จากการประเมินคุณภาพภายในพบว่านักเรียนมีความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ค่อนข้างต่ำ และจากผลการประเมินคุณภาพภายนอกของ สมศ. ระดับประถมศึกษาพบว่านักเรียนมีผลการประเมินตามมาตรฐานที่ 4 ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดอย่างวิจารณญาณ คิดไตร่ตรอง คิดสร้างสรรค์และมีจินตนาการ อยู่ในระดับ พอใช้ ซึ่งจะต้องได้รับการพัฒนาให้อยู่ในระดับ ดี และจากการนิเทศ รวมทั้งจากประสบการณ์เข้าไปสอนแทนครูเมื่อครูลา หรือไปราชการ
เมื่อถามคำถามนักเรียนจะนิ่งไม่กล้าตอบ ซึ่งอาจตอบแล้วกลัวผิด และกลัวครูดุ ทำให้อายเพื่อน หรือนักเรียนอาจไม่ได้คิดเพราะคิดไม่เป็นหรือไม่เคยได้รับการกระตุ้นจากครูให้รู้จักการคิดและฝึกแสดงความคิดเห็น จึงได้สร้างบรรยากาศแห่งความเป็นกัลยาณมิตร และอธิบายทำความเข้าใจกับนักเรียน ว่าเมื่อครูถามนักเรียนต้องตอบไม่ให้นั่งนิ่งเฉยจะตอบผิดหรือถูกไม่เป็นไร เพราะเป็นเรื่องของความคิดเห็นแต่ละคนอาจคิดไม่เหมือนกัน และจากหลักการปฏิบัติ ความเชื่อจากประสบการณ์ การป้อนคำถามบ่อย ๆ มาก ๆ จะช่วยกระตุ้นการคิดของนักเรียนแต่ครูต้องเป็นกัลยาณมิตรกับนักเรียนอย่างแท้จริง
และจากการนิเทศภายในพบว่าครูสอนโดยการอธิบาย/บรรยาย และให้ทำแบบฝึกหัด ไม่ค่อยตั้งคำถามกับนักเรียนหรืออาจมีบ้างแต่น้อยมากไม่ก่อให้เกิดการกระตุ้นทางการคิดและได้แสดงออกซึ่งความคิด จึงได้นิเทศครูทุกคนพร้อมกันในการประชุมประจำเดือน ขอความร่วมมือให้ครูสอนวิธีใดก็ได้ตามหลักการสอนที่คิดว่าเหมาะสม แต่ต้องตั้งคำถาม ถามนักเรียนให้มาก ๆ ในการสอนแต่ละครั้งต้องไม่น้อยกว่า 20 คำถาม และในการจัดทำแผนการเรียนรู้เสนอแนะให้ครูที่สนใจจัดทำแผนในลักษณะ“20 คำถามเพื่อการเรียนรู้สู่การคิด”
ต่อมาได้นิเทศติดตามผลพบว่านักเรียนเริ่มกล้าตอบคำถามและกล้าแสดงความคิดเห็นมากขึ้น แต่การดำเนินงานทุกอย่างหากต้องการพัฒนาให้เกิดผลสัมฤทธิ์สูงสุด ครูจะต้องเสียสละ ยอดเหน็ดเหนื่อยทุ่มเทอย่างจริงจัง และผู้บริหารต้องนิเทศติดตามอย่างต่อเนื่อง รวมใจครูให้เดินไปพร้อมๆ กันได้ จึงจะประสบความสำเร็จและยั่งยืน ส่งผลให้นักเรียนมีผลการประเมินคุณภาพตามมาตรฐานที่ 4 ในระดับดี หรือ ระดับดีมากแน่นอน
มนัส บุญน้อม
ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดเจ้าฟ้าฯ
