การใช้สระใอ 

ใช้เขียนคำไทย 20 คำ ดังนี้

     ใฝ่ใจให้ทานนี้               นอกในมีแลใหม่ใส

ใครใคร่และยองใย              อันใดใช้อย่าหลงใหล

ใส่กลสะใภ้ใบ้                   ทั้งต่ำใต้แลใหญ่ยง

ใกล้ใบแลใช่จง                (ใช้)(ให้)คงคำบังคับ

(ปฐมมาลา)     คำที่ควรจำคือ หมาใน เหล็กใน เยื่อใย ใยบัว ใยแมงมุม

 

หรือจะเป็นอีกบท ที่ทุกคนคุ้นเคย

    ผู้ใหญ่หาผ้าใหม่      ให้สะใภ้ใช้คล้องคอ

ใฝ่ใจเอาใส่ห่อ            มิหลงใหลใครขอดู

   จะใคร่ลงเรือใบ        ดูน้ำใสและปลาปู

สิ่งใดอยู่ในตู้              มิใช่อยู่ใต้ตั่งเตียง

    บ้าใบ้ถือใยบัว        หูตามัวมาใกล้เคียง

เล่าท่องอย่าละเลี่ยง    20 ม้วนจำจงดี

 

  การใช้สระไอ 

ใช้เขียนดังนี้

1. คำไทยที่มีเสียงไอ นอกเหนือจากคำที่ใช้สระ ใอ 20 คำ เช่น ไฉไล ไป ไกล ไหม ลำไย จุดไต้

2. คำสันสกฤตเดิมที่มีสระไออยู่แล้ว เช่น

ไกรพ ไพฑูรย์ ไมตรี ไพชยนต์

3. คำบาลีสันสกฤตที่แผลง อิ อี เอ เป็น ไอ เช่น

วิจิตร - ไพจิตร   ตรี - ไตร

4. คำที่มาจากภาษาอื่นที่ออกเสียงไอ เช่น

ซามูไร ไซเรน ไต้ก๋ง ไต้หวัน

 

การใช้อัย 

ใช้เขียนคำบาลีสันสกฤตที่มีเสียงอะ มี ย ตาม เช่น ชย - ชัย    วินย - วินัย    อุทย - อุทัย

  การใช้ไอย 

ใช้เขียนตามความนิยมของไทยมาแต่เดิม เช่น ไมยราบ ไอยคุปต์ ไอยรา และใช้เขียนคำบาลีสันสกฤตที่ใช้สระเอ มี ย สะกด และ ย ตาม เช่น คงเคยย - คงไคย    เทยยทาน - ไทยทาน    อธิปเตยย - อธิปไตย