วารสารวิชาการที่ตีพิมพ์เผยแพร่บนอินเตอร์เน็ต อาจแยกเป็นสองประเภท คือ

  1. ประเภท Free Access สามารถเปิดอ่าน ดาวน์โหลดเก็บไว้ คือเข้าถึงเอกสารได้ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย สามารถนำไปใช้โดยอ้างอิงแหล่งที่มาแต่ห้ามนำไปเปลี่ยนแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาต บางวารสารอาจให้อนุญาตแบบครีเอทีฟคอมมอนส์ (เช่น วารสาร Molecular System Biology ให้อนุญาตแบบ by-nc-nd คือไม่ใช้เพื่อการค้าและห้ามเปลี่ยนแปลง) หรือบางวารสารไม่ใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ (เช่น วารสาร The Proceedings of the National Academy of Sciences, ย่อ PNAS)
  2. ประเภท Open Access  สามารถเข้าไปเปิดเอกสาร อ่าน ดาวน์โหลดเก็บไว้ เอาไปแจกเผยแพร่ต่อ ทำซ้ำนำไปดัดแปลงเช่นนำไปแปลเปลี่ยนภาษา(บางส่วนหรือทั้งฉบับ) นำไปใช้เพื่อการศึกษา หรือวัตถุประสงค์อื่นใดก็ตามที่ขณะนี้ยังไม่ทราบ ตัวอย่างเช่น PLoS Biology ซึ่งครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ "Attribution" (by) และวารสาร Nucleic Acids Research ใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ "Attribution Non-commercial No derivatives" (by-nc-nd)



สรุป
"Open Access Permits Unrestricted Derivative Use."
"Free Access Does Not Permit Unrestricted Derivative Use."
ประเภท Open Access สามารถนำไปดัดแปลง (เช่นเปลี่ยนภาษา) ได้โดยไม่มีข้อจำกัด เพียงแต่ให้อ้างแหล่งที่มา ส่วนจะนำไปใช้ทางการค้าได้หรือไม่ขึ้นกับชนิดของวารสารที่อนุญาตต่างกัน
ประเภท Free Access ไม่อนุญาตการเปลี่ยนแปลงเอกสารต้นฉบับเว้นแต่จะได้รับอนุญาต

 

หมายเหตุ

ความหมายของทั้งสองคำอาจจะยังไม่ชัดเจนหรือตกลงกันแบบแน่นอน คืออาจมีบางวารสารบนอินเตอร์เน็ตที่กล่าวว่าเป็น "Open-Access" แต่จริงๆแล้วหมายถึง "Free-Access" เท่านั้น เช่น the Journal of Biological Chemistry (JBC) ที่เว็บไซต์ของวารสารนี้กล่าวว่าเป็นวารสารแบบ “open-access” แต่ความจริงคือให้เข้าถึงเอกสารฉบับต้นฉบับเขียน (manuscripts) แต่ถ้าต้องการบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารฉบับปัจจุบันจะเสียค่าใช้จ่ายและมากหรือน้อยแยกตามวัตถุประสงค์ของการนำไปใช้ด้วย
ดังนั้นสิ่งที่ผู้เขียน [1] กล่าวในตอนท้าย คือว่าการใช้คำว่า "Open-Access" ควรจะเป็นคำที่ใช้เมื่ออนุญาตให้เปลี่ยนแปลงได้ด้วย  "Open access is a term that should only be used when the license permits both free access and unrestricted derivative use (and gives appropriate attribution)."

Reference & More info
1. http://www.plosbiology.org/article/info:doi/10.1371/journal.pbio.0050285