WEF ออกรายงาน The Global Competitiveness Report 2009-2010   อ่านรายละเอียดทั้งเล่มได้ที่นี่    มีรายละเอียดของประเทศไทยอ่านได้ที่นี่   


          ผมจ้องอ่านบทที่ ๑.๑ เรื่อง ๑๒ เสาหลักของความสามารถในการแข่งขัน   เพื่อทำความเข้าใจวิธีคิดของการให้คะแนนระดับความสามารถในการแข่งขัน   และเพื่อหาประเด็นสำคัญในการปรับปรุงบ้านเมืองของเรา


          ผมไม่มีความรู้มากพอในหลายเสาหลัก   แต่ในเรื่องเสาหลักที่ 6 Goods market efficiency ที่เขาเน้น FDI (Foreign Direct Investment)   ผมไม่เถียงว่า FDI ไม่สำคัญ   แต่เถียงว่าวิธีทำให้ FDI เป็น creative FDI ต่อประเทศไทยน่าจะสำคัญมาก    ได้แก่ รู้จักแยกแยะ FDI ที่ดีต่อประเทศในระยะยาว   กับ FDI ที่มีผลร้ายติดมามาก   และรู้จักปฏิเสธ FDI ชั้นเลว


          ผมมองว่า เราต้องมีวิธี “จัดการ FDI”   ให้ FDI มีผลต่อการเรียนรู้ของธุรกิจ อุตสาหกรรม และแรงงานไทย   FDI จึงจะให้ผลดีเต็มเม็ดเต็มหน่วย 


          ผมมองว่า เรื่องสินค้าและตลาดนี้   เราน่าจะเอาใจใส่ micro-economics ในประเทศ   หาทางส่งเสริมการรวมกลุ่มผู้ผลิตสินค้าคุณภาพสูงในพื้นที่ เช่นผลิตอาหารสุขภาพ อาหารปลอดสารพิษ ที่มีการรับรองมาตรฐาน   และส่งเสริมการรวมกลุ่มของผู้บริโภคในพื้นที่    และเชื่อมโยงเครือข่ายกัน   ให้เกิดเครือข่ายผู้ผลิตและผู้บริโภคที่รับผิดชอบต่อสังคม   เกิดเป็นเครือข่ายการเรียนรู้ของการดำรงชีวิตอย่างรับผิดชอบ และมีคุณภาพสูง 


          เรื่องแบบนี้ อาจไม่ยกระดับ GCI แต่จะยกระดับชีวิตที่ดีของผู้คน


          แต่ถ้ามีมาตรการต่อยอดอีกนิด ก็จะยกระดับ GCI ได้   โดยใช้เครือข่ายผู้ผลิต-ผู้บริโภคภายในประเทศ เป็นกลไกผลิตสินค้าอาหารคุณภาพสูงสำหรับส่งออก  

 
          เสาหลักที่ผมพอจะเข้าใจ อีก ๒ เสาหลักคือด้านการศึกษา    ที่ผมคิดว่า เราสามารถยกระดับได้โดยง่าย   โดยเปลี่ยนแนวคิดเรื่อง “การศึกษา” ไปเป็น “การเรียนรู้”   และใส่การเรียนรู้เข้าไปในชีวิตประจำวันของผู้คนทุกคน   เปลี่ยนครู โดยเฉพาะ กศน. ไปเป็น “คุณอำนวย” ของการเรียนรู้ของผู้คนในทุกวิถีชีวิต   ให้มีการรวมตัวกันเรียนรู้จากงานประจำวัน   หรือจากสัมมาชีพของตน   จะยกระดับ GCI ของประเทศขึ้นไปได้โดยเร็ว    เพราะจริงๆ แล้วจะมีผลต่อเสาหลักตัวอื่นๆ อีกด้วย


          ผมอยากชวนคนไทย ให้เอาใจใส่เอกสารดีๆ    อย่างเช่น WEF GCR นี้    โดยรู้จักอ่านให้ลึกเข้าไปข้างใน   สะกัดเอาแก่นสาระที่มีคุณต่อประเทศของเรา ออกมาใช้    อย่าหลงแค่ตัวเลขอันดับที่ของประเทศ    โดยไม่เอาใจใส่ความหมายที่แท้จริง ในบริบทของเรา    ต้องอย่าหลงตีความตามๆ ประเทศตะวันตก   เพราะเรามีหลายอย่างที่ดี โดยเขาไม่ได้เก็บข้อมูล    และเกณฑ์/วิธีคิด หลายอย่างที่เขาใช้ ก็ไม่เหมาะกับเรา


          Competitiveness ของเรา ต้องตีความโดยเราเอง    ตีความอย่างลุ่มลึก ภายใต้บริบทของเรา    ต้องไม่หลงเดินตามเขาไปโดยไม่คิดให้รอบคอบ

 

วิจารณ์ พานิช
๑๖ ก.ย. ๕๒