บริบทด้านต่างๆ: บริบทด้านจริยธรรมกับการบริหารงานอุดมศึกษา
วิทยากร นายโสภณ สุภาพงษ์
วันที่ 24 กันยายน 2552 เวลา 9.00 -17.00 น.
สรุปองค์ความรู้โดย
1.นางสาวจันทร์ลดา ยิ้มรุ่งเรือง สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
2.นายโสพล จันทรโชติ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหาร ลาดกระบัง
3.นางพัชรินทร์ เอกจริยวงศ์ มหาวิทยาลัยราชภัฎเทพสตรี
สรุปสาระสำคัญ
การเป็นผู้บริหารหรือการเป็นผู้นำถือว่าเป็นบุคคลสำคัญ ในทุกที่ทุกแห่งนั้นย่อมมีคนดี การทำความเข้าใจในการจัดการกับตนเองนั้นต้องเป็นการบริหารตนเอง โดยการเปิดโอกาสการได้พบตนเอง ซึ่งการศึกษาใหม่จะช่วยเราแก้ปัญหาของตัวเราและของโลกด้วยการศึกษาจิต ซึ่งดนตรีเป็นจุดเริ่มต้นของสมาธิและสมาธิจะนำไปสู่ความมั่นคงได้
New Age การศึกษาในยุคนี้แผ่ขยายสังคมตะวันออกและจิตวิญญาณสากลที่เป็นจริงและความเป็นตัวตนที่ซ้อนเร้นอยู่ภายในประกอบด้วยทิศทางที่นำไปสู่จักรวาลหรือสากล วัชระยาน การเรียนรู้ผ่านสมาธิ ดนตรีและธรรมชาติ ดังนั้นเราจึงควรให้เวลาแก่ตนเองบ้าง
ปัจจุบันสังคมไทยมีคนไม่เคารพกฎหมาย มีการทำลายล้าง ทำลายระบบ การเข่นฆ่ากัน นักการเมืองขาดจริยธรรม ขาดความตระหนักในการเสียสละเพื่อส่วนรวมและเพื่อชาติ
มหาวิทยาลัยควรจะต้องทำหน้าที่ชี้นำสังคม ชี้นำรัฐบาลในการกำหนดแนวทางในการจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นให้นักศึกษาเป็นผู้มีจริยธรรม และเป็นคนดีของสังคม
จริยธรรมกับการบริหาร
จริยธรรมมีอยู่ทุกหนทุกแห่ง แต่คนชอบที่จะเรียนรู้เรื่องเกี่ยวกับอำนาจมากกว่า
จริยธรรมเป็นการสร้างความรู้และการเรียนรู้ จริยธรรมควรมีอยู่ในทุกกระบวนงาน
จริยธรรมช่วยให้เรามีความสุข และส่งผลให้เกิดสังคมแห่งความสุข
จริยธรรมเป็นการเข้าสู่การเปลี่ยนจิตตน กล้าที่จะปรับตนให้เข้าสู่ธรรมชาติโดยการเข้าใจธรรมชาติของตนและธรรมชาติโลกโดยอาศัยการเปลี่ยนสู่ธรรมชาติ
การศึกษา คือ กระบวนการเข้าถึงสัจธรรม และกฎธรรมชาติเปลี่ยนไม่ได้เปลี่ยนได้แต่กระบวนการเข้าถึง
ดังนั้น จริยธรรมจึงสามารถเปลี่ยนจิตตนที่เข้าถึงธรรมชาติเป็นการเรียนรู้ไม่ใช่ความรู้
แต่ปัญหาของการเรียนรู้ในปัจจุบันอยู่ที่การขาดการเรียนรู้ใน หลักนิติธรรม คุณธรรม ความคุ้มค่า ความโปร่งใส การรับผิดรับชอบ และการมีส่วนร่วม
การศึกษาใหม่ คือ การพัฒนาการเปลี่ยนแปลงจิตวิญญาณ
การศึกษาเป็นกระบวนการทางจิตที่นำไปสู่ความจริงแท้แห่งกฎธรรมชาติที่สามารถพัฒนาศักยภาพของมนุษย์ที่เรียนรู้เรื่องของจักรวาล เรียนรู้จิต ปัญญา และเรียนรู้จิตตน สัมผัสด้วยจิตเป็นการเรียนรู้ผ่านสมาธิ ดังนั้นกระบวนการเปลี่ยนแปลงจึงจะนำพาสังคมสู่การเปลี่ยนโดยเป็นการเปลี่ยนที่ตัวตนไม่ใช้อารมณ์เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ต้นเหตุ
Courage / Change / Transformation
D - Dissatisfaction
T - Truth
M - Model
P - Process
การเปลี่ยนแปลงไปสู่สภาวะของการพัฒนาต้องสัมพันธ์กับความถูกต้องและเป็นไปตาม
กฎธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงไม่อาจเกิดจากคนที่มีความสุขนั่นคือกระบวนการที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยน (Change) ได้นั้นต้องประกอบด้วย
ความทุกข์ (Dissatisfaction) ได้แก่ การทุจริตคอร์รับชัน ความรุนแรง
ความจริง (Truth) ได้แก่การโลภโกง ทุนสามานต์
โครงสร้าง (Model) ได้แก่การกำหนดยุทธศาสตร์ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
การจัดการ (Process) ได้แก่ กฎธรรมชาติ การจัดการความรู้
ซึ่งองค์ประกอบทั้ง 4 ส่วนนี้รวมกันแล้วต้องมากกว่าความกลัว (Fear) การเปลี่ยนแปลงจึงจะเกิดขึ้นได้
การเปลี่ยนแปลงเพื่อพบความจริงเป็นการแก้ไขที่ต้นเหตุต้องดำเนินการโดยการกำหนดยุทธศาสตร์ที่ยึดหลักการดำเนินการตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งจะช่วยส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงอย่างมีคุณธรรมตามหลัก 3 ประการ ดังนี้
1. การพอประมาณ
2. การมีเหตุมีผล
3. การมีภูมิคุ้มกัน
การดำเนินการตามยุทธศาสตร์จะประกอบด้วย การกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์ โครงการ/กิจกรรม องค์กรและบุคลากร โดยการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์นั้น จะเป็นการดำเนินงานตามหลักวงจรคุณภาพ Plan Do Check Act แต่จะถูกกำกับโดยหลักคุณธรรม วัฒนธรรม ทักษะความรู้ความสามารถ การดำเนินงานและการเป็นทีมงานที่ดี
ภาวะผู้นำ - Leadership
ภาวะผู้นำจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีผู้นำ(Leader) สถานการณ์ (Situation) และผู้ตาม(Followers) ซึ่งส่วนประกอบทั้ง 3 นี้จะต้องมีความสัมพันธ์กันอย่างเหมาะสมภายใต้เงื่อนไขของความถูกต้องและความถูกใจ
ความถูกต้อง กำหนดโดยกฎธรรมชาติ กฎของพระเจ้าและหลักคุณธรรม
ความถูกใจ กำหนดโดยหลักธรรมาภิบาล กำไร/ขาดทุน การเสพย์ติดอำนาจ การโกงกิน
อริสโตเติล กล่าวว่า ถูกใจอย่างเดียวไม่พอต้องมีความถูกต้องด้วยและหลักคุณธรรมประกอบด้วยความรอบคอบ ความกล้าหาญ ความยุติธรรมและความพอเพียง
เหลาจือ กล่าวว่า คุณธรรมของผู้นำต้องรู้จักตน กล้าชนะตน ธรรมชาติและการพอเพียง
มนุษย์จะมีความสุขเมื่อได้ทำหน้าที่ ถึงแม้ว่าหน้าที่ที่ทำจะนำไปสู่ความตาย มนุษย์จะไม่กลัวความตายดังเช่นเหตุการณ์สึนามิ ที่มีผู้หญิงหลายสิบคนวิ่งลงไปสู่ทะเลในขณะที่เกิดคลื่นลมแรงเพียงใดเพราะในทะเลมีลูกๆ ของเธออยู่
แม่เป็นนักบริหารที่ยิ่งใหญ่ของมนุษย์
แม่เป็นแบบอย่างของนักบริหารที่ยิ่งใหญ่ที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยมีมา
กระบวนการธรรมชาติเป็นกระบวนการพัฒนาคน สู่การเป็นมนุษย์และธรรมชาติจะนำไปสู่สุขภาวะและการเป็นผู้นำโดยมีกระบวนการดังนี้
1. การพัฒนาคนให้เป็นมนุษย์ต้องขจัดอารมณ์ ไม่เสพย์ติดอำนาจ
2. กฎธรรมชาติ ปัญญาและคุณธรรมจะนำพามนุษย์ไปสู่สุขภาวะ
3. สุขภาวะคือภาวะที่จิตที่มุคุณธรรมและจริยธรรม
4. ผู้นำที่แท้จริงจะมีคุณค่าเมื่อไม่มีสมมุติ
กฎธรรมชาติของมนุษย์ต้องกล้าหาญ อดทนและเสียสละ เมื่อบูรณาการวิทยาศาสตร์และสังคมเข้าด้วยกันแล้วจะต้องอาศัยความอิสระ และจิตที่มีสุขภาวะเมื่อนั้นจริยธรรมจะเกิดแก่ตัวผู้นำ
ผู้นำที่แท้จริงที่เข้าใจ Fact และเข้าถึงหน้าที่มนุษย์ Real Truth
การศึกษาต้องสอนให้มนุษย์รู้จักหน้าที่อันมีค่า และการจะเห็นคุณค่าต่อเมื่อได้เข้าถึงการเรียนรู้โดยกระบวนการทางจริยธรรม การอยู่กับความจริงเป็นการเปิดโอกาสให้ตัวตนได้พบกับความเข้มแข็งของจิตตนสู่ภาวะผู้นำที่มีจริยธรรม ซึ่งมนุษย์จะมีความสุขเมื่อได้ทำหน้าที่ที่มีคุณค่าแห่งตนและสังคมโดยรวม
