เนื่องด้วยเป็นธรรมดาของการเป็นผู้บริหาร หรือ ผู้นำ สิ่งสำคัญของการนำที่สำคัญที่สุด คือ ผู้ตามหรือ ผู้ใต้บังคับบัญชา นั่นหมายถึงการเป็นผู้นำคน ซึ่งเป็นเรื่องของจิตใจเป็นสำคัญ และเป็นส่วนใต้สุดของภูเขาน้ำแข็งที่ลอยอยู่ หรือปัญหาทั้งหลายที่นาวาของเราต้องเจอ หรือเรือของเราต้องเข้าชน ถ้าประคองนาวาของเราไม่ดี และการแก้ปัญหาทั้งหลาย รวมทั้งต้นเหตุของปัญหาทั้งหลายนั้นบ่งบอกอะไรได้หลายอย่างเกี่ยวกับภาวะด้านคุณธรรมของผู้นำ สถานการณ์ใช่ว่าจะสร้างวีระบุรุษได้เสมอไป แต่จะเผยให้เห็นธาตุแท้ของผู้นำคนนั้นเสมอ หรือท่านผู้อ่านจะเถียงว่าไม่จริง สถานการณ์ที่ยากลำบากเหมือนทางสองแพร่งที่ผู้นำต้องเลือก โดยเฉพาะการเลือกระหว่าง คุณธรรม และ ผลประโยชน์ หรือ บางครั้งการแก้ปัญหาก็เพียงปล่อยให้เลยตามเลย เพื่อคงประโยชน์ตรงนั้นไว้ และทุกครั้งที่ผู้นำเลือกเอาคุณธรรมในการแก้ปัญหา ก็จะเป็นการเพิ่มพูนความแข็งแกร่งให้แก่ตนเอง แม้ว่าการตัดสินใจดังกล่าวอาจนำมาซึ่งความยากลำบากมาให้ในภายหลัง มีปราชญ์ของโลกท่านหนึ่งได้บอกไว้ว่า “ความหมายของการอยู่ในโลกนี้ ไม่ใช่เป็นเรื่องของความมั่งมีที่จะได้ในโลกนี้ แต่เป็นเรื่องของการพัฒนาด้านจิตวิญญาณต่างหาก” และนั่นคือความหมายของการพัฒนาด้านคุณธรรม ซึ่งเป็นหัวใจของการพัฒนาคนและเป็นหัวใจของการพัฒนาที่เราพูดเสมอว่า
“จะปลูกพืชต้องเตรียมดิน จะกินต้องเตรียมอาหาร จะพัฒนาต้องเตรียมคน และพัฒนาคนต้องพัฒนาที่ตนเองก่อน”
ซึ่งไม่เพียงผู้นำเท่านั้น แต่ในฐานะมนุษย์ทุกคนด้วย ถ้าเช่นนั้นทุกคนควรรู้อะไรบ้างเกี่ยวกับคุณธรรม ?
-
คุณธรรมเป็นยิ่งกว่าคำพูด (คนละคำกับคำว่า คุณทำ..ฉันเลยไม่ทำ) ใคร ๆ ก็พูดได้ว่าตนเองซื่อสัตย์สุจริต แต่การกระทำต่างหากที่เป็นสิ่งตัดสินคำพูด และคุณธรรมเป็นตัวกำหนดความเป็นผู้นำของคนคนนั้น และกำหนดสิ่งที่คนอื่นเห็นถึงตัวผู้นำ และสิ่งที่ผู้นำกระทำ หากการกระทำและเจตนารมณ์ของผู้นำมีความขัดแย้งกันอยู่เรื่อย ก็เป็นการบ่งบอกถึงภาวะคุณธรรมของผู้นำคนนั้นนั้น
-
พรสวรรค์คือสิ่งที่ได้รับ แต่คุณธรรมคือสิ่งที่ได้เลือก มีหลายสิ่งในโลกนี้และในชีวิตของเราที่เราไม่สามารถควบคุมได้ เราเลือกเกิดไม่ได้ เราเลือกพ่อแม่หรือบุพการีไม่ได้ เราเลือกนาย หรือ ลูกน้อง บางครั้งก็เลือกไม่ได้ เราเลือกพรสวรรค์หรือแม้แต่ระดับไอคิวก็ไม่ได้ แต่สิ่งหนึ่งที่เราทุกคนเลือกได้คือการมีคุณธรรม เราทุกคนสามารถเสริมสร้างและพัฒนาคุณธรรมให้กับตนเองได้ หากเรายอมเลือกในสิ่งที่ถูกต้อง ซึ่งตัวเราทุกคนรู้อยู่ในใจ เราจะหลีกหนีหรือยอมเผชิญกับสถานการณ์จะบิดเบือนหรือแน่วแน่ในความจริง จะรับเงินโดยมิชอบหรือยืนหยัดอย่างสุจริต ดังนั้น ขณะที่เราดำเนินชีวิตและตัดสินเลือกอย่างถูกต้อง เราก็กำลังสร้างสมความมีคุณธรรมให้กับตัวเราเอง
-
คุณธรรมนำมาซึ่งความสำเร็จอันยั่งยืนในการเป็นผู้นำ ผู้นำที่แท้จริงจะมีผู้ตามอยู่เสมอ แต่หากเราแค่คิดว่าเรากำลังนำ แต่ไม่มีคนตามเราก็แค่เดินเล่นเท่านั้น ผู้ตามจะไม่ไว้วางใจผู้นำที่มีความบกพร่องในด้านคุณธรรม และผู้ตามจะเลิกตามผู้นำเช่นนั้นในที่สุด
-
ผู้นำที่ขาดคุณธรรม จะไม่มีทางทะยานขึ้นเหนือผู้อื่นอย่างแท้จริง เราเคยเห็นสาเหตุของสถานการณ์ดังกล่าว ก็คือ การขาดคุณธรรม การที่คนบางคนประสบความสำเร็จอย่างสูง แต่ขาดคุณธรรมเป็นรากฐานค้ำจุน ภายใต้ภาวะกดดันก็มักมุ่งหน้าสู่ความหายนะ เพราะบั้นปลายของคนเหล่านั้น จะมีอย่างน้อยหนึ่งในสี่อย่างต่อไปนี้คือ ความหยิ่งยโส ความรู้สึกเจ็บปวดอันเนื่องจากความโดดเดี่ยว การแสวงหาสิ่งแปลกใหม่ที่เป็นภัย และการประพฤติผิดทางเพศ ซึ่งแต่ละอย่างล้วนต้องจ่ายด้วยราคาอันสูงลิ่วของชีวิต เพราะการด้อยในคุณธรรมนั่นเอง
ดังนั้นสิ่งที่สำคัญที่ผู้นำทุกท่านต้องคิดก็คือ สำรวจตนเอง ว่าตรงไหนที่เราทำแบบลวก ๆ ขอไปที่เท่านั้น หรือยอมทำผิดซ้ำแล้วซ้ำอีก เพื่อหาทางออกในการแก้ปัญหา หรืออะไรที่ทำให้คนอื่นเดือดร้อน ลำบาก ลองเขียนใส่กระดาษทบทวนดู หลังจากนั้นลองดูว่าที่เราเขียน เรื่องใดเป็นจุดอ่อน มีปัญหาประเภทใดที่เกิดเป็นประจำซ้ำ ๆ เท่ากับเราเห็นความบกพร่องของคุณธรรมในจุดนั้นของเรา และเมื่อเราเห็นข้อบกพร่องนั้น ถึงเวลาที่จะยอมรับและเผชิญข้อบกพร่องของตัวเรา กล้าที่จะกล่าว ขอโทษ และยอมรับผลของการกระทำของเราที่ได้ทำมาแล้วในอดีต และสุดท้าย เริ่มต้นใหม่ การแสดงความรับผิดชอบในสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้วในอดีตเป็นเรื่องหนึ่ง แต่การตั้งใจเริ่มต้นใหม่สำหรับอนาคต กลับเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในตอนนี้ ในเมื่อผู้นำเรียนรู้จุดอ่อนของตนเองในด้านต่าง ๆ แล้ว เราก็จะเริ่มระวัง วางแผนหลีกเลี่ยงและป้องกัน และในที่สุดชัยชนะจะเป็นของเรา เพราะชัยชนะที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกนี้ ปราชญ์ท่านว่า คือ การชนะตนเอง ครับ หรือท่านว่าไง...?
สวัสดีครับ
มาเยี่ยม มาเรียนรู้ ครับ
เมื่อเป็นผู้นำ ควรคิดว่าจะทำอะไร ไม่ใช่ คิดว่าจะมาเอาอะไร