มาจับเคียวเกี่ยวข้าวกัน

การลงแขกเกี่ยวข้าว เป็นวัฒนธรรมประเพณีแห่งความเอื้อเฟื้อและเกื้อกูลซึ่งกันและกันของสังคมไทยอีสานในอดีต จะสืบสานประเพณีนี้ การแสดงความมีน้ำใจที่ผู้คนในชุมชนมอบให้กัน ในการช่วยเหลือกิจการงานต่างๆ ให้สำเร็จลุล่วงโดยเร็ว ทำให้มีความรัก และอยู่อย่างมีความสุข บ้านไหนเกี่ยวข้าวยังไม่เสร็จ จะต้องช่วยกัน

ปัจจุบัน นับวันจะสูญหายไปอาจจะด้วยปัญหาทางเศรษฐกิจที่ใช้เงินตรา เป็นตัวกำหนด ทำให้ความเอื้ออาทรแต่งต่างไปจากอดีตมาก

คนอีสาน ส่วนมากประกอบ อาชีพด้านเกษตรกรรม การทำนา ทำไร่ ทำสวน ซึ่งมีความสัมพันธ์กับระยะเวลาของฟ้าและฝน จะต้องเร่งรีบในการเพาะปลูก ปักดำ เก็บเกี่ยว ในครอบครัวใดมีแรงงานมากก็จะทำได้เร็วและทันเวลา แต่ครอบครัวที่มีคนน้อยก็จะทำสำเร็จได้ยาก ณ จุดนี่เองที่ก่อให้เกิดประเพณี ลงแขก แต่ขณะนี้ไม่มีแล้ว

การที่ รถเกี่ยวข้าว ควายเหล็ก เข้ามาสู่ชุมชนพร้อมกับการส่งเสริมให้มีการปลูกเพื่อขาย ยุคเศรษฐกิจเงินตราเป็นใหญ่จึงทำให้การช่วยเหลือเกื้อกูลกันในอดีต กลายมาเป็นการว่าจ้างแรงงานแทน และวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามอย่าง การลงแขก จึงพลอยสูญหายไปด้วย

สำหรับครอบครัวของผู้บันทึกเอง มีโอกาสเสาร์- อาทิตย์ ก็จะชวนลูกหลานไปช่วยเกี่ยวข้าว และเพื่อนเขายังชักชวนเพื่อนที่เป็นนิสิตนักศึกษาด้วยกันไปช่วยเกี่ยวข้าว ทำให้เกิดบรรยายกาศอีกอย่างหนึ่ง นิสิตและหลานๆ มีความสุขกับการทำงาน เข้าใจถึงความยากลำบากของผู้ปกครองต้องทำงานในการส่งลูกเรียนหนังสือ ในเวลาพักแดด หรือหลบแดดร้อน ก็จะมีการตั้งวงในการพูดคุยกัน เก็บเกี่ยวข้าว ได้เรียนรู้อะไรบ้าง

ที่จะเห็นได้ ได้ประสบการณ์ ได้ฝึกความอดทน ได้รู้ว่า ข้าวทุกเม็ดมีคุณค่า่ยวข้าว และเพื่อนเขายังชักชวนเพื่อนที่เป็นนิสิตนักศึกษาด้วยกันไปช่วยเกี่ยวข้าว ทำให้เกิดบรรยายก

การดำเนินชีวิตของชาวอีสานเริ่มเปลี่ยนไป เด็กวัยรุ่น หรือ ลูกๆ ก็จะหนีไปทำงานที่เมืองหลวง หรือต่างจังหวัด เพื่อที่จะหาเงินมาจุนเจือครอบครัว ในบางครอบครัวก็จะทิ้งลูกเล็ก เด็กแดงไว้กับพ่อแม่ ความห่างเหิน ความรักความอบอุ่นที่แม่มีต่อลูกก็น้อยลง เมื่อเด็กเติบโตมาทำให้เปราะบาง อาจภูมิต้านทานในการดำเนินชีวิต ถึงเวลาหน้าเกี่ยวเกี่ยวจะส่งเงินให้พ่อแม่ ในการจ้างแรงงานมาทำงานแทน ยิ่งขาดแคลนแรงงานหนัก แต่ คนที่ทำงานหนักจะต้องคนที่ยืนตัวหลักในการประกอบอาชีพเกษตรกร