ชบา : ดอกไม้ไม่ธรรมดา


 

มื่อพูดถึงชบา คนไทยเราอาจนึกถึงแค่ว่า เป็นไม้ประดับธรรมดา ที่ปลูกไว้แต่งแต้มสีสัน ให้กับรั้วบ้านเท่านั้น

     แต่สำหรับภารตะชนคนอินเดียนั้น เขาถือว่า ชบา เป็นดอกไม ้ที่มีความสำคัญ ไม่แพ้ต้นไม้ดอกไม้ที่ได้ขึ้นหิ้งบูชา อย่างดอกบัวบ้านเราเหมือนกัน ดอกชบาเป็นดอกไม้ที่ชนชาติแขก ใช้บูชาพระคเณศ หรือที่บ้านเราเรียกว่า พระพิฆคเณศ เทพเจ้าผู้มีรูปกายส่วนบนเป็นช้าง

     โดยที่ชาวภารตะถือว่าเป็นพระคเณศเป็นเทพเจ้าแห่งสติปัญญา ซึ่งจะช่วยขจัดปัดเป่า อุปสรรคขวากหนามทั้งหลายทั้งปวง ให้สิ้นไป และช่วยให้ผู้ที่บูชาท่าน ได้รับสิ่งที่มุ่งมาดปรารถนาไว้ ดอกชบา จึงเป็นดอกไม้ที่พบเห็นได้ทั่วไป ตามโบสถ์ฮินดู ไม่นับที่เขานิยมปลูกไว้ข้างรั้วบ้าน เป็นทั้งไม้ประดับ ยามออกดอกก็ปลิดเอาดอกมาบูชาเทพเจ้า และยังเป็นทั้งยารักษาโรคได้ดีอีกด้วย

     ลองมาดูว่าชบาดอกไม้ที่สวยไม่สร่างต้นนี้ใช้เป็นยารักษาโรคอะไรได้บ้างใน

     ในคัมภีร์อายุรเวท พูดถึงสรรพคุณของดอกชบาว่า ช่วยฟอกโลหิต บำรุงจิตใจให้แช่มชื่น บำรุงผิวพรรณและช่วยให้ผมดกดำ บำรุงผม นอกจากนี้ยังช่วยรักษา และบรรเทาโรคเกี่ยวกับไต และระบบสืบพันธุ์ในผู้หญิง โดยเฉพาะคุณๆ ที่มีปัญหารอบเดือนมามาก ถึงวันนั้นของเดือนทีไร

     เสียเลือดมากจนร่างกายซูบซีด ซึ่งทางอายุรเวทถือว่าเป็นอาการผิดปกติของระบบเลือดอย่างหนึ่ง การที่ประจำเดือนมามาก ย่อมทำให้โลหิตจางเอาง่ายๆ เสียเลือดมากๆ นานเข้า ทำให้มึนงง ร่างกายอ่อนเปลี้ยเพลียแรง ขยับอะไรนิด พาลจะเป็นลมอยู่ร่ำไป อาการอย่างที่ว่า ถ้าสัมพันธ์กับการมีประจำเดือน มามากเกินไป ดอกชบาจะช่วยบรรเทาได้ดี

     นอกจากช่วยแก้ปัญหาเรื่องประจำเดือนมามากเกินไปแล้ว ดอกชบายังช่วยเรื่อง ประจำเดือน มาไม่สม่ำเสมอได้ด้วย รวมทั้งสาวๆ ที่มีหรือมีปัญหาเรื่องระดูขาว

     ทั้งสาวน้อยและไม่น้อย ท่านใดที่มีปัญหาเรื่อง ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ เขาแนะนำให้ใช้ดอกชบาสดสัก ๔ ดอกมาตำให้แหลก แล้วกินตอนท้องว่างในตอนเช้าติดต่อกัน ๗ วัน หรือจะเด็ดดอกชบามาตากให้แห้งในที่ร่ม เมื่อแห้งสนิทดีแล้ว เอามาบดเป็นผง กินครั้งละ ๑ ช้อนชาตอนเช้าติดต่อกันนาน ๗ วันก็ได้เช่นกัน

      สำหรับผู้ที่มีปัญหาเรื่องระดูขาว ก็ให้กินดอกชบาสด ตำให้แหลกกินตอนเช้าขณะที่ท้องยังว่าง ติดต่อกัน ๗ วันเช่นเดียวกัน

     คุณสุภาพสตรีที่มีปัญหาประจำเดือนไม่มา ตำราอินเดียแนะนำให้ใช้ดอกชบา ๓ ดอกบดให้แหลก แล้วผสมกับ น้ำมะนาวสัก ๒ ช้อนโต็ะหรือผสมกับนม ๑ แก้ว แล้วดื่มตอนท้องว่างตอนเช้า จะช่วยปรับเรื่องประจำเดือนได้

     อีกตำรับหนึ่งที่น่าสนใจไม่น้อยก็คือ เอาเฉพาะกลีบดอกชบาผสมกับน้ำตาลอ้อยหรือน้ำตาล ปี๊บอย่างละเท่าๆ กันใส่ในโถแก้วมีฝาปิด แล้วเอาโถแก้วออกตากแดดติดต่อกันสัก ๒๑ วัน น้ำตาลจะละลายผสมกับดอกชบา พอครบกำหนดแล้วเอามากินครั้งละ ๒ ช้อนชาวันละ ๒ ครั้งนานสองถึงสามสัปดาห์ ยาสูตรนี้ถือว่า เป็นยาบำรุงประจำเดือน สำหรับคุณผู้หญิงโดยเฉพาะ กินแล้วช่วยแก้ปัญหาเกี่ยวกับวันนั้นของเดือนได้ดี

     นอกจากสรรพคุณในการฟอกโลหิต แก้โรคเกี่ยวกับประจำเดือน และบำรุงระบบสืบพันธุ์ ของคุณสุภาพสตรีแล้ว ดอกชบายังช่วยดับร้อนและแก้ไข้ในหน้าร้อนๆ อย่างนี้ได้ดี สำหรับคุณๆ ที่ไปถูกแดดจัดหรือถูกความร้อนมากๆ ให้ใช้ดอกชบา ๔ ดอกแช่ในน้ำต้มสุก ๒ แก้วแล้วดื่มต่างน้ำ จะช่วยดับร้อนผ่อนกระหายและแก้ไข้ได้ดี

     ไม่เพียงแต่ดอกชบาเท่านั้นที่ใช้เป็นยาดีของอินเดีย ส่วนอื่นๆของชบายังใข้เป็นยารักษาโรคได้ด้วย อย่างเช่น เปลือกต้นชบาใช้รักษาโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อรา เช่น ฮ่องกงฟุต ได้ดี โดยใช้เปลือกต้น ๕๐ กรัม แช่ในแอลกอฮอล์ ๑๕๐ ซีซีนานสักหนึ่งวัน แล้วกรองเอาแต่น้ำยาไว้ทาบริเวณที่เป็นฮ่องกงฟุต

     ใบชบาก็มีสรรพคุณทางยาที่ดีไม่แพ้กัน เช่น ใช้แก้แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกได้ เวลาถูกไฟไหม้น้ำร้อนลวก ให้เอาใบชบาหรือฐานดอกก็ได้มาตำให้แหลก แล้วเอามาพอกบริเวณที่ถูกไฟไหม้น้ำร้อนลวก น้ำเมือกจากใบ จะช่วยรักษาแผลได้เป็นอย่างดี

     นอกจากนี้ใบชบายังเอามาใช้สระผมแทนแชมพูยี่ห้อดังของคุณได้อีกด้วย วิธีใช้ไม่ยากอะไร เอาใบชบาสักหนึ่งกำมือมาล้างให้สะอาด ใส่ครกโขลกให้แหลกๆ จะมีน้ำเมือกออกมาจากใบ เติมน้ำเล็กน้อย แล้วบีบเอาแต่น้ำมา อาจจะใส่กระชอนกรองเอาแต่น้ำเมือก แล้วใช ้น้ำเมือกจากใบชบานี่แหละสระผม

     น้ำเมือกจากใบชบาจะช่วยชำระล้างความสกปรกออกจากเรือนผมของคุณได้ ที่สำคัญกว่านั้นก็คือ ช่วยบำรุงผม และทำให้ผมของคุณดกดำเป็นเงางาม

     รู้ถึงสรรพคุณของชบาไม้ประดับธรรมดาที่ไม่ธรรมดาอย่างนี้แล้ว น่าจะส่งเสริมให้ใช้เป็นยาสมุนไพรกันด้วย นอกจากปลูกเอาไว้แต่งแต้มสีสันให้กับบ้านของคุณเพียงอย่างเดียว ......