ข้าวไร่แก้จนแบบคนบ้านแฮด

บ้านแฮด เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น ที่มีการปลูกข้าวไร่มานานโดยเฉพาะที่ ตำบลวังหว้า (มีพระสงฆ์ที่ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบสายหลวงปู่มั่นคือ หลวงปู่จันดีที่มรณภาพแล้วสังขารไม่เน่าเปือยขณะนี้สังขารท่านบรรจุอยู่ในโลงแก้วที่วัดป่าบ้านวังหว้า) เริ่มต้นเกษตรกรนำเมล็ดพันธุ์จากญาติที่จังหวัดหนองคาย เริ่มแรกได้ปลูกในพื้นที่นาลุ่มโดยการหว่าน พบว่ามีปัญหาวัชพืชระบาดรุนแรงและผลผลิตต่ำ จึงได้เปลี่ยนวิธีการปลูกโดยการหยอดเมล็ดเป็นแถวในพื้นที่ที่เคยปลูกอ้อย ซึ่งเป็นช่วงพักดินรอการปลูกอ้อยในฤดูกาลถัดไป มีการกำจัดวัชพืช ใส่ปุ๋ย ทำให้ได้ผลผลิตสูงกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด ทำให้ข้าวไร่เป็นที่นิยมปลูกด้วยการปลูกสลับกับการปลูกอ้อยและมันสัมปะหลัง เนื่องจากการจัดการ ดูแลรักษาง่าย โรคแมลงน้อย ลดต้นทุนด้านแรงงาน

ปัจจุบัน(2552)มีพื้นที่ปลูกประมาณ 7,960 ไร่ ซึ่งถือได้ว่าเป็นแหล่งที่มีการปลูกข้าวไร่ที่มีพื้นที่ติดต่อกันมากที่สุดในประเทศไทย ผลผลิตที่ได้จะนำมาบริโภคในครัวเรือนและจำหน่าย นำรายได้เข้าสู่ชุมชน และมีหน่วยงานต่างๆให้ความร่วมมือ ส่งเสริมและสนับสนุนทั้งภาคราชการ และท้องถิ่น นอกจากนี้ยังจัดตั้งเป็น "ศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนบ้านวังหว้า" เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ และแก้ไขปัญหาการขาดแคลนพันธุ์ข้าวไร่

ข้อดี

1.แก้ไขปัญหาการขาดแคลนพันธุ์ข้าวและใช้บริโภค

2. ลดความเสี่ยงจากฝนทิ้งช่วง

3. ลดต้นทุนแรงงาน

4. ปลูกได้ในสภาพพื้นที่ดอนซึ่งเกษตรกรมีพื้นที่ถือครองเป็นจำนวนมาก

5. ผลผลิตสูงในสภาพน้ำน้อย

6. อยุเก็บเกี่ยวเร็ว ประมาณ 5-30 ตุลาคม

7. ปัญหาโรคแมลงรบกวนน้อย

8. อนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากการใช้ดินเต็มตามศักยภาพ

ความยั่งยืนในชุมชน

ลดการเคลื่อนย้ายแรงงาน ชุมชนอบอุ่นครอบครัวอยู่พร้อมเพรียง พออยู่ พอกิน

พันธุ์ที่ปลูก