ต้องใช้ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต     =  4 x 100  =   20  กก.

                                                                                    20

   2.  ธาตุ   P  20   กก.  จากปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต              =    100 กก.

        ต้องการธาตุ P 10 กก.ต้องใช้ปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต       =   10 x 100   =  50 กก.

                                                                                     20

  3.   ธาตุ  K  50   กก. จากปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส           =     100   กก.

        ต้องการธาตุ K  4  กก. จะต้องใช้ปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส  =  4 x 100   8  กก.

                                                                                       50

      รวมปุ๋ยผสม  3   อย่าง =   20  + 50   +  8           =    78   กก. 

      จะต้องใช้ Filler  อีก   100  -  78                         =    22  กก.

ตอบ

  1. ใช้ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต                               20     กก.
  2. ใช้ปุ๋ยซูเปอร์ฟอสเฟต                                    50     กก.
  3. ใช้ปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส                                 8      กก.
  4. Filler                                                        22      กก.    
  5. จะได้ปุ๋ย                                                  100      กก.  พอดี
  6. ได้สูตรปุ๋ยตามต้องการ                                4 – 10 – 4         

ตัวอย่าง ที่ 2

   ถ้าจะทำการผสมปุ๋ย 100  กก.  ให้ได้สูตร   15 – 30 – 15  จะต้องใช้ปุ๋ยเหล่านี้อย่างละเท่าไร  คือ

  1. ปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต  (18- 60 - 0)   N     18   %     P O5    60%
  2. ปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส (0-0-60 )             K 2 O   60  %
  3. ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต (46-0-0)             N   46 %

และถ้าจำเป็นจะต้องเติม Filler จะต้องเติมเท่าไร  จึงจะได้ปุ๋ย   100  ก.ก.  พอดี

วิธีทำ

 1.  ธาตุ   P   60  กก. จากปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต       =    100 กก.

      ต้องการP 30 กก. ต้องใช้ปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต = 30 x 100  = 50  กก.

                                                                                    60

       ปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต   100  กก.   มีธาตุ    N     =    18   กก.

       ฉะนั้น ปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต 50 กก. มีธาตุ  N   = 50 x18   =   9  กก.

                                                                                     100

      ต้องการ N  15  กก.จากปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต 9 กก. = 15 – 9 =6   กก.

   2.  ธาตุ   K   60   กก.  จากปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส              =   100  กก.

        ต้องการ   K  15   กก. ต้องใช้ปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส  =   15 x 100  =  25 กก.

                                                                                     60

  3.   ธาตุ  N  46 ก.ก. จากปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต                 =     100   กก.

        ต้องการ  N 6  กก. จะต้องใช้ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต   =   6 x 100 = 13  กก.

                                                                                      46

          รวมปุ๋ยผสม  3   อย่าง =   50  +  25  +  13          =    88   กก. 

          จะต้องใช้ Filler  อีก   100  -  88                         =    12   กก.

          ตอบ          ใช้ปุ๋ยดับเบิลแอมโมเนียมฟอสเฟต             50    กก.

                          ใช้ปุ๋ยมิวเรทออฟปอแตส                          25    กก.

                           ใช้ปุ๋ยแอมโมเนียมซัลเฟต                        13    กก.

                                  Filler                                           12     กก.

       จะได้  สูตร 15 -30 – 15  ตามต้องการ    ถ้าไม่เติม Filler สูตรก็จะเปลี่ยนเป็น  สูตร   17 – 34 – 17

   วิธีคิด   ปุ๋ยรวม 88   กก.  จากสูตรที่ต้องการ     15 – 30  – 15  ( N – P – K  )

         ถ้าปุ๋ย  100 กก. จะได้สูตร   N    =  15 x 100  = 17                    

                                                                 88

                                            P    =  30 x 100   =  34                              

                                                         88

                                            K  =  15 x 100  =  17    

                                                         88                   

หมายเลขบันทึก: 320043เขียนเมื่อ 13 ธันวาคม 2009 16:01 น. ()แก้ไขเมื่อ 23 มิถุนายน 2012 08:18 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (9)

เเจ่มครับ

ทำไมที่สอนที่โรงเรียนมันเยอะกว่าในนี้เยอะเลยอะครับ>_<

ครูสรุปไว้ให้เพื่อง่ายต่อการจดจำ และให้ดูในเอกสารที่แจกให้ประกอบ จะเข้าใจดียิ่งขึ้น

ดิฉันมีเรื่องรบกวนอยากถามอาจารย์ค่ะ คือตอนนีืดิฉันปลูกยางพารา ตอนนี้อายุยางได้หนื่งปี ดิฉันควรใช้ปุ๋ยสูตรอะไรดีค่ะ

ถ้าเป็น 1 ตันละครับอาจารย์ จะต้องทำงก่อน ผมอยากให้อาจารย์บอกเป็นขั้นๆ

ขอบคุณมากมายค่ะ

  • ปุ๋ยเกรด 15-15-8 จำนวน40กิโลกรัมจะมีธาตุในปุ๋ยแต่ละชนิดจำนวนเท่าไร คิดไม่เปนคะ


ผมมีปุ๋ย KNO3 diammonium phosphate และ ยูเรีย ช่วยหาวิธีเปลี่ยนเป็น สูตร

3 1 5 ให้หน่อย

ถ้าเป็นปุ๋ยน้ำคำนวณยังไงค่ะ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี