AAR การดูงานที่กรมราชทัณฑ์
ต้องสารภาพว่า ก่อนไปดูงาน หากไม่มีการ BAR จะนึกภาพกรมราชทัณฑ์ไม่ออกเลยว่าเป็นแหล่งสำหรับการศึกษาดูงานด้าน HR และ KM ได้อย่างไร เพราะจากจินตนาการมองเห็นแต่ภาพคุก และบรรยากาศทึมๆ ภายหลัง BAR ทำให้รู้จักกรมราชทัณฑ์มากขึ้นแต่ก็ยังแอบรู้สึกกังวลเล็กน้อยว่าต้องเตรียมตัวอย่างไร เป็นพิเศษหรือไม่ เมื่อเดินทางไปถึง ได้ฟังการเล่าเรื่องถึงความเป็นมาก่อนจะมาเป็นองค์กรแห่งความพอเพียงในวันนี้ ต้องบอกว่า กรมราชทัณฑ์ได้สะท้อนภาพหน่วยงานราชการยุคใหม่ทำให้ การดูงานได้ประโยชน์คุ้มค่าและมีเรื่องประทับใจเกิดขึ้นหลายเรื่อง
ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า การ BAR ครั้งนี้ มีส่วนช่วยให้การดูงานประสบความสำเร็จอย่างมาก เพราะมีการวางแผนร่วมกันอย่างละเอียดพอควร ประกอบกับได้รับฟังประสบการณ์จากท่านที่เคยไปมาแล้ว ทำให้การเตรียมตัวดูงานมีพร้อมยิ่งขึ้น เช่น มีการเตรียมตั้งคำถามและมอบคำถามล่วงหน้าแก่ผู้บรรยาย นับว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับการดูงานกลุ่มใหญ่และมีเวลาในการซักถามที่จำกัด การรู้จักธรรมชาติและวิธีการนำเสนอของ ผอ.วารุณี ล่วงหน้าทำให้เตรียมตัวจดบันทึกและจับประเด็นโดยไม่คาดหวัง Power Point อย่างเดียว ผู้ฟังจึงสามารถเก็บเกี่ยวกลยุทธ์และเทคนิคในการทำงานที่มุ่งผลสัมฤทธิ์ ตลอดจนการบริหารนายและบริหารลูกน้องของท่านได้อย่างสนุกและชวนติดตาม เพราะเห็นภาพการทำงานของท่านผ่านเรื่องเล่าที่มีชีวิตชีวา เห็นตัวละคร และบรรยากาศในการใช้กระบวนการจัดการความรู้พัฒนางานของกรมราชทัณฑ์อย่างชัดเจน
โดยรวมแล้ว การดูงานครั้งนี้นอกจากจะบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ และยังเกิดความประทับใจในตัวผู้บริหารสูงสุดอันหมายถึงท่านอธิบดีเป็นอย่างยิ่ง จากการฟังท่านตอบคำถามไม่กี่คำถามก็สามารถทราบได้ว่าท่านเป็นผู้บริหารมืออาชีพที่มีวิสัยทัศน์ ตั้งแต่การรับเป็นหน่วยงานนำร่องในการใช้กระบวนการ จัดการความรู้เพื่อพัฒนาองค์กรตั้งแต่ปี 2547 นอกจากนี้ยังพบว่าท่านสามารถเลือกหยิบบุคลากรแกนนำที่เหมาะสมในการริเริ่มงานใหม่ คือ ท่าน ผอ.วารุณี ซึ่งนอกจากจะเป็นผู้มีพลังในการทำงานแล้ว ยังเป็นผู้มีบารมีเป็นที่ยอมรับของบุคลากรทั่วไป ภารกิจสำคัญจึงลุล่วงไปได้ เชื่อว่า ท่านอธิบดี เป็นทั้งคุณเอื้อ คุณอำนวยและ คงเป็นคุณกิจด้วย เพราะท่านรู้รอบ รู้ลึก รู้ละเอียดในงานทุกด้านของกรมราชทัณฑ์ และสามารถเล่าได้ทันทีในทุกคำถาม โดยเฉพาะเมื่อท่านเล่าถึง โครงการ 1 หน่วยงาน 1 นวัตกรรม ทำให้รู้สึกว่าการสร้างนวัตกรรมมิใช่เรื่องยากหรือไกลตัวแต่อย่างใด
สิ่งที่จะนำไปใช้กับหน่วยงาน คือ การนำคำคมที่สะท้อนความคิด ความเชื่อ ของผู้บริหารองค์กรทั้ง 2 ท่านไปปฏิบัติ ได้แก่ “open mind” “ต้องสร้างความเชื่อมั่นให้เพื่อน” “KM ต้องเนียนกับเนื้องาน” “เวทีการสร้างความรู้และการเรียนรู้ที่สำคัญ คือ ห้องทำงาน” “การใช้ KM คือการกระตุ้นต่อมดี” “การสอน(ลูกน้อง)ลูก+น้อง ต้องสอนให้ความเข้าใจมากกว่าให้ความหวัง” และต้องมีความเชื่อว่า “คน” สามารถสร้างได้ เปลี่ยนได้และพัฒนาได้
ด้านคุณค่าของ BAR ได้กล่าวไปแล้วข้างต้น จึงขอกล่าวถึง พลังของการเหลียวหลัง เพิ่มพลังของอนาคต หรือ AAR(After Action Review) ไว้ว่ามีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับการเก็บรวบรวมข้อมูลทั้งส่วนที่สำเร็จและส่วนที่ต้องปรับปรุงไว้สำหรับการทำงานในครั้งต่อไป ที่สำคัญ ทำ AAR แล้วอย่าลืมนำไปใช้หรืออย่าเก็บจนหายหาไม่เจอ
ผมเชื่อว่า KM ของกรมราชทัณฑ์ที่ประสบความสำเร็จได้เกิดจากคนในหน่วยงานทุกระดับช่วยกันทำและเกิดจากการนับถือกันอย่างพี่น้องมากกว่าการเป็นผู้ร่วมงานกันตามที่ ผอ. ได้บอกไว้ครับ KM จะเนียนไปกับเนื้องานได้ต้องอาศัยทุกฝ่ายร่วมมือกันทำอย่างจริงจังและจริงใจครับผม...